Vruchtgebruik: ontstaan

Dit is een special die het Nederlands en Belgisch vruchtgebruik vergelijkt. In dit artikel wordt meer bepaald het ontstaan van het vruchtgebruik belicht. Het vruchtgebruik kan op drie verschillende wijzen worden gevestigd. Hieronder verstaan we twee klassieke wijzen en een derde die eraan moet worden toegevoegd. Op basis van art. 579 B.W. kan vruchtgebruik worden gevestigd door de wet en door de wil van de mens. Volgens deze laatste, kan vruchtgebruik gevestigd worden door een overeenkomst of door een testament.

Indien het vruchtgebruik wordt gevestigd volgens een overeenkomst, moeten we onderscheid maken tussen twee methoden. Enerzijds is het mogelijk te vestigen bij wijze van vervreemding waarbij de eigenaar het vruchtgebruik rechtstreeks vervreemdt. Anderzijds kan het worden gevestigd bij wijze van retentie. Op deze manier wordt enkel de naakte eigendom overgedragen, terwijl de eigenaar zichzelf het vruchtgebruik voorbehoudt.

Bij het vestigen van vruchtgebruik bij overeenkomst, moeten we een onderscheid maken tussen roerende en onroerende goederen. Voor roerende goederen is er geen probleem. Dit is bij een eenvoudige overeenkomst te vestigen. Bij onroerende goederen moet het worden overgeschreven in het daartoe bestemd register op het kantoor van hypotheken. Bij niet overschrijven van de vestiging van vruchtgebruik, kan het niet worden tegengeworpen aan derden.

Indien men vruchtgebruik echter wil vestigen via een testament, dan moeten we het onderscheid maken tussen enerzijds het algemeen legaat en anderzijds het legaat ten algemene titel. In het eerste geval gaat het om een legaat van vruchtgebruik op alle goederen van een nalatenschap. In het tweede geval spreekt men over een legaat voor een deel van de goederen.

Als derde mogelijkheid tot vestiging van vruchtgebruik, verstaan we de vestiging d.m.v. verjaring. Gezien vruchtgebruik vatbaar is voor bezit, kan het ook verkregen worden door verjaring. Op onroerende goederen is dit te verantwoorden op basis van art. 2265 B.W. Roerende goederen daarentegen zijn te verantwoorden op basis van het beginsel: ’Bezit geldt als titel’.