De kostensoorten: De kosten van belasting en vermogen

In dit artikel bespreek ik 2 belangrijke kostencategorieën namelijk de kosten van de belastingen en de kosten van het vermogen. Ook het eigen vermogen zal verrassend genoeg leiden tot een kostenpost.

De kosten van de belastingen

De belastingen waar een onderneming mee geconfronteerd wordt, kunnen in de volgende drie groepen worden ingedeeld:

1. Belastingen die deel uitmaken van de kostprijs (onroerendgoedbelasting, motorrijtuigenbelasting)
2. Belastingen die door de afnemers worden afgedragen (BTW)
3. Belastingen over de winst (inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting)

Toelichting bij 1: Belastingen vormen voor een onderneming kosten wanneer de belastingen in verband staan met het productieproces. In dit verband moet gedacht worden aan de motorrijtuigenbelasting voor het wagenpark en de onroerendgoedbelasting over de grond en de gebouwen van een onderneming. Genoemde belastingen worden door de overheid geheven als vergoeding voor zaken (het wegennet, de infrastructuur) die door de overheid ter schikking worden gesteld. In wezen is er geen verschil tussen de kosten van deze belastingen en de kosten van diensten van derden. In beide gevallen wordt er een prestatie geleverd waar ondernemingen een bepaalde prijs voor moeten betalen. De betaalde prijs (belasting) vormt is dit geval een onderdeel van de kosten.

Toelichting bij 2: De belasting over de toegevoegde waarde (BTW) wordt uiteindelijk steeds door de consument gedragen en vormt dus geen kostenpost. Een onderneming kan de BTW die bij aankoop van productiemiddelen is betaald, steeds terugvorderen van de fiscus en ondervindt op deze wijze dus geen nadeel van deze belasting. In de prijzen van de producten die door de onderneming worden verkocht is ook steeds een bepaald percentage BTW begrepen. De door de onderneming bij verkoop ontvangen BTW moet volledig aan de fiscus worden afgedragen en vormt dus op deze wijze ook geen voordeel. Ten aanzien van de BTW kunnen we dus concluderen dat het kostenneutraal is voor ondernemingen.

Toelichting bij 3: belastingen over de winst worden geheven over de winst van de onderneming en behoren niet tot de kosten. In het geval dat deze belastingen wel tot de kosten zouden worden gerekend, zou de vreemde situatie ontstaan dat de kostprijs van de productie afhankelijk zou zijn van de gekozen ondernemingsvorm en niet van het productievorm zelf.

De kosten van het vermogen

Het aanwenden van vermogen binnen een onderneming leidt steeds tot interestkosten. De interestkosten worden een onzelfstandige kostensoort genoemd omdat deze kosten afhankelijk zijn van de door de onderneming gebruikte productiemiddelen. Het gebruik van een eigen gebouw door een onderneming leidt tot afschrijvingkosten. Daarnaast veroorzaakt het gebouw interestkosten over het vermogen dat in het gebouw is geïnvesteerd.

Grondstoffen veroorzaken niet alleen kosten omdat ze tijdens de productie worden verbruikt, maar leiden ook tot interestkosten over het in de voorraden geïnvesteerde vermogen.
Interestkosten hangen dus steeds samen met andere kostensoorten binnen de onderneming. Bij het bepalen van de interestkosten zullen deze kosten steeds berekend moeten worden over het totale in de onderneming geïnvesteerde vermogen. Het voorgaande houdt in dat er ook kosten over het eigen vermogen moeten worden berekend. De rentekosten van het eigen vermogen zijn de zogenaamde kosten van alternatieve aanwending (oppurtunity costs).