Flexwerk, vloek of zegen?

De omvang van flexwerk in ons land neemt volgens sommigen onrustbarend toe. Terwijl werkgevers vooral de voordelen van flexibele arbeidskrachten zien, moeten veel flexwerkers het stellen met slechte tijdelijke contracten. Terugvallen op sociale voorzieningen als de WW is er niet bij.

Wat is flexwerk?

Er bestaan twee soorten arbeidscontracten: vaste en de rest. Omdat die rest uit de meest uiteenlopende varianten kan bestaan, worden ze voor het gemak onder de noemer flexwerk geplaatst. Voor een juiste beeldvorming blijft het thema proeftijd en ontslag in dit bestek overigens even buiten beschouwing.

De bekendste vorm van flexwerk is het uitzendcontract, waarbij een bedrijf mensen inhuurt via een uitzendbureau en daarvoor een vast tarief neertelt. Als er geen werk meer is, wordt het contract beëindigd.

Het jaarcontract

Een andere vorm van een tijdelijk arbeidscontract is het jaarcontract, waarbij na het verstrijken van de contractperiode wordt bekeken of het contract al dan niet verlengd wordt. Ter bescherming van de werknemer heeft de wetgever bepaald dat een dergelijk contract slechts 2 maal door de werkgever verlengd mag worden. Een 3e verlenging staat automatisch gelijk aan een vast contract.

Een uitzondering geldt voor jeugdigen onder 28 jaar, waarbij het jaarcontract tot 3 maal toe mag worden verlengd zonder dat dit automatisch leidt tot een vast contract.

De zelfstandige zonder eigen personeel (ZZP’er)

Hoewel het fenomeen ZZP’ er eerder als een vorm van ondernemerschap moet worden beschouwd, mag het niet ontbreken in een opsomming van tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Met name in de bouw worden veel ZZP’ ers namelijk door bedrijven voor bepaalde tijd ingehuurd. Vaak zijn dat voormalige werkgevers die hun medewerker voor de keus stellen: ontslag of aanblijven op basis van ZZP.

De voordelen van flexwerk

Het huidige ontslagrecht maakt het voor ondernemers welhaast onbetaalbaar om afscheid te nemen van medewerkers met een vast contract. Voor hen is flexwerk dus een uitgelezen middel om pieken in de bedrijvigheid soepel op te vangen.

Flexwerkers worden dan ook wel als de flexibele schil van een bedrijf aangemerkt. Als de orderportefeuille te wensen overlaat, worden door het bedrijf eerst de flexwerkers als buitenste schil afgepeld. Pas als alle medewerkers met een tijdelijk contract zijn afgevloeid, hoeft men mensen met een vast contract te ontslaan.

De nadelen van flexwerk

Nog niet zo gek lang geleden hadden werknemers standaard een vast contract. Maar zo’n “baan voor het leven” en alle zekerheden die daaraan verbonden zijn, kent de flexwerker niet:

zonder vast contract komt hij niet of nauwelijks in aanmerking voor een eigen huis met hypotheek;
en als het de onderneming slecht gaat, vliegt hij er het eerst uit;
bovendien toont een vakbondsstudie aan dat ook het loon lager is dan bij medewerkers met een vast arbeidscontract;
een ondernemer is met jonge flexwerkers altijd goedkoper uit omdat hij geen pensioen- en ziektekostenpremies voor hen hoeft af te dragen;
en tot overmaat van ramp wil Minister Kamp met ingang van 2013 ook nog gaan knabbelen aan het ziekengeld van zieke flexwerkers.

Ziekengeld flexwerkers en uitzendkrachten vanaf januari 2013 aan banden

Op dit moment ontvangen zieke flexwerkers en uitzendkrachten nog 70% van het laatstverdiende salaris. Maar als het aan Minister Kamp van Sociale Zaken ligt, wordt dat teruggebracht tot ten hoogste 70% van het minimumloon, het bijstandsniveau derhalve.
Een en ander past in de plannen van de Minister om vanaf januari 2013 strengere regels hanteren voor de Ziektewet om zo het relatief hoge ziekteverzuim bij flexwerkers te verminderen.

Misbruiken werkgevers de mogelijkheden van flexwerk?

Hoewel voor- en tegenstanders overtuigd zijn van het nut van flexibel werk, is er met name van de vakbonden ook veel kritiek op deze contractvariant:

werkgevers zouden regelmatig de mogelijkheden misbruiken die de flexregeling hen biedt;
flexwerkers zélf hebben vaak het gevoel er niet echt bij te horen: bedrijfsfeestjes, kerstpakketten en extra scholing gaan aan hen vaak voorbij.

Niet voor niks dat flexwerkers volgens sommigen minder loyaal zouden zijn aan hun werkgever, toch een voorwaarde voor een goed ondernemersklimaat.

© 2011 - 2026 Serkozy, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.

Bronnen en referenties

Inleidingsfoto: Alexas Fotos, Pixabay

Reacties

Jan de Jong, 07-03-2013
De gemeentelijke overheid heeft als taak om het huisvuil op te halen.
Via een uitzendbureau wordt er personeel ingehuurd om deze taak uit te voeren. Het uitzendbureau op haar beurt mag deze uitzendkrachten slechts voor een periode in dienst hebben voordat zij naar een volgende fase doorgroeien en zo meer rechten krijgen.
De uitzendbureaus ontslaan het personeel en mogen ze kennelijk ook ontslaan enkel en alleen om te voorkomen dat deze mensen doorgroeien naar een volgende fase.
Het werkaanbod van de inhuurder heeft hier niets mee van doen aangezien dat gewoon blijft en de ontslagen persoon vervangen zal moeten worden.
Op deze wijze zorgen de uitzendbureaus er voor dat hun personeel niet doorgroeit maar zich mogen melden voor een uitkering.
Na een half jaar werkloos te zijn geweest kan de persoon weer in dienst genomen worden en naar ik begrepen heb kan dit slechts 3 maal. Omdat er daarna zo ie zo een vast contract aangeboden moet worden.
Hetzelfde kunstje wordt vervolgens gedaan door een ander uitzendbureau en de inhuurder, in dit geval de gemeente, is weer verzekerd van "dure krachten"waar ze goedkoop van afkunnen.
De ingehuurde blijft met de kosten zitten. Geen ziektedagen vergoeding, geen pensioenopbouw, geen sociale zekerheden waardoor er geen mogelijkheid is om een hypothecaire lening te krijgen.
Kortom de mensen die het werk uitvoeren worden uitgebuit. Zij moeten er voor zorgen dat het uitzendbureau kan functioneren.
De gemeente maakt het zichzelf gemakkelijk en wil niet weten dat de mensen die voor haar het werk uitvoeren uitgebuit worden.
Ik vind dit een slechte zaak. Mogelijk dat ik niet alle aspecten op de juiste wijze begrepen heb maar dit is waar ik mijn kind in zie zitten.

Het werk gaat gewoon door maar de mensen die het uitvoeren moeten uitzendkrachten zijn, terwijl dat nimmer de bedoeling is geweest van dit systeem.
Wat is de toekomst voor mijn kind met dit wanstaltige systeem?
Kan hij zich hiertegen verweren door de gemeente aansprakelijk te stellen voor zijn gederfde inkomen?Reactie infoteur, 07-03-2013
Zelf was ik 40 jaar bij mijn baas maar tijdens mijn laatste "werkzame" jaren had ik erg te doen met de jongere generatie die van flexbaan naar flexbaan "hopte", inderdaad zonder enig perspectief of vastigheid. In mijn ogen een zeer verfoeileijk systeem.

Lida, 08-05-2012
Ik ben 57 en werkte van 2009 tot 2012 als flex in de zorg, sinds december kreeg ik al veel minder werk en daar kwam nog bij dat ik last kreeg van een ongemak waardoor ik het zware werk op de verpleegafdeling niet meer kon doen, . In plaats van mij ziek melden vroeg ik lichter werk op de verzorging. Maanden zitten wachten op diensten en die zijn niet gekomen, geen werk geen inkomsten zo is dat, ik ben uiteindelijk zelf gestopt, we leven nu van 1 inkomen en dat gaat slecht, rekeningen blijven op de mat vallen, als flex voel ik me slecht behandeld, ik zeg wel eens als ik mijn patiënten net zo slecht zou hebben behandeld dan zou ik er al lang zijn uitgevlogen, flexers in de zorg worden misbruikt, ze worden ingezet in de spitsuren, als ze er zijn mogen ze zwaarste patiënten verzorgen, een hele ochtend alleen maar douchen, soms zijn er ook conflicten over of je wel of geen recht hebt op een koffie pauze, soms wordt je echt toegeblaft en gecommandeerde, je hoort nergens bij, fatsoenlijke uitleg over patiënten of de werkzaamheden zijn er niet, ik heb een ruime achtergrond in de verpleeghuiszorg en ben bekend met de meeste aandoeningen die je kan tegenkomen en hoe die te verzorgen, ik heb echt mensen zien komen van flex die totaal twee linkerhanden hadden en soms voor gevaarlijke situatie`s zorgde door onkunde, ook is het heel vaag wat je wel en niet mag, in feite mag je niks maar gezien de werkdruk en het personeelsgebrek doe je bijna alles.nu zit ik thuis, ik wil aan de slag maar kan niet meer de zware sleep en til klussen doen, mijn leeftijd is ook geen voordeel.Reactie infoteur, 08-05-2012
Beste Lida

Een zeer herkenbaar beeld! Zelf ben ik de dans ontsprongen maar tijdens mijn werkzame periode zag ik de flexontwikkelingen met lede ogen aan. Ik zag de jongeren komen en weer gaan en geloof me, de mistoestanden spelen zich niet alleen in de zorg af. Op dit moment spelen zich vergelijkbare taferelen af in de werkkring van mijn kinderen.

Ik benijd de huidige generatie werknemers allerminst. In onze tijd kon je op basis van een vast dienstverband nog een toekomst opbouwen en een gezin stichten. De factor arbeid is in de huidige tijd verworden tot een wegwerpartikel dat elke menselijkheid ontbeert (de factor kapitaal wordt beter gewaardeerd en gekoesterd).

Ik begrijp dat ik je hiermee niet verder help, maar wil je met deze reactie toch een hart onder de riem steken en het allerbeste voor de toekomst wensen.

De auteur