Leiderschap: Managerial grid van Blake en Mouton

De managerial grid is ontwikkeld door Robert Blake en Jane Mouton, en gericht op het situatiegericht leidinggeven. In dit artikel wordt de managerial grid besproken, en de hoofdstijlen van leiderschap die daaruit voortkomen.

Managerial grid

De managerial grid is een assenstelsel, waarop de mate van aandacht voor de werknemer en de aandacht voor de taken op kan worden aangegeven. Dit schema is ontwikkeld door de Amerikanen Robert Blake en Jane Mouton. De horizontale as laat de aandacht voor de taken zien, en de verticale as geeft de aandacht van de manager voor de werknemers weer. De mate van aandacht voor die twee zaken wordt in de grid uitgedrukt als een score van 1 tot 9, waarbij 1 staat voor zeer geringe aandacht en 9 voor veel aandacht.

Uit de managerial grid kunnen veel leiderschapsstijlen ontstaan. Een 9,3-manager heeft bijvoorbeeld heel veel aandacht voor de taken, maar te weinig voor de werknemers. Het is overigens niet zo dat een 9,9-manager per definitie de beste manager is, omdat het hier gaat over situatiegebonden management. Bij elke situatie is een andere manier van managen gewenst. De managerial grid is dus geschikt om de stijl van leidinggeven te typeren, maar de doelmatigheid kan er niet mee worden bepaald.

Blake en Mouton hebben vijf hoofdstijlen getypeerd:

• 1,1-stijl: Impoverished management (Deserteur);
• 1,9-stijl: Country club management (Zendeling);
• 9,1-stijl: Task management (autocraat);
• 5,5-stijl: Middle of the road management (compromissenzoeker);
• 9,9-stijl: Team (doelmatig leider).

1,1-stijl: Impoverished

Bij impoverished management is er eigenlijk geen sprake van leidinggeven. De aandacht voor zowel de taken als de medewerkers is te weinig. De manager zal zich in ieder geval moeten in zetten voor het hoognodige, wil hij niet in direct conflict komen met de andere organisatieleden.

1,9-stijl: Country club

Kenmerkend voor deze stijl is het vele aandacht voor de medewerkers, en hun wensen en behoeften. De aandacht voor taken is hierbij ver op de achtergrond geraakt. De gevolgen hiervan zijn dat de onderlinge relaties op de werkvloer heel goed zijn, maar dat het werktempo erg laag ligt.

9,1-stijl: Task

Bij task management ligt de nadruk helemaal op de taken en ondernemingsdoelen. De aandacht voor de menselijke aspecten is nihil, waardoor de leider autoritair optreedt en via planning en controle een hoog productieniveau hoopt te bereiken.

5,5-stijl: Middle of the road

De manager houdt hierbij de middenweg aan. Er worden compromissen gesloten, waardoor zowel aan de productie-eisen wordt gedacht als aan de behoeften van de medewerkers. De aandacht voor de medewerkers gaat echter niet verder dan wat voor de productie-eisen nodig is.

9,9-stijl: Team

Bij het team management heeft de manager veel aandacht voor de medewerkers en de taken. Hierdoor hebben de medewerkers een goede onderlinge band, en grote inzet. De werkhouding en motivatie van de medewerkers is prettig, waardoor de productie ook hoog is.