InfoNu.nl > Zakelijk > Juridisch > Vruchtgebruik in een notendop

Vruchtgebruik in een notendop

Vruchtgebruik in een notendop Vaak hoort men over vruchtgebruik, maar wat is dit precies? Wat zijn de rechten en de plichten van een vruchtgebruiker? Wanneer stopt het vruchtgebruik? Vruchtgebruik is het recht om van een zaak het genot te hebben, terwijl die zaak eigendom is van iemand anders. Vruchtgebruik kan zowel op roerende als onroerende zaken gevestigd worden.

Totstandkoming van het vruchtgebruik

Volgens de wet kan vruchtgebruik op 2 manieren ontstaan: uit een wettelijke bepaling of door een menselijke handeling.
In de praktijk ontstaat het vruchtgebruik meestal ten gevolge van het overlijden van een natuurlijk persoon. Een nalatenschap kan overgaan op vruchtgebruikers en blote eigenaars. Dit kan ten gevolge van een erfrechtelijke bepaling, een clausule in het huwelijkscontract of via het testament van de overledene. Vruchtgebruik kan ook ontstaan door de aankoop ervan of door een schenking. Hier wordt later op ingegaan.

Rechten van de vruchtgebruiker

Het voornaamste recht van de vruchtgebruiker is het recht van genot op de zaak. Hij heeft het recht op alle vruchten die voortgebracht worden door die zaak, of dat nu natuurlijke vruchten zijn (bijvoorbeeld de peren die aan een boom groeien) of burgerlijke vruchten. Burgerlijke vruchten zijn regelmatige opbrengsten die voortkomen uit een onroerend goed, zoals huurgelden. De vruchtgebruiker mag het goed gebruiken zoals de eigenaar zelf. Hij moet de zaak wel behandelen als goede huisvader. Onder de goede huisvader verstaat men een normaal, voorzichtig persoon in diezelfde situatie.

Als vruchtgebruiker kan men zelf van zijn recht genieten, of zijn recht verkopen aan een andere persoon. Hiervoor is geen akkoord van de eigenaar vereist! Naast verkopen, kan de vruchtgebruiker zijn recht ook schenken of verpachten. Wel moet gezegd worden dat de vruchtgebruiker niet meer kan verkopen dan de rechten die hij zelf heeft. Hij kan dus niet het eigendomsrecht op de zaak verkopen, gezien hij zelf niet over dat recht beschikt.

Wanneer men het vruchtgebruik heeft over een onroerend goed, mag men aan dit goed verbeteringen aanbrengen. Het betreft enkel werken die het normale gevolg zijn van het zorgvuldige beheer van de vruchtgebruiker in kwestie. De vruchtgebruiker mag dus geen werken uitvoeren die aan het goed een andere bestemming geven dan deze die de eigenaar beoogd heeft. Wie vruchtgebruik heeft over een woning, mag deze dus niet zomaar omvormen tot een handelspand, behalve mits toestemming van de eigenaar. Als de bestemming van het goed gerespecteerd wordt, mag de vruchtgebruiker wel bouwwerken uitvoeren als hij deze noodzakelijk acht voor de exploitatie van het onroerend goed.

Plichten van de vruchtgebruiker

Zoals hoger vermeld dient de vruchtgebruiker het goed te onderhouden zoals een goede huisvader. Hij dient de noodzakelijke herstellingen uit te voeren die het gevolg zijn van normale slijtage. De vruchtgebruiker van een onroerend goed dient de premies van de brandverzekering te betalen alsook de onroerende voorheffing.

Einde van het vruchtgebruik

Het recht van vruchtgebruik stopt bij het overlijden van de oorspronkelijke vruchtgebruiker, ook als hij dat recht verkocht heeft aan een persoon die op het moment van diens overlijden wel nog in leven is. Wanneer het vruchtgebruik bedongen is voor een bepaalde periode, gaat het ook teniet bij het beëindigen van die termijn.
© 2011 - 2019 Juliedr, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vruchtgebruik box 1Vruchtgebruik box 1U hebt in 2019 als langstlevende ouder het recht van vruchtgebruik van de ouderlijke woning geërfd, is dat dan box 1 van…
Waardering vruchtgebruik woning 2019Waardering vruchtgebruik woning 2019Krijg je een erfenis in 2019, dan moet je mogelijk erfbelasting betalen. Ook over vruchtgebruik van een woning die je er…
Nieuwe erfrecht nadelig voor huizenbezittersNieuwe erfrecht nadelig voor huizenbezittersEen huis erven, wat betekent een huis in de nalatenschap op basis van het nieuwe erfrecht voor u? Het erfrecht is sterk…
Wat zijn genotsrechten?Wat zijn genotsrechten?Beperkte rechten zijn rechten afgeleid uit een meer omvattend recht, die laatste is bezwaard met een beperkt recht. Bepe…
Erfenissen en successierechtenIedereen die erft moet daarop belastingen betalen. Hoeveel je precies moet betalen hangt af van de waarde van de geërfde…

Reageer op het artikel "Vruchtgebruik in een notendop"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

M-J, 10-04-2015 17:57 #1
Mijn vraag is: waar de waarde van een op 01-01-2014 te koop staand huis te plaatsen in Aangifte 2014?
Situatieschets:
- 1992: Vier Kinderen kopen het huis van de ouders - beide ouders hebben vruchtgebruik tot overlijden of metterwoon verlaten - betalen niets aan kinderen. Ouders geven waarde als eigen woning aan.
- Nieuwe belastingregels vanaf 2001: Bloot eigendom bij 4 kinderen en Vruchtgebruik bij ouders aangegeven in Box-3.
- April 2010: Ma overlijdt - pa blijft vruchtgebruiker - aangifte in Box-3 gaat voor hem en voor kinderen gewoon door.
- Augustus 2013: Pa overlijdt als laatste vruchtgebruiker.
- Het huis staat nu leeg en te koop tot de verkoop in september 2014.
- In 2014 bewonen 3 kinderen een eigen woning, 1 kind huurt een woning.
- Geen van de 4 kinderen heeft ooit zelf in het huis van de ouders gewoond.
Vraag:
- Kunnen wij onder de geldende verhuisregelingsvoorwaarden (leeg en te koop) het huis nu bij de aangifte 2014 in Box-1 plaatsen of dient de waarde in Box-3 te blijven (tweede woning (is het toch niet!) of overige bezittingen)?
- Naar Box-1? Geldt dit dan voor alle 4 de kinderen of alleen voor die ene die totaan het te koop zetten van plan was er zelf in te gaan wonen?

Dus kunnen wij het huis als gekocht beschouwen (ook al was dat al in 1992) en leeg vanaf overlijden pa als vruchtgebruiker (aug. 2013) en de waarde in Box-1 plaatsen, waardoor die waarde niet meetelt voor het vermogen in Box-3?
_____________________________________________________________________________________________________
Op de belastingsite vind ik géén uitleg voor een leeg/te koopstaand huis na overlijden van de vruchtgebruiker en in de Aangifte 2014 bij 'Eigen Woning' stelt men de vraag:
'Had u een woning waarin u (tijdelijk) niet woonde of had u een nieuwe woning die nog leegstond?'
Hierbij geeft 'help' de volgende uitleg:
'Nieuwe woning leeg of in aanbouw: zette u uw nieuwe woning te koop voordat u er zelf in ging wonen? Dan mag u voor deze woning toch de eigenwoningregeling toepassen als u aan de volgende 2 voorwaarden voldoet:
- U kocht de woning om er zelf te gaan wonen.
- De nieuwe woning stond leeg te koop.'

Deze uitleg geeft m.i. de mogelijkheid voor een van de 4 kinderen in te vullen in Box-1, mits de aankoopdatum van 1992 geen bezwaar is.

Infoteur: Juliedr
Laatste update: 26-01-2011
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Reacties: 1
Schrijf mee!