Projectorganisatie, matrixorganisatie en ententestructuur

De organisatiestructuur is erg belangrijk voor een organisatie. Het is de weergave van de manier waarop een organisatie is samengesteld, onder andere de taakverdeling en hiërarchie. In dit artikel komen de projectorganisatie, de matrixorganisatie en de ententestructuur aan bod en alle kenmerken hiervan.

Projectorganisatie

Als binnen een wat grotere organisatie een ingewikkeld project uitgevoerd moet worden, kan de onderneming specialisten van verschillende terreinen bij elkaar in een groep plaatsen. Dit heet een projectgroep. Dit is dus een tijdelijk samenwerkingsverband, van verschillende specialisten die samen een doel moeten realiseren. Aan het hoofd van een projectgroep staat een projectleider.

De leden van een projectgroep hebben allen een specifieke taak. Het kan dus zijn dat in één projectgroep een architect, wiskundige, boekhouder en bouwkundige zitten. Ze hebben twee bazen: de projectleider en hun gewone leider binnen hun organisatie. De projectleider is verantwoordelijk voor de voortgang van het project, en heeft operationele bevoegdheden: hij bepaald wat de leden in de groep wanneer moeten doen. In de groep zitten ook nog één of meerdere functionele chefs. De functionele chef bepaalt hoe medewerkers iets moeten doen. Dit kan conflicten geven omdat leden van de projectleider en functionele chef tegenstrijdige opdrachten kunnen krijgen.

Matrixorganisatie

In een lijn-staforganisatie bestaat er vaak spanning tussen lijn en staf, die wordt veroorzaakt door onduidelijke afspraken over de bevoegdheden van staffunctionarissen en de verplichting van lijnfunctionarissen om de adviezen wel of niet op te volgen. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van de matrixorganisatie. In de matrixorganisatie werken lijn- en stafmedewerkers niet naast elkaar maar met elkaar.

Ententestructuur

Bij de ententestructuur is een horizontale structuur: de medewerkers werken naast elkaar (nevenschikkend), in plaats van onderschikkend, zoals bij een lijnorganisatie. Kenmerkend voor de ententestructuur zijn de verdeling in beslissingsgebieden en beslissingen in het collectieve gebied die met volledige overeenstemming genomen worden.

Bij deze structuur wordt er onderscheid gemaakt tussen individuele en collectieve beslissingsgebieden. Het individuele gebied is alleen voor een bepaalde functionaris van belang, en die beslist over de werkuitvoering. Het collectieve gebied is voor alle functionarissen van belang, en daarbij worden gezamenlijke beslissingen genomen, die gebaseerd zijn op volledige overeenstemming. Er wordt dus pas een beslissing genomen als iedereen het erover eens is.

Deze structuur komt vooral voor bij samenwerkende professionals, zoals advocaten en artsen. Het individuele gebied is hierbij de individuele beroepsuitoefening. De collectieve beslissingen gaan vaak over inkrimping of uitbreiding van de organisatie of praktijk, of over gezamenlijke investeringen.