Ondernemingsvormen: Vennootschap onder firma en de maatschap

In dit artikel bespreek ik de ondernemingsvorm 'De vennootschap onder firma' en de ondernemingsvorm 'De maatschap'. Hier zal ik met name toelichten geven over hoe eigendom, zeggenschap en aansprakelijkheid wettelijk geregeld zijn.

De vennootschap onder firma

Een vennootschap onder firma - of ook wel kortweg afgekort vof - is een samenwerkingsverband tussen twee of meer personen die onder een gemeenschappelijke naam of firma een bedrijf uitoefenen. Dit samenwerkingsverband wordt een personenassociatie genoemd. De eigenaren van de vof brengen het vermogen in en voeren gezamenlijk het beheer over de onderneming. De vermogensinbreng van de eigenaren hoeft niet per definitie uit alleen geld te bestaan, maar kan ook bestaan uit onder andere een gebouw, goederen, goodwill ect.
Net zoals dit bij de eenmanszaak het geval is zijn ook de eigenaren van een vof persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Deze aansprakelijkheid strekt zich zonodig dan ook uit in het privévermogen van de firmanten, waardoor ook het vermogen van de partners van de firmanten aansprakelijk kan worden gesteld (in geval van trouw in gemeenschap van goederen).

Bij oprichting van de vof wordt een contract opgesteld waarin onder meer de volgende zaken zijn opgenomen:

• Wat de inbreng is van elke firmant
• Welke firmant de firma naar buiten toe mag vertegenwoordigen
• De taakverdeling van de firmanten
• Hoe de handeling verloopt bij ziekte of overlijden van een van de firmanten
• Hoe de winstverdeling geregeld is

De vof kent een aantal voordelen ten opzichte van de eenmanszaak:

• De firmanten kunnen overleg voeren over het nemen van beslissingen. Hierdoor kunnen verschillende standpunten worden afgewogen wat resulteert tot een betere kwaliteit van de besluitvorming.
• Gezamenlijk zijn de firmanten mogelijk in staat om een groter vermogen in de onderneming te brengen dan wanneer er sprake is van een eenmanszaak.
• Het bovengenoemde punt is ook van toepassing bij het aanvragen van kredieten. Het grotere eigen vermogen geeft de kredietverlener meer zekerheid waardoor de kans op een hoger krediet aannemelijk is.
• Binnen de leiding van de vof is het mogelijk om door taakverdeling tussen de firmanten te komen tot een specialisatie binnen de leiding. Deze specialisatie leidt tot grotere efficiëntie.
• Firmanten kunnen zo nodig elkaars taken (tijdelijk) overnemen waardoor de continuïteit beter gewaarborgd is dan in de eenmanszaak.

Uiteraard kent de vof ook enkele nadelen:

• Er kan onenigheid tussen de firmanten ontstaan wanneer de taakverdeling niet voldoende is vastgelegd of wanneer de firmanten zich niet aan de afgesproken taakverdeling houden.
• Firmanten zijn ook met hun privévermogen aansprakelijk voor eventuele schulden van de firma.
• Ook kan het zijn omdat er geen scheiding is tussen het privé- en firmavermogen dat financiële moeilijkheden in de privésfeer van een van de firmanten kan leiden tot een einde van de firma.

Ook de vof is verplicht een boekhouding te voeren, maar is niet verplicht tot publicatie van de jaarstukken.

De maatschap

Wanneer twee of meerdere personen een samenwerking aangaan en gezamenlijk een beroep uitoefenen, spreken we van een maatschap (afgekort Mts). De personen die de samenwerking met elkaar aangaan worden maten genoemd. De maatschap heeft tot doel de voordelen te delen die ontstaan uit de gezamenlijke inbreng van de maten; arbeid, geld, goederen of goodwill. De rechten, verplichtingen, voor- en nadelen zijn vrijwel gelijk aan die van een vof. Een verschil ten opzichte van de maten: De maten zijn niet hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de maatschap, maar ieder voor een gelijk deel.

Veel maatschappen worden opgericht door mensen met een vrij beroep, zoals accountants, advocaten, artsen, fysiotherapeuten ect.

De commanditaire vennootschap

Een commanditaire vennootschap - of ook wel kortweg afgekort als cv - is een speciaal soort vennootschap onder firma waarin zowel één of meer beherende vennoten als één of meer stille vennoten deelnemen. De stille vennoten fungeren als geldschieters en hebben slechts alleen een financiële inbreng terwijl de beherende vennoten - de naam zegt het al - bevoegd is om te handelen namens de vennootschap. De stille vennoten - ook wel commanditaire vennoten genoemd - zijn alleen aansprakelijk voor de schulden van de firma tot het bedrag dat ze in de firma hebben ingebracht. Anders dan bij een eenmanszaak, vennootschap onder firma of een maatschap zijn de vermogensverschaffers in de vennootschap niet privé aansprakelijk voor een eventuele restschuld van de onderneming. De voorwaarde voor deze beperkte aansprakelijkheid van de commanditaire vennoten is dat ze zich niet met het beheer van de onderneming bezig houden. Doen deze dit toch dan zijn zij niet langer een commanditaire vennoot maar worden zij een van de beherende vennoten, gecommanditaire vennoten genoemd. Mocht er sprake zijn van een eventuele restschuld dan zijn de gecommanditaire vennoten hiervoor geheel aansprakelijk.