Mishandeling nader bekeken

Mishandeling wordt strafbaar gesteld in artikel 300 van het wetboek van strafrecht en in tegenstelling tot bijvoorbeeld het artikel dat diefstal strafbaar stelt staan in dit artikel geen andere elementen genoemd dan mishandeling. Betekent dit dan dat dit een zo eenvoudig te bewijzen feit betreft?

Zoals U in het artikel over eenvoudige diefstal heeft kunnen lezen, komt er nogal wat kijken bij zo’n interpretatie van de wetsregel. In artikel 300 staat eenvoudig:

Mishandeling wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaar etc….
Maar was is dan mishandeling? Onder mishandeling wordt verstaan het opzettelijk iemand toebrengen van enig lichamelijk letsel. Dat verduidelijkt natuurlijk al een hoop en om strafbaar te zijn aan mishandeling moet je dus enig lichamelijk letsel hebben toegebracht en dat met opzet. Twee elementen zijn nu duidelijk. Het spreekt voor zich dat je niet strafbaar bent aan mishandeling als je iemand de weg wil wijzen en met je rechterarm naar rechts wijst en daarbij een niets vermoedende voetganger, die zich toevallig op de verkeerde tijd op de verkeerde plaats bevindt, een bloedneus slaat. De opzet moet dus bewezen worden en in de regel zal dat geen problemen opleveren omdat een mishandeling nu eenmaal per definitie niet per ongeluk gebeurt.

Wat wel eens voor problemen zorgt is het lichamelijke letsel want er is onderscheid tussen lichamelijk letsel en ernstig lichamelijk letsel. Overigens is er in het geval van ernstig lichamelijk letsel sprake van een ander artikel te weten artikel 302 van het wetboek van strafrecht waarin zware mishandeling strafbaar is gesteld. De strafmaat ligt daarin aanzienlijk hoger en terecht. Maar ook dat artikel spreekt slechts over ernstig lichamelijk letsel zonder daar een uitleg aan te geven. Nergens is een lijst te vinden met verwondingen die wel of niet onder ernstig letsel worden verstaan. Begrijpelijk dat dit in het verleden op een rechtszaak nogal eens ter discussie wordt gesteld.

Ofschoon die discussie nog wel eens wordt gevoerd wordt onder ernstig lichamelijk letsel in ieder geval het letsel verstaan dat voor een geruime tijd arbeidsongeschiktheid oplevert en men spreekt over een termijn van 4 weken. Ook het uitvallen van een belangrijke functie zoals bijvoorbeeld het zicht is ernstig lichamelijk letsel. Blijvend letsel waaronder ook psychische schade is ernstig letsel. Van zaak tot zaak zal dus beoordeeld moeten worden of er nu wel of geen sprake is van ernstig letsel en dus een veroordeling kan volgen voor eenvoudige mishandeling of zware mishandeling.

Aangifte doen van mishandeling bij de politie

Eenvoudige mishandeling wordt ook wel eens de zogenaamde “droge klap” genoemd en indien U aangifte gaat doet van mishandeling is het hebben van enig letsel voorwaarde tenzij er meerdere onafhankelijke getuigen zijn die gezien hebben hoe U enkele klappen heeft gekregen. Het hebben van een getuige is een belangrijk aspect maar daarover dadelijk meer. Om de aangifte zo compleet mogelijk te maken zal U altijd gevraagd worden of U zich wel of niet onder doktersbehandeling heeft gesteld en zoja of U toestemming verleend daar de medische gegevens betreffende het letsel op te vragen. Handiger is na behandeling bij een arts of eerste hulp een omschrijving van het letsel en de behandeling mee te vragen en deze bij het doen van aangifte te overhandigen, het scheelt een hoop tijd omdat niet iedere arts zomaar bereid is mee te werken. Zij geven hun medische gegevens niet graag aan justitie en beroepen zich nogal eens op hun medisch ambtsgeheim. Het wachten op een zogenaamde medische verklaring kan dan eeuwen duren en de afhandeling van Uw aangifte dus ophouden. Niet altijd is het noodzakelijk een dokter te raadplegen maar in dat geval is het zo dat Uzelf en de politie er baat bij heeft als het lichamelijke letsel zichtbaar letsel is en gefotografeerd kan worden. U begrijpt dat aangifte doen van mishandeling geen enkele zin heeft als U geen letsel heeft en geen getuige heeft. Als de verdachte verklaart dat hij niet geslagen heeft zal de zaak niet te bewijzen zijn.

Een getuige is van wezenlijk belang. Bij wet is geregeld dat de verdachte niet verplicht is mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Concreet houdt dat in dat de verdachte mag liegen en voor de rechtbank geen eed hoeft af te leggen dat hij de waarheid zal spreken. Voor de bewijsbaarheid van een artikel als mishandeling is het dus van wezenlijk belang of er getuigen van de mishandeling zijn, zelfs als U als slachtoffer letsel heeft opgelopen. Wordt de verdachte naar de mishandeling gevraagd en ontkent hij het feit gepleegd te hebben dan blijft het Uw woord tegen zijn woord. De verdachte is zelfs niet verplicht antwoord te geven op vragen en een rechter kan en zal een ontkennende verdachte nooit veroordelen als er geen bewijs wordt aangedragen. Het hebben van letsel is onvoldoende bewijs omdat het door een ander kan zijn toegebracht, op andere wijze kan zijn opgelopen of soms door de aangever zelf is aangebracht.

Het is dus geen onbegrip van de politie als Uw aangifte van mishandeling niet wordt behandeld. In dat geval is er sprake van één van bovengenoemde factoren. Het neemt overigens niet weg dat U er verstandig aan doet er toch een melding van te maken. Ook al zal er geen strafvervolging worden ingesteld, er kunnen wel gesprekken plaatsvinden met de verdachte of enige andere hulp geboden worden om herhaling of escalatie in de toekomst te vermijden. Het komt vaker voor dat de politie Uw verhaal niet wil noteren of behandelen maar in dat geval staat U er gewoon op een aangifte op te laten nemen want daartoe is een politieambtenaar wettelijk verplicht. Hetgeen U overkomen is ligt dan in ieder geval vast in de politieadministratie.

Tot slot nog enkele feiten, alle in het wetboek van strafrecht bij artikel vastgelegd

Zowel eenvoudige mishandeling als zware mishandeling kan worden gepleegd onder voorbedachte rade. Meestal ontstaat er een ruzie waarbij spontaan klappen vallen. Er is dan geen sprake van voorbedachte rade. Wel is dat het geval als iemand van huis uit op pad gaat en een ander gaat opzoeken met de opzet hem lichamelijk letsel toe te dienen. Ook kan het een betaalde afrekening zijn. Uiteraard geldt ook hier weer dat dit bewezen dient te worden en als de verdachte het zelf niet bekent zullen getuigen wederom van wezenlijk belang zijn. De bewijsbaarheid van voorbedachte rade is vaak niet eenvoudig. De voorbedachte rade levert een zwaardere straf op.

Strafverzwarend is het ook als het toegebrachte letsel de dood ten gevolge heeft. Dat klinkt weliswaar naar moord of doodslag maar als de een de ander bij een ordinaire ruzie een simpele klap tegen het hoofd geeft en deze valt vervolgens met zijn hoofd ongelukkig op een stoeprand, dan is het niet zo dat hij die ander opzettelijk van zijn leven wilde beroven. Hoe ernstig het gevolg ook is, het strafbare feit blijft een eenvoudige mishandeling. Dat het feit de dood ten gevolge heeft is slechts een strafverzwarende omstandigheid.

Strafverzwarende omstandigheden treden ook op als de verdachte aan mishandeling zijn ouder, zijn echtgeno(o)t(e), zijn levenspartner of kind mishandelt. Een ambtenaar in de rechtmatige uitoefening van zijn beroep mishandelen is ook strafverzwarend.

Kunnen deze feiten ook afgedaan worden met een geldboete?

Jawel, dat kan en op verzoek van enkele mensen die op het artikel reageerden wil ik hier alsnog wel even op ingaan.
Persoonlijk heb ik er in mijn artikel geen aandacht aan besteed omdat er altijd wordt gesproken over een geldboete van een bepaalde categorie en je dus nooit kan zeggen hoe hoog een boete zal worden.
In Nederland zijn 6 verschillende categorieën geldboetes.
We beginnen met een minimumgeldboete van 3 Euro en spreken verder over categorie 1: geldboete tot maximaal € 370,00
categorie 2 tot maximaal € 3700,00, categorie 3 tot € 7400,00, categorie 4 tot € 18.500,00, categorie 5 tot € 74.000,00 en tenslotte categorie 6 tot € 740.000,00 De hoogte van boetes wordt wel eens gewijzigd.
Voor mishandeling is er sprake van categorie 4 of bij ernstigere vormen van mishandeling categorie 5. Let wel dat de genoemde bedragen maximumbedragen zijn en alleen de rechter maakt uiteindelijk uit hoe hoog een geldboete wordt. © 2007 - 2009 Peter, gepubliceerd in Juridisch (Zakelijk) op 17-03-2007, laatst gewijzigd op 17-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Peter is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bedreiging nader bekeken: Er is een groot verschil tussen je daadwerkelijk bedreigd voelen en hetgeen de wet als bedreiging ziet. Het blijkt dus niet altijd een strafbare bedreiging te zijn. Je wordt er mee…
• Misdrijven: deel 3/3: In de laatste bijdrage van deze special over strafbare feiten wordt in dit derde artikel over misdrijven uit het Wetboek van Strafrecht het verschil duidelijk gemaakt tussen huisvredebr…
• Te late aangifte bij reisverzekeringen: Als u op vakantie geen goede en tijdige aangifte van verlies of diefstal heeft gedaan, kan het zijn dat uw reisverzekeraar een verzoek om vergoeding van de schade afwi…
• Mag je gevonden voorwerpen houden of moet je ze inleveren?: Een achtergebleven tas in het openbaar vervoer of een portemonnee op straat. Is het verplicht om gevonden voorwerpen altijd naar de politie te bren…
• Rechtspraak nader bekeken: We kennen allemaal de krantenkoppen en de actualiteitenprogramma’s waarin men zich afvraagt hoe het mogelijk is dat een moordenaar niet wordt veroordeeld voor moord maar voor een g…