InfoNu.nl > Zakelijk > Juridisch > Wat is het Tuchtrecht?

Wat is het Tuchtrecht?

Wat is het Tuchtrecht? Het tuchtrecht is van zwaar belang voor bepaalde beroepen. Het kan disciplinaire straffen opleggen voor mensen met een bepaalde functie. Het tuchtrecht geldt dus maar voor een bepaalde categorie mensen. Zo is er bij advocaten de zogenaamde Advocatenwet, het tuchtrecht voor advocaten. Alles over het tuchtrecht vind u hier.

Het tuchtrecht

Het tuchtrecht vertoont een sterke gelijkenis met het strafrecht. In afwijking van een strafrechtelijke straf beoogt een disciplinaire straf nakoming af te dwingen van normen, die slechts voor een min of meer bepaalde groep of categorie mensen gelden (ook voor gevangenen).
Tuchtrecht wordt aangetroffen in zowel het privaatrecht als in het publiekrecht.

Verband tussen het tuchtrecht en het privaatrecht- en publiekrecht

In het privaatrecht vindt het tuchtrecht zijn basis voornamelijk in contractuele, dus niet wettelijke verplichtingen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de toetreding tot een particuliere vereniging met een verplichtend reglement.
Er moet in dit geval echter onderscheid gemaakt worden tussen twee typen tuchtrecht. Het eerste type betreft categorieën mensen, die elkaars gelijken zijn, die een gemeenschappelijk doel nastreven en die een duidelijke morele of ethische vakinhoudelijke beroepsopvatting hebben: in dat geval is tuchtrecht een groepsrecht. Zo bevat bijvoorbeeld de Advocatenwet het tuchtrecht voor advocaten. Het tweede type tuchtrecht in de sfeer van het publiekrecht betreft categorieën mensen, die in beginsel niet in een situatie van gelijkheid verkeren, maar die onvrijwillig in een dwanginstelling of dwangsituatie verblijven, zoals gedetineerden en dienstplichtigen.
Door middel van het tuchtrecht wordt gehoorzaamheid ten behoeve van de interne orde en rust afgedwongen.

Het is duidelijk dat het tuchtrecht een grote verscheidenheid aan rechtsverschijnselen omvat. Als gemeenschappelijk kenmerk evenwel wordt veelal gezien dat het tuchtrecht wordt toegepast binnen een bepaalde groep of categorie, door een daartoe gespecialiseerd persoon of orgaan, niet zelden door leden van die groep.
Een goed geregeld tuchtrecht is vrijwel steeds een voorwaarde om aan de beroepsgenoten een verschoningsrecht te verlenen: het recht om als getuige te mogen zwijgen omtrent hetgeen men in zijn beroepsuitoefening heeft vernomen.

Nadelen van het tuchtrecht

Men beweert wel eens dat strafrechtelijke waarborgen (zoals het niet tweemaal bestraft kunnen worden) met het doel en de functie van het tuchtrecht onverenigbaar zijn. Uit het oog wordt dan echter verloren dat ook het terechtstaan voor de tuchtrechter veelal een pijnlijke ervaring is, zoals wanneer een advocaat zich moet verantwoorden voor het gelijktijdig verdedigen van twee cliënten die tegenstrijdige belangen hebben; of een arts voor het amputeren van een verkeerd been. Voor het rechtsgevoel is juist dan ook dan het betrokken zijn in een faire procedure, waarbij ook materiële rechtswaarborgen gelding hebben van eminent belang. De sancties zijn ook lang niet altijd mild.

Een nadeel van tuchtrecht onder ‘gelijken’ is dat het een sauverende werking kan hebben ten koste van het te beschermen slachtoffer. In dit verband is het oordeel van een querulant natuurlijk geen goede maatstaf. Overigens is samenloop tussen een disciplinair handhavingsysteem en andere handhavingsystemen zeer goed mogelijk.
© 2012 - 2019 Randy1991, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtHet algemeen deel van het Wetboek van StrafrechtEen van de belangrijkste onderdelen van het Nederlandse rechtssysteem is het Strafrecht. Het strafrecht is vastgelegd in…
Een inleiding op het strafrechtEen inleiding op het strafrechtMet deze gids wil ik je wegwijs maken in het Nederlandse strafrecht. Je kunt geen krant openslaan zonder een artikel te…
Het recht: beslissingsschemaHet recht: beslissingsschemaHet beslissingsschema van artikel 350 Strafvordering heeft betrekking op elk strafproces. Voordat de rechter naar een za…
Soorten strafrechtSoorten strafrechtHet Nederlandse rechtssysteem kent vele soorten rechten en wetten die allemaal onder de noemer 'strafrecht' vallen. In d…
Verschillende rechtsgebiedenVerschillende rechtsgebiedenHet recht gaat over vele zaken zoals, samenwonen, verzekeringen, hypotheek overeenkomen, vergunningen en ga zo maar door…
Bronnen en referenties
  • Strafrecht met mate, 11e druk

Reageer op het artikel "Wat is het Tuchtrecht?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Theo van Avesaath, 16-10-2016 06:55 #1
Kan een curator advocaat strafrechtelijk worden aangepakt, hij is niet in het bezit van een zogenaamde rode kaart en op grond van mishandeling.

Infoteur: Randy1991
Gepubliceerd: 27-02-2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!