InfoNu.nl > Zakelijk > Management > Zorglogistiek, drie concepten nader toegelicht

Zorglogistiek, drie concepten nader toegelicht

In toenemende mate worden logistieke principes toegepast in de zorg, om een bijdrage te kunnen leveren aan de verbetering van de logistieke zorgorganisatie. Dit artikel gaat in op de drie meest gebruiken logistieke concepten in de zorg, Theory of Constraints, Lean management en Six Sigma. Een zorgorganisatie is één van de complexere organisaties die we kennen. Dit is in het bijzonder doordat het een organisatie is bestaande uit samenspel tussen mensen. De menselijke factor is groot binnen zorginstellingen. De plaats van logistiek is daardoor ondergeschikt aan het mensenwerk, maar desondanks niet minder belangrijk. Het juist organiseren en afstemmen van processen blijkt veel winst op te leveren voor zorginstellingen. In samenspel met de vergrijzing, minder financiering en personeel biedt het verbeteren en afstemmen van zowel patiënten als goederenlogistiek een goede eerste stap in het verbeteren van de zorg. Logistieke concepten toegepast in de zorg:

Theory of constraints (TOC)

In deze methode het verbeteren van de doorlooptijd centraal door zich te richten op de ‘bottleneck centraal, ofwel de ‘constraint’ genoemd. In Nederlandse terminologie, het knelpunt. De managementmethode is ontwikkeld door Eliyahu Goldratt en kent basaal het principe; je bent zo sterk als je zwakste schakel. Ieder proces kent knelpunten, ofwel knooppunten van deelprocessen die gepasseerd moeten worden alvorens de volgende deelprocessen in gang gezet kunnen worden. Een proces is altijd afhankelijk van de schakels voor of na. Je kunt snel produceren, maar als de afdeling na de productieafdeling geen tijd heeft om de producten te keuren, heeft het snel produceren geen functie. Vaak vinden binnen afdeling één kritieke stap plaats, die veel tijd kost. Zonder deze stap kan de rest van het proces niet verder, dit wordt de ‘bottleneck’ genoemd. Door het verbeteren van de bottleneck, het kritisch proces, verbetert de totale doorlooptijd binnen een organisatie.

De volgende vijf stappen worden daarbij doorlopen:
  1. Vind de bottleneck of beperkende factor;
  2. Benut de capaciteit van de bottleneck maximaal;
  3. Maak de rest van het systeem ondergeschikt aan de bottleneck;
  4. Hef de bottleneck op;
  5. Keer terug naar de eerste stap.
Door steeds opnieuw op zoek te gaan naar de bottleneck in een systeem ontstaat een proces van continue verbetering. Uiteindelijk zal er altijd een bottleneck in het systeem blijven. Vanuit strategisch oogpunt moet een organisatie ernaar streven de bottleneck goed te beheersen.

Lean management

Lean management heeft vele overeenkomsten met TOC, grote verschil is echter dat TOC voornamelijk gefocust is op de bottleneck en dat Lean handelt vanuit een breder perspectief. Lean is er op gericht om zoveel mogelijk verspillingen te elimineren en enkel uit te voeren waar de klant om vraagt; waarde toevoegende activiteiten. De methode is afkomstig van de Japanse auto-industrie, Toyota en werkt volgens 5 principes:
  1. Specificeer waarde voor de klant
  2. Identificeer de waardestroom
  3. Creëer flow
  4. Produceer op vraag van de klant; pull principe
  5. Streef naar perfectie en continue verbetering

Six Sigma

Six Sigma (zes sigma in het Nederlands) is een managementstrategie die oorspronkelijk door Motorola in 1986 in de VS ontwikkeld is. Six Sigma poogt de kwaliteit van de resultaten van bedrijfskundige processen te verbeteren door de oorzaken van defecten of fouten te ontdekken en te verwijderen, om zo de variatie in de processen te reduceren. Het bestaat uit een verzameling van kwaliteitsmanagementmethode, inclusief statistische methodes. De projectaanpak bij Six Sigma bestaat uit de volgende zes stappen:
  1. Definiëren; procesindicatoren, doelen, rapportage
  2. Meten; meetgegevens verzamelen over procesindicatoren
  3. Analyseren; Oorzaak uitzoeken en opzetten van verbeterplan
  4. Verbeteren; Uitvoeren van verbeterplan
  5. Controleren; toetsen op effectiviteit
  6. Ook wel de DMAIC cirkel genoemd (Define, Measure, Analysis, Improve and Control).

Focus 3 concepten

Samengevat richten ieder van de logistieke concepten zich op een individueel focusgebied, TOC richt zich met name bottleneck, Lean management op waarde creëren en verspilling elimineren en Six sigma richt zich op het reduceren van variatie. Ondanks de verschillen overlappen de concepten elkaar, in het bijzonder is Lean Six Sigma een reeds bestaande combinatievorm.
© 2012 - 2019 Jukito, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Logistiek & LeanLean, oude wijn in een nieuw jasje? Kan de Lean filosofie gezien worden als ‘logistiek 2.0’ of is het daadwerkelijk een…
Lean Manufacturing als productiemethodeLean Manufacturing als productiemethodeLean Manufactering wordt als productiemethode steeds vaker toegepast. Lees hier alles over Lean Manufactering als produc…
Lean filosofie: VerbeterbordHet verbeterbord is één van de visuele management methodes van de Lean filosofie en richt zich op praktische verbetering…
8 vormen van waste, Lean managementDe filosofie achter lean management is meer doen met weinig door te werken vanuit waarde. Werken vanuit de lean filosofi…
Ketenintegratie / Lean bouwenBinnen de bouwkolom zijn er veel ontwikkelingen gaande, belangrijke ontwikkelingen zijn ketenintegratie, lean bouwen, ve…
Bronnen en referenties
  • Liker: The toyota Way
  • Womack & Jones: Lean management
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Theory_of_constraints
  • http://www.erasmushealthcarelogistics.nl/nl/stromingen-in-de-logistiek/theory-of-constraints-toc.html
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Six_Sigma

Reageer op het artikel "Zorglogistiek, drie concepten nader toegelicht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jukito
Gepubliceerd: 12-03-2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Management
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!