Productiefactoren

Voor de productie en dus ook voor ondernemers zijn productiefactoren onmisbaar. Ze vormen de middelen waarmee een ondernemer zijn onderneming levend kan houden en waaruit hij zijn winst kan halen. Letterlijk zijn het factoren om te produceren. Maar welke factoren zijn dit eigenlijk en welke van deze factoren leveren wat op?

Primaire productiefactoren

Er bestaan twee primaire productiefactoren. Dat zijn natuur en arbeid. Deze twee factoren zijn er van oorsprong al en zijn er ook altijd geweest. Ze vormen de basis voor de menselijke productie. De productiefactor natuur omvat natuurlijke rijkdommen- en krachten en grondstoffen. Ook natuurlijke ruimte mag tot deze productiefactor gerekend worden. Psychische en fysieke menselijke inspanning vormen de andere factor: arbeid. Beide factoren zijn niet los van elkaar te gebruiken en tegenwoordig hoort daar nog een derde productiefactor bij.

Afgeleide productiefactoren

Deze derde productiefactor is kapitaal. Kapitaal is het totaal aan kapitaalgoederen, die worden ingezet om een ander goed te produceren. Een begrijpelijkere term is productiemiddelen. Deze productiefactor is afgeleid omdat deze er oorspronkelijk niet was, maar door mensenhanden vervaardigd is.

Soms wordt er binnen de markt nog een vierde productiefactor aan het rijtje toegevoegd: ondernemen. De ondernemer is degene die de drie hiervoor genoemde factoren samenbrengt en er een winstgevend project van maakt. Officieel mogen we dit onderdeel niet tot de productiefactoren rekenen.

Beloning

Uiteraard ontvangt een ondernemer voor zijn werk een beloning. Hij krijgt voor de productie factoren die hij ingezet heeft rente, loon of pacht terug. In onderstaande tabel is te zien wat de ondernemer terugziet voor welke productiefactor. Ook is tussen haakjes de vierde productiefactor ondernemen meegenomen.

natuur	pacht
arbeid	loon
kapitaal	interest
(ondernemen)	(winst)

Optimale allocatie

Uiteraard is er altijd één manier waarop alle productiefactoren samen het beste resultaat, de meeste winst, geven. Voor een ondernemer is het dus de kunst deze verhouding te achterhalen, of er in ieder geval in de buurt te komen. Mocht een ondernemer inderdaad zijn productiefactoren optimaal inzetten, dan noemen we dit optimale allocatie.