InfoNu.nl > Zakelijk > Juridisch > België als federale staat

België als federale staat

Het artikel 1 van de grondwet bepaalt sinds 1970 dat België een federale staat is. Voorheen luidde het dat België een unitaire, gedecentraliseerde staat was. Dat betekent dat men een onderscheid moet maken tussen de federale overheid enerzijds en de overheden van de gemeenschappen en gewesten anderzijds.

De federale staat

De “federale staat” wordt hier gebruikt als term in de ruime zin, a.h.w. “het koninkrijk België”.

België is een federale staat. Dat heeft volgende consequenties:
  • De soevereiniteit is verdeeld over een aantal verschillende entiteiten: enerzijds is er de centrale overheid of de federatie, anderzijds zijn er de entiteiten of deelgebieden.
  • De federatie en elk van de deelgebieden hebben een bepaalde autonomie (anders kan men niet van een federale staat spreken). Dit impliceert:
    • Eigen bevoegdheden
    • Eigen instellingen
    • Eigen normen
    • Eigen middelen
  • Toch zal er een bepaalde samenwerking moeten zijn tussen de federatie en de deelgebieden.

Een federatie is vaak het resultaat van een streven naar eenheid. Verschillende staten sluiten samenwerkingsakkoorden en vormen één federale staat. Dit noemt men het centripetale federalisme. In België is de evolutie evenwel in omgekeerde richting gegaan: in 1831 werd België gevormd als een unitaire staat, en het is uiteindelijk geëvolueerd tot een federale staat. Dit noemt men het centrifugale federalisme. De hele totstandkoming van de federale staat is niet het resultaat van één groot, weldoordacht plan, maar telkens een antwoord dat een compromis is, vaak gemaakt in een crisissituatie. Het heeft voor een ondoorzichtig en bijzonder ingewikkeld kluwen van instellingen gezorgd.

De deelgebieden

Er zijn gemeenschappen en gewesten (van elk drie).
  • De gemeenschappen zijn historisch gegroeid op vraag van de Vlamingen, die culturele autonomie wensten.
  • De gewesten zijn historisch gegroeid op vraag van de Walen, die economische autonomie vroegen.

De facto zijn er twee belangrijke groepen in ons land: de Nederlandstaligen-Vlamingen en de Franstaligen, die de Walen en de Franstalige Brusselaars omvatten. In vele zaken zien we het federalisme met twee grote groepen (cf. de taalgroepen in de Kamers etc)

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn de twee groepen vertegenwoordigd, maar er zijn veel meer Franstaligen dan Nederlandstaligen. De beschermingsmechanismen zijn vaak gespiegeld: de manier waarop de Franstaligen in België worden beschermd is vaak analoog met de manier waarop de Nederlandstaligen in Brussel worden beschermd.
© 2006 - 2017 Guggenheimer, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Politiek in België - Wanneer zijn er verkiezingen?Politiek in België - Wanneer zijn er verkiezingen?België heeft drie officiële landstalen en heeft een complexe regeringsstructuur. In totaal bestaan er zes regeringen die…
Wetten, decreten en ordonnantiesWetten, decreten en ordonnantiesIn België hebben zich verschillende golven van staatshervorming gerealiseerd. Sindsdien kent dit land een kakafonie aan…
Milieu Effect Rapportage in WalloniëMilieu Effect Rapportage in WalloniëHet fenomeen milieu-effectrapportage ontstond in Noord-Amerika, vanwaar het idee is overgewaaid naar Europa. Ook de Euro…
Inhoud van de grondwet: BelgiëInhoud van de grondwet: BelgiëIn onze samenleving zijn er rechten. Rechten kan je ook wel leefregels noemen. Deze leefregels zijn allemaal gebaseerd o…
De Belgische grondwetDe Belgische grondwetSummiere bespreking van de Belgische grondwet, en de mogelijkheden om haar te wijzigen, met een korte bespreking van de…

Reageer op het artikel "België als federale staat"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Guggenheimer
Gepubliceerd: 29-12-2006
Rubriek: Zakelijk
Subrubriek: Juridisch
Schrijf mee!