InfoNu.nl > Zakelijk > Juridisch > Strafrecht: wat is strafrecht?

Strafrecht: wat is strafrecht?

Strafrecht: wat is strafrecht? Strafrecht valt onder het publiek recht. Het strafrecht regelt de rechtsverhoudingen tussen de overheid en burgers. De overheid straft daarbij en niet de burger. Maar alleen als degene die gestraft wordt wettelijke strafbetalingen heeft geschonden. Alles over het strafrecht.

Strafrecht

Strafrecht regelt de rechtsverhoudingen tussen de overheid en burgers in de vorm van natuurlijke (gewoon mensen) en rechtspersonen (eigenaren van een BV, NV, stichting of iets dergelijks). De overheid is daardoor de enige die kan straffen als natuurlijke of rechtspersonen wettelijke strafbepalingen hebben geschonden.

Strafrecht kan enorme gevolgen hebben en is daarom bij wet aangegeven

Het strafrecht bepaalt nogal wat en heeft daardoor dus veel invloed op de maatschappij. Daarom is bij wet aangeven wat de rechten en bevoegdheden zijn van de bij het strafrecht betrokken partijen en is het van wettelijke waarborgen voorzien. In artikel 16 van de Grondwet is dan ook het legaliteitsbeginsel opgenomen. Dit zegt dat Geen feit strafbaar is dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling. In artikel 1 van het Wetboek van Strafrecht wordt dat met wat andere woorden nog een keer herhaald. Uit deze regels volgt:
  1. Dat strafbare feiten in de wet omschreven staan
  2. Dat strafsancties in de wet moeten zijn omschreven
  3. Dat strafbepalingen geen terugwerkende kracht mogen hebben. Verandert de wet dan gelden voor de verdachte de gunstigste bepalingen.

De wet is de bron van het strafrecht

De wet is dus de bron van het strafrecht. De formele wetgever heeft de bevoegdheid om feiten strafbaar te stellen. Dit is de Kroon gevormd door de Koning en de Ministers) samen met de Staten Generaal (de eerste en tweede Kamer). Wel geldt dat als lagere overheden de bevoegdheid hebben gekregen op grond van een formele wet, zij ook strafbepalingen kunnen maken. Wel is het zo dat de door de lagere wetgevers aangegeven strafbare feiten slechts overtredingen kunnen zijn.

Strafbare feiten: misdrijven of overtredingen

Strafbare feiten worden onderverdeeld in twee categorieën:
  • Misdrijven
  • Overtredingen

Wanneer is iets een misdrijf en wanneer een overtreding?

Strafbare feiten worden aangeduid met het woord delict.
  1. Misdrijven zijn zware/zwaardere delicten
  2. Overtredingen zijn lichte of lichtere delicten
Verder blijkt uit de boeken en de soort rechtbank die uitspraak doet, waaronder een delict valt. De verschillende soorten rechters hebben namelijk hun eigen competenties.

Soorten rechters

  • De rechtbank is competent voor het beoordelen van misdrijven
  • De politierechter is de alleensprekende rechter van de Rechtbank. Hij maakt dus geen deel uit van een meervoudige kamer. Hij mag geen zwaardere straffen uitspreken dan 6 maanden gevangenisstraf.
  • De economische politierechter is ook alleen-rechtspreker. Hij spreekt recht als het gaat om overtredingen in het kader van de Wet Economische Delicten
  • De rechtbank kent verder nog een Kinderrechter
  • De Kantonrechter is competent voor het spreken van recht voor overtredingen

Onderscheid in misdrijven

Er is onderscheid in misdrijven. Dit ziet er zo uit:
  • Opzetdelicten of doleuze delicten. Daarbij is sprake van opzet
  • Schulddelicten of culpoze delicten. Daarbij is er sprake van onzorgvuldig, nonchalant of laakbaar handelen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij dood door schuld
  • Klachtdelicten. Daarbij vervolgt het Openbaar Ministerie niet op eigen initiatief. Er moet een aangifte zijn gedaan met het verzoek om te vervolgen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij belediging (niet bij belediging van een ambtenaar in functie)
  • Definitief strafbaar feit. Dit is een menselijke gedraging die overeenstemt met een wettelijke delictsomschrijving en die wederrechtelijk is (dit betekent dat het in strijd is met het recht) en aan schuld te wijten is (dat betekent dat het aan de dader te verwijten is).

Lees verder

© 2011 - 2019 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtHet algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtEen van de belangrijkste onderdelen van het Nederlandse rechtssysteem is het Strafrecht. Het strafrecht is vastgelegd in…
Een inleiding op het strafrechtEen inleiding op het strafrechtMet deze gids wil ik je wegwijs maken in het Nederlandse strafrecht. Je kunt geen krant openslaan zonder een artikel te…
Soorten strafrechtSoorten strafrechtHet Nederlandse rechtssysteem kent vele soorten rechten en wetten die allemaal onder de noemer 'strafrecht' vallen. In d…
Poging tot het begaan van een strafbaar feitPoging tot het begaan van een strafbaar feitVan een poging in strafrechtelijke zin is sprake als een persoon heeft geprobeerd een strafbaar feit te verrichten, terw…
Procedure bij strafrechtEen strafrechtelijke procedure is een rechtszaak in het strafrecht. De rechter beoordeelt of de verdachte een misdrijf o…
Bronnen en referenties
  • Syllabus Rechtvaardigheden Windesheim

Reageer op het artikel "Strafrecht: wat is strafrecht?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Kevin, 12-10-2016 08:13 #2
J.J. Adema, Het is niet diefstal, maar verduistering:
Titel XXIV. Verduistering
Artikel 321,SR

J. J. Adema, 11-04-2016 20:13 #1
Welk art is voor de diefstal van de kasbeheerder van een vereniging? Reactie infoteur, 14-06-2016
Dat zou u aan een advocaat moeten vragen.

Infoteur: Singalees
Gepubliceerd: 16-11-2011
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Special: Rechtspraak
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Schrijf mee!