Een inleiding op het strafrecht

Een inleiding op het strafrecht Met deze gids wil ik je wegwijs maken in het Nederlandse strafrecht. Je kunt geen krant openslaan zonder een artikel te vinden dat raakvlak heeft met het strafrecht. Het is handig te weten wat het strafrecht precies inhoudt, ook als je geen crimineel bent!

Strafrecht leeft

Zoals eerder vermeldt kun je geen krant openslaan zonder een artikel te vinden wat ergens wel te maken heeft met het strafrecht. Een veroordeling van een bekende crimineel, een automobilist die wordt opgepakt met een hoop borrels teveel, ga zo maar door. Het strafrecht is zonder twijfel een van de meest levende rechtsgebieden, en ook het meest zichtbare. Op straat zie je politie en camera's en op televisie is iedere avond wel een misdaadfilm of -serie. Strafrecht leeft.

Positie van het strafrecht binnen het Nederlandse recht

In het Nederlandse rechtssysteem zijn verschillende rechtsgebieden te vinden. Je hebt civiel recht, bestuursrecht en kantonrecht naast het strafrecht. Alle gebieden hebben een hele 'eigen' dynamiek en werking van regels. Ik wil je nu proberen duidelijk te maken welke positie het strafrecht precies inneemt, en wat daarvan de beginselen zijn.

Strafrecht gaat over straf

De titel lijkt misschien een open deur in te trappen, maar kort door de bocht gezegd gaat het strafrecht over het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. Velen hebben wel eens een strafbaar feit gepleegd, de ene natuurlijke ernstigere feiten dan de andere. Ook het te hard rijden in je auto is een strafbaar feit. Het strafrecht regelt wie straf krijgt en waarvoor precies.

De staat binnen het strafrecht

De staat heeft een monopolie op het opleggen van straffen op haar burgers. Dit betekent dat jij als burger niet andere burgers mag straffen als vergelding voor het begaan van een strafbaar feit. Een burger is voor strafbare feiten alleen verantwoording afleggen aan de overheid. De overheid kan vervolgens beslissen een straf op te leggen namens de samenleving. Dit is een kenmerk wat het strafrecht wezenlijk onderscheidt van civiel recht. Het civiele recht, in de volksmond burgerlijk recht, regelt de verhouding tussen burgers onderling. Als jij een overeenkomst gaat met een andere burger, bijvoorbeeld door een huis te kopen, dan valt dit onder het civiel recht. Hierin verscholen ligt het wezenlijke verschil met strafrecht, bij civielrechtelijke geschillen kun je bepaalde zaken over andere burgers voorleggen aan een rechter ('voor de rechter slepen'). Hier blijft de staat buiten.

Schema positie van het strafrechtSchema positie van het strafrecht

Het Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie (veelal kortweg OM genoemd) is het orgaan dat namens de overheid burgers ter verantwoording roept bij de strafrechter (dagvaarden). Degene die daadwerkelijk de verdachte dagvaard is de officier van justitie. De officier van justitie is een afgevaardigde van het Openbaar Ministerie, belast met de taak het vervolgen van verdachten.

Lees verder

© 2012 - 2020 Infokoning, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtHet algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtEen van de belangrijkste onderdelen van het Nederlandse rechtssysteem is het Strafrecht. Het strafrecht is vastgelegd in…
Strafrecht: wat is strafrecht?Strafrecht: wat is strafrecht?Strafrecht valt onder het publiek recht. Het strafrecht regelt de rechtsverhoudingen tussen de overheid en burgers. De o…
Verschillende rechtsgebiedenVerschillende rechtsgebiedenHet recht gaat over vele zaken zoals, samenwonen, verzekeringen, hypotheek overeenkomen, vergunningen en ga zo maar door…
Materieel en Formeel recht in NederlandMaterieel en Formeel recht in NederlandHet recht heeft 2 belangrijke functies: ordening van menselijk gedrag door het stellen van rechtsregels en handhaving va…

Het doel van straffen in het Nederlandse strafrechtHet doel van straffen in het Nederlandse strafrechtIn deze handleiding wil ik je inzicht geven op het doel van het opleggen van straffen binnen het rechtssysteem van Neder…
Het hangmat-arrestHet hangmat-arrestHet hangmat-arrest is een belangrijk arrest geweest over de vraag in hoeverre een mede-eigenaar de andere eigenaar kan a…
Bronnen en referenties
  • Kronenberg, J (2010) Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht. Deventer: Kluwer.

Reageer op het artikel "Een inleiding op het strafrecht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infokoning
Laatste update: Februari 2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!