InfoNu.nl > Zakelijk > Juridisch > Vermogensrecht: de basisbergippen

Vermogensrecht: de basisbergippen

In dit artikel wordt begrip vermogensrecht nader toegelicht. Vermogen is het geheel van meestal op geld waardeerbare rechten en plichten (schulden) van een rechtssubject. Vermogen is dus niet alleen een mooie auto die men heeft. Ook niet tastbare zaken zoals een bankrekening behoort tot het vermogen. Vermogen is dus meer dan de zaken die iemand in eigendom heeft.
Het vermogensrecht wordt onderverdeeld in het goederenrecht en het verbintenissenrecht. In het goederenrecht staat de verhouding tussen een persoon en een goed centraal. In de verbintenisrechtelijke verhouding staat de verhouding van een persoon tot een andere persoon centraal. Deze twee relaties zijn los van elkaar te bezien, maar er bestaat ook een nauwe relatie tussen beide. Uit art. 7:9 BW volgt dat uit een koopovereenkomst (verbintenisrechtelijke verhouding) voor de koper de verplichting volgt om het gekochte aan de koper in eigendom over te dragen (goederenrechtelijke verhouding).

Vermogensrecht in enge zin

In de zin van art. 3:6 BW is het vermogensrecht een subjectief recht dat onderdeel van iemands vermogen kan zijn. In die zin zijn vermogensrechten:
A. Zijn overdraagbaar: het zijn op geld waardeerbare overdraagbare rechten. Bijvoorbeeld het eigendomsrecht, vruchtgebruik, vorderingsrechten of immateriële goederen behoren hiertoe. Het is ook denkbaar dat een bepaald vermogensrecht alleen maar overdraagbaar is samen met een ander recht. Een hypotheek bijvoorbeeld kan alleen worden overdragen tezamen met de vordering tot zekerheid waarvan het hypotheekrecht dient. Dit soort rechten worden afhankelijke recht (3:7).
B. Verschaffen stoffelijk voordeel/ wat verkregen is in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld voordeel. Deze rechten zijn niet overdraagbaar, maar het grootste gedeelte van de vermogensrechten kun je overdragen.

Vermogensrecht in ruime zin

Is dat deel van het objectieve recht (het geheel van geschreven of ongeschreven rechtsregels) dat van belang is voor het vermogensrecht. Deze rechtsregels staan in de boeken 3 t/m 8 van het BW. Het uitgangspunt is dat de stof gerangschikt is van algemeen naar bijzonder (gelaagde structuur). Goederenrecht staat in de boeken 3 (vermogensrecht in het algemeen) en 5 (zakelijke rechten). Vermogensrecht heeft betrekking op rechtsregels betreffende rechten en plichten die tot het vermogen van rechtssubjecten behoren. Het verbintenissenrecht regelt de rechtsverhouding tussen rechtssubjecten onderling en is met name geregeld in boek 6 van het BW. Rechtssubjecten zijn dragers van rechten en plichten. Dit kunnen zowel natuurlijke personen (de mens) als rechtspersoon (onderneming) zijn.

Goederen

Goederen en goederenrecht zijn in het voorgaande al een paar voorbij gekomen. Wat goederen zijn wordt omschreven in art. 3:1 BW: alle zaken en alle vermogensrechten. Vermogensrechten (3:6) zijn zoals eerder aangegeven stoffelijk voordeel; overdraagbaar, al dan niet in combinatie met een ander recht (afhankelijk recht art. 3:7).

In het privaatrecht staat het begrip "subjectief recht" centraal. De eigenaar van een goed kan tegenover een ieder zijn subjectief recht op zijn eigendom afdwingen. Dit wordt een absoluut subjectief recht genoemd. Ook een vordering is een subjectief recht. De rechten die voortvloeien uit een koopovereenkomst is dat de koper de verkoper betaalt voor de zaak. De verkoper zal dan de eigendom over de zaak moeten overdragen. Dit is het vorderingsrecht. Het verschil tussen het subjectief recht "eigendom" en "vordering" is dat het eerste jegens een ieder kan worden ingeroepen. Het tweede alleen jegens de contractuele wederpartij. De vordering is dan ook een relatief subjectief recht.

Terminologie van rechthebbenden (degene tot wiens vermogen het goed behoort):
A. zaken: de rechthebbende van een zaak heet de eigenaar.
B. vorderingsrechten: de rechthebbende van een vorderingsrecht heet schuldeiser of crediteur.
C. beperkte rechten: de rechthebbende van een beperkt recht heet de beperkte gerechtigde.
© 2012 - 2017 Ck10, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Koopovereenkomst ontbindenKoopovereenkomst ontbindenStel: u heeft een televisie gekocht die binnen drie maanden kapot gaat. De verkoper wil het product niet laten repareren…
Koopovereenkomst laten inschrijvenKoopovereenkomst laten inschrijvenArtikel 2 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek geeft de mogelijkheid om een koopovereenkomst in te schrijven. Wat is he…
De koopovereenkomstDe koopovereenkomstEen koopovereenkomst is een overeenkomst waarbij de verkoper een product/dienst moet leveren aan de koper en waarbij de…
Mondelinge koopovereenkomst niet altijd rechtsgeldigMondelinge koopovereenkomst niet altijd rechtsgeldigIn de wet is vastgelegd dat een mondelinge koopovereenkomst rechtsgeldig is. Voor het kopen van een huis worden er echte…
Koopakte, de voorlopige koopovereenkomst van je woningKoopakte, de voorlopige koopovereenkomst van je woningNa maanden lang huizen bezichtigen en bieden is opeens je bod op de woning van je dromen geaccepteerd en ga je het huis…
Bronnen en referenties
  • Goederenrecht, Studiereeks Burgerlijk Recht, van prof. mr. H.J. Snijders en mr. E.B. Rank-Berenschot, derde druk

Reageer op het artikel "Vermogensrecht: de basisbergippen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Ck10
Gepubliceerd: 11-02-2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!