InfoNu.nl > Zakelijk > Management > Lean in de zorg, past dat wel

Lean in de zorg, past dat wel

Binnen elke zorginstelling is het woord ‘lean’ al weleens gevallen. De vraag die hier standaard bij hoort is, past dit wel? Hoe is het mogelijk dat een concept uit de auto industrie toegepast kan worden in de zorg? De zorg is tenslotte geheel anders. Het grootste verschil is dat in de auto industrie de klant een opdracht geeft en wacht op de order, terwijl in de zorg de klant (of cliënt / patiënt) deel is van het proces en het proces kan beïnvloeden. Ondanks de verschillen zijn er veel overeenkomsten, zoals complexe processen, zorgen dat de klant krijgt wat hij / zij vraagt, hoge kosten en inefficiënte. Hoeveel verschillen en overeenkomsten er ook zijn, het is altijd een goed idee om eens kritisch naar de eigen dagelijkse processen te kijken en te herkennen waar de mogelijkheden liggen om dit te verbeteren.

Lean Management

Lean management gaat over het simplificeren van processen, door te begrijpen welke delen van een proces waarde toevoegend zijn aan het doel en welke delen van het proces beschouwd kunnen worden als verspilling. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen zeven vormen van verspilling, namelijk; wachten, transport, overproductie, extra processtappen, voorraad, beweging en correctie. In sommige literatuur wordt er gesproken over een achtste vorm, namelijk onbenutte creativiteit van medewerkers.

Oftewel, bekijk je dagelijks bezigheden als een proces en bedenk wat waarde toevoegt voor patiënten. Alle stappen of taken die niet waarde toevoegend zijn kunnen geëlimineerd worden. Er wordt hierbij gewerkt vanuit vijf basis principes:
  1. Specificeer waarde; wat beschouwd de patiënt als waarde.
  2. Identificeer waarde stromen en verwijder verspilling.
  3. Zorg ervoor dat de waarde stromen goed lopen, koppel ze aan elkaar.
  4. Werk vanuit het ‘pull’ principe; ga pas produceren op het moment dat er vraag is.
  5. Streef voor perfectie; verbeteren is nooit klaar, het kan altijd beter. Standaardiseer en probeer stabiliteit te vinden. Streef voor continue verbetering.

Standaardiseren van zorg

Iedere patiënt is uniek, met de behoefte aan een individuele benadering. Door de patiënt centraal te stellen met zijn eigen unieke kenmerken lijkt er een variërend proces te ontstaan. Lean management streeft echter naar standaardisatie en stabilisatie, variatie veroorzaakt namelijk instabiliteit in het proces. Het is daarom zaak om zoveel mogelijk variatie te reduceren.

Variatie kan men onderscheiden in twee vormen, namelijk kunstmatige en een natuurlijke vorm van variatie. Patiënten zijn uniek, zij hebben ieder een eigen karakter, persoonlijkheid, ziektebeeld en wensen. Dit is een vorm van natuurlijke variatie. Maar ook behandelaren zijn uniek, met ieder hun eigen voorkeur voor een aanpak, ook dit is natuurlijk. Kunstmatige variatie is variatie in het proces wat is ontstaan door menselijke keuzes.
Ter illustratie een ziekenhuisvoorbeeld: Natuurlijke variatie ontstaat door de patiënt, iedere patiënt is anders met een eigen ziektebeeld, maar indien de patiënt geopereerd wordt krijgen ze allemaal een infuus (of ECG stickers, of…..). De keuze wanneer dit infuus geplaatst wordt, kan gezien worden als kunstmatige variatie.

Deze kunstmatige variatie kan bestuurd worden en ingericht zoals men wenst. Ondanks de individuele behandeling is het dus toch mogelijk om te werken vanuit standaarden. Denk hierbij niet aan een standaard hoofdproces (iedere patiënt is hetzelfde, met dezelfde behandeling) maar aan de onderliggende subprocessen, zoals iedere patiënt behoeft een infuus. Zoek naar overeenkomsten in deelprocessen in plaats van kijken naar de verschillen op hoofdelijk niveau.

Processen inrichten vanuit waarde

Om verspillingen te kunnen herkennen is het belangrijk om te weten wat de patiënt als waarde beschouwt. Het hoogst haalbare is waarschijnlijk de waarde ‘gezond de instelling verlaten’. Om hier tot te komen, worden er stappen ondernomen om hier tot te komen (behandeling). Binnen ieder proces bevinden zich ook waardes, zoals een pijnloze behandeling. Waardes zijn stappen die de patiënt als belangrijk beschouwd. Alle stappen die dus door de patiënt als onbelangrijk worden beschouwd zijn ‘verspillingen’. Hierin wordt ook onderscheid gemaakt, er zijn namelijk ‘verspillingen’ en ‘nodige verspillingen’. Soms moet er iets gedaan worden om tot een hoger doel te komen, terwijl de patiënt dit niet direct bestempeld als waarde. Voor een efficiënte bedrijfsvoering is het juist beheersen van processen van groot belang. Veel tijd en uiteindelijk geld wordt er verspild door patiënten of medewerkers te laten wachten of meer te doen dan nodig.

Lees verder

© 2012 - 2019 Jukito, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Logistiek & LeanLean, oude wijn in een nieuw jasje? Kan de Lean filosofie gezien worden als ‘logistiek 2.0’ of is het daadwerkelijk een…
Lean Manufacturing als productiemethodeLean Manufacturing als productiemethodeLean Manufactering wordt als productiemethode steeds vaker toegepast. Lees hier alles over Lean Manufactering als produc…
Zorglogistiek, drie concepten nader toegelichtIn toenemende mate worden logistieke principes toegepast in de zorg, om een bijdrage te kunnen leveren aan de verbeterin…
Hoe bepaal je de Lean-heid van een organisatieHoe bepaal je de Lean-heid van een organisatieVeel mensen hebben wel eens gehoord van Lean Manufacturing. Maar hoe Lean is je eigen organisatie eigenlijk? Aan de hand…
Kwaliteitsverbetermethodiek: Lean Six SigmaIn de huidige economie krijgen de klanten een steeds meer bepalende stem: men wil diensten of producten sneller ontvange…
Bronnen en referenties
  • The Toyota Way, Jeffrey Liker
  • Lean Hospitals , Mark Graban

Reageer op het artikel "Lean in de zorg, past dat wel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jukito
Gepubliceerd: 01-01-2012
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Management
Special: Lean management
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!