ASML past zich aan

ASML is het vlaggeschip van de Nederlands hightech industrie. Het bedrijf uit Veldoven maakt lithografiemachines, die nodig zijn in het productieproces van chips. Met een zeer groot marktaandeel is ASML een topspeler, en wereldwijd heeft het de grote chipfabrikanten als klant. Nu het slechter gaat in de chipbranche voelt ook ASML de gevolgen.

ASML en de crisis

Het Nederlandse hightech bedrijf ASML zet alle zeilen bij, nu het wereldwijd slechter gaat met de halfgeleiderindustrie. ASML maakt lithografie-machines, die gebruikt worden in het fabircageproces van chips. De grote spelers in de chip-branche als Intel, TSMC en ST Microelectronics kwamen de afgelopen tijd met laag uitvallende prognoses. Het Duitse Infineon –de op één na grootste chipmaker van Europa- gaf zelfs een winstalarm af; een gevolg van de wegvallende vraag van autoproducenten. Het kan zijn dat een grote groep noodleidende halfgeleiderproducenten de komende jaren zal omvallen.

Voor een gedeelte van de werknemers (1.100 op 7.000 in totaal) van ASML is werktijdverkorting aangevraagd. Dit is toegekend door het ministerie van Sociale Zaken. Het bedrijf mag hiervan 24 weken gebruik maken, met een evaluatie om de zes weken. ASML, dat een marktaandeel van meer dan 50% heeft, verwacht wel de crisis te overleven. De omzetverwachting is naar beneden bijgesteld, maar men blijft investeren in research en development. Dit is altijd het paradepaardje van het bedrijf geweest.

Lithografie

De steeds sneller wordende consumentenelektronica vraagt telkens om chips met grotere reken- en geheugencapaciteit. Aan deze vraag kan worden voldaan omdat men voortdurend het aantal transistoren op een enkele chip heeft weten te verdubbelen. Dit kan alleen door steeds kleinere layouts op een silicium wafer –ronde plakken grondstof- aan te brengen; dit gebeurt via een lithografisch proces.

Lithografie (letterlijk: schrijven in steen) is een fotografisch proces om patronen op silicium wafer aan te brengen. Als een chip ontworpen is, zet men de lay-out om in een aantal maskers waarop alle transistoren en interconnecties getekend zijn. Een lichtbron (bijv. een laser) projecteert een afbeelding van deze patronen via een verkleinende lens op de wafer. Deze is bedekt met een laagje lichtgevoelig materiaal, de zgn.fotoresist. Door nu het belichte of juist niet-belichte gedeelte weg te etsen ontstaat een fysiek patroon.

Dergelijke fysieke patronen worden gebruikt om eerst transistoren en daarna de metalen bedradingen te realiseren. Een chip wordt opgebouwd door laag voor laag verschillende processtappen en behandelingen te herhalen (materiaal aanbrengen, fotograferen, etsen, etc..). De gehele procedure omvat 30 tot 40 stappen. Er gaan tientallen of honderden chips een enkele wafer; de chips worden uitgezaagd als deze procedure achter de rug is.

De machines die ASML maakt –wafersteppers en step-and-scan machines– kunnen geautomatiseerd een set wafers -een lot- belichten. ASML claimt dat van alle computerchips die in de wereld gemaakt worden, wordt ruim 60% wordt vervaardigd met machines van ASML (gegevens 2007).

De grootste uitdaging voor ASML is om steeds kleinere details op wafers te kunnen aanbrengen. Hiervoor is nodig dat de optsiche grens wordt opgerekt. De golflengte van het gebruikte licht zal steeds kleiner moeten zijn. Inmiddels in men onder de 50 nanometer grens aanbeland; de techniek die hiervoor gebruikt heet immersielithografie, een gebied waarin ASML pioniert.

Zie ook NXP, een zinkend schip?, chipmakers in de rode cijfers, en Philips kampt met tegenwind. © 2009 - 2010 Gerritseric, gepubliceerd in Zakelijk (Zakelijk) op 02-02-2009, laatst gewijzigd op 12-02-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Gerritseric is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• NXP, een zinkend schip?: De Nederlandse chipfabrikant NXP zit in zwaar weer. De wereldwijde vraag naar chips neemt af, de kwartaalcijfers blijven tegenvallen, en men zit in een pittige reorganisatie. Tel daa…
• Wat is CMOS technologie?: De consumentenelektronica, lucht- en ruimtevaart, en tal van andere gebieden hebben een hoge vlucht genomen, omdat de ingebouwde chips een steeds grotere reken- en geheugencapacitei…
• Wat is MEMS technologie?: Micro Electronic Mechanical Systems (MEMS) is de benaming voor de technologie die mechanische systemen integreert met micro-elektronica. Het is mogelijk piepkleine sensoren en actua…
• Chips en transistoren: Korte beschrijving van de geschiedenis van de chip. Tevens een uitleg van de werking van de transistor, en van de begrippen semiconductor, integrated circuit, en CMOS. Toelichting op d…
• Nintendo Wii laten ombouwen: Informatie over het laten ombouwen van een Nintendo Wii vindt u hier: De voordelen en nadelen van het ombouwen, de prijs, of het legaal is en meer informatie.

Bronnen en/of referenties

• FD