Prestatiemeting in zorginstellingen

Door performancemanagement worden organisaties bestuurd op basis van prestaties, met als resultaat transparantieverhoging en kwaliteitsverbetering. Ook in de Nederlandse gezondheidszorg vindt prestatiemeting plaats. Denk aan de website van Kiesbeter waarop informatie van ziekenhuizen, zoals wachttijden staat. Nederland heeft weinig ervaring met performancemanagement, terwijl Engeland en de VS al in de jaren ’80 begonnen. Echter, Engeland heeft als enige ervaring met 'pay for performance'.

Prestatiemeting

Prestatiemanagement bestaat uit drie onderdelen:

• Besturen
• Monitoren
• Reactie

Besturen houdt in dat beleidsdoelstellingen vertaald worden naar meetbare aspecten voor artsen en verpleegkundigen, bijvoorbeeld het gemiddeld aantal ligdagen van een patiënt met een bepaalde aandoening, Het monitoren betekent een periodieke check of de beleidsdoelstellingen gehaald zijn. De reactiefunctie is er op gericht om na het publiceren van de behaalde of niet behaalde doelstellingen respons te bewerkstelligen. Wanneer bijvoorbeeld na de prestatiemeting slechte resultaten openbaar worden gemaakt, kan dit een kwaliteitsslag stimuleren.

Prestatiemeting in Engelandse zorginstellingen

De systematiek van prestatiemeting in Engelandse zorginstellingen wordt Star Rating genoemd. Zorginstellingen in Engeland kunnen, afhankelijk van hun prestaties, nul tot drie sterren behalen. Op basis van deze Star Rating, worden ziekenhuizen, ambulancevoorzieningen en andere zorginstellingen beoordeeld. De basis voor deze prestatiemeting wordt gevormd door het overkoepelende National Health Service Plan en is gelanceerd door het Engelse Ministerie voor Zorg en Welzijn. De in het plan beschreven targets richtn zich op ondermeer een betere informatievoorziening voor patiënten en kortere wachttijden.

De feitelijke meting van de individuele prestaties van zorginstellingen richt zich op capacity, capability, clinical focus en patient focus. Deze hoofdaspecten worden onderverdeeld in diverse indicatoren op het gebied van risicomanagement, patiëntbetrokkenheid, opleiding, informatiemanagement, klinische prestaties en onderzoek. Tijdens de audit, die wordt uitgevoerd door middel van interviews en enquêtes, wordt op al deze onderwerpen ingezoomd.

Alle audits van de zorginstellingen resulteren in een rapport waarin wordt beschreven in hoeverre de beleidsdoelstellingen behaald zijn. Het performancemanagement systeem in Engeland past dit rapport toe op drie manieren, zodat kwaliteitsverbetering optreedt:

• Prestatiefonds voor gerichte kwaliteitsverbetering
• Beloningssysteem op het gebied van zeggenschap
• Een rating systeem

In het prestatiefonds doneren alle zorginstellingen een evenredig bedrag. De organisaties dienen dit geld te besteden aan kwaliteitsverbetering. De zorginstellingen met de meeste sterren mogen zelf bepalen aan welke kwaliteitsverbeteringen ze het geld besteden.

De beloning voor ‘good performance’ in de vorm van autonomie, wordt ook verkregen door organisaties met meerdere sterren. Voorbeelden van beloningen zijn: minder frequente monitoring, het draaien van pilots en meer vrijheid in het doen van investeringen.

Door het publiekelijk maken van het aantal sterren wordt, mede door de media-aandacht, een prikkel geschapen tot kwaliteitsverbetering. Zorginstellingen zijn trots op hun resultaten maar willen ook graag aan de media uitleggen waarom ze sterren gemist hebben.