InfoNu.nl > Zakelijk > Management > Economische voorspellingen, wat zijn ze waard?

Economische voorspellingen, wat zijn ze waard?

Economische voorspellingen, wat zijn ze waard? De economische vooruitzichten voor Nederland geven vertrouwen volgens het CBS. Tegelijkertijd verspreiden autoriteiten noodscenario’s. Zijn economische voorspellingen überhaupt zinvol? We weten niet eens hoe het weer vandaag is.

De zin/onzin van prognoses

"We kunnen zeggen dat er iets ergs staat te gebeuren, maar hoé erg het is, kunnen we niet zeggen." Zo beargumenteerde een Duits instituut voor economisch onderzoek eind 2008 een pleidooi voor een prognosestop. Dat was in de periode na de ineenstorting van Lehman Brothers toen er een soort wedloop tussen de meest sombere recessieprognoses plaatsvond.

Planbureaus schieten regelmatig mis

Aan de nauwkeurigheid en de betrouwbaarheid van economische voorspellingen werden al meerdere studies gewijd. Doorgaans slaan planbureaus bij de feitelijke ontwikkeling van het nationaal product de plank met meerdere procentpunten mis. In de praktijk moeten nagenoeg alle economische prognoses achteraf naar boven of beneden worden bijgesteld.

Maar afzien van prognoses is niet aan de orde, omdat overheden en bedrijfsleven in hun planning nu eenmaal niet zonder aannames over de economische ontwikkeling kunnen. Maar ook op kleinere schaal kunnen vooruitzichten hun nut bewijzen. Jongeren bijvoorbeeld zouden er goed aan doen om zich eens wat meer te verdiepen in hun pensioenvooruitzichten.

De noodzaak van economische voorspellingen

We mogen ons niet laten leiden door onderbuikgevoelens zeggen vooraanstaande economen. Risico's moeten duidelijk in kaart worden gebracht. Ook nu, wanneer de toestand van ons financiële systeem weer lijkt op dat van najaar 2008 en de eurozone in een niet aflatende crisis verkeert, maken economische planbureaus weer overuren.

Aannames beslissend bij conjunctuurprognoses

Het probleem bij conjunctuurprognoses is drieledig:
  1. Op de eerste plaats zijn ze afhankelijk van de gemaakte veronderstellingen. Bijvoorbeeld van de verwachtingen over het verloop van de economische activiteit in het buitenland, van de olieprijs, de wisselkoersen en de rentevoeten. Maar zogenaamde exogene schokken zoals in 2011 de tsunami en de nucleaire ramp in Japan of de Arabische lente kunnen deze aannames gemakkelijk verstoren;
  2. Op de tweede plaats is het gegevensmateriaal van economen zogezegd slechter dan dat van meteorologen. Als de meteoroloog een weersvoorspelling voor morgen maakt, dan weet hij hoe het weer vandaag is en hoe het gisteren en eergisteren was. De econoom weet bij het maken van een prognose voor morgen niet hoe “het weer” vandaag is. En hij heeft ook maar een flauw vermoeden hoe “het weer” gisteren was. Alleen over eergisteren heeft hij gegevens beschikbaar;
  3. Het derde probleem schuilt niet zozeer bij de economen maar bij degenen die gebruik maken van de prognoses. Aan Keynes werd het citaat toegeschreven dat politici economen gebruiken zoals dronken mensen lantaarns gebruiken: ze zoeken geen licht maar houvast. Zo gebruiken politici planbureaus graag als bliksemafleider voor eigen falen.

Keert de trend snel terug?

Vanwege de grote betekenis van economische prognoses hebben economen in Zwitserland een zogenaamde Surprise Index samengesteld. Die is gebaseerd op drie economische indicatoren. De economische verwachtingen zijn:

  • te optimistisch;
  • te pessimistisch
  • of realistisch.

Daarbij viel steeds een bepaald patroon op: op perioden met veel optimistische verwachtingen volgde in de regel een periode waarin werd doorgeschoten in pessimistische zin.

Eind 2011 werden de economen herhaaldelijk negatief verrast en waren hun actuele inschattingen over het algemeen te optimistisch. Omgekeerd waren de berichten vanaf begin 2012 beter dan verwacht zodat veel voorspellingen naar boven werden herzien. Berichten uit het buitenland wijzen erop dat de volgende fase al weer begonnen is en dat de prognoses al weer snel naar beneden moeten worden bijgesteld.

Conclusie van de betrokken economen: in onzekere tijden levert activisme bij prognoses niets op. Voor wat het waard is!

Lees verder

© 2012 - 2019 Bonafide, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Estofex, European Storm Forecast ExperimentEstofex, European Storm Forecast ExperimentEuropa kent vele weertypen. Het gebeurt regelmatig dat er waarschuwingen worden afgegeven voor extreem onweer, extreme w…
Formules in de psychologische en pedagogische diagnostiekEr zijn verschillende standpunten tegenover de vraag of formules nut hebben in de psychologische en pedagogische diagnos…
Een stappenplan voor het kopen van aandelenEen stappenplan voor het kopen van aandelenHet is tegenwoordig heel makkelijk om aandelen te kopen, maar het is ook makkelijk om snel grote fouten te maken met het…
Geen demografisch gevaar voor Israëlnieuws uitgelichtGeen demografisch gevaar voor IsraëlEen studie van de Wereldbank toont aan dat de demografische balans in het Land Israël geen bedreiging vormt voor de jood…
Mijn visie op: aannames in het software testenmijn kijk opMijn visie op: aannames in het software testenIn het vakgebied van software testen zijn aannames heel vaak een bron van discussie. Hoe komt het nou dat er zulke grote…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Economische voorspellingen, wat zijn ze waard?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bonafide
Laatste update: 10-12-2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Management
Special: Financiële crisis
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!