Het OM: wat doet het OM en wanneer ben je verdachte?

Veel mensen horen wel eens praten over het Openbaar Ministerie of O.M. Maar wat doet dat Openbaar Ministerie precies? En wat doet het Openbaar Ministerie als het om rechtspraak gaat? En wanneer ben je verdachte in een zaak en wat mag de politie dan doen?

Het Openbaar Ministerie

Het openbaar Ministerie of O.M. is een deel van de rechterlijke macht dat niet met de rechtspraak is belast. Het wordt ook wel aangeduid met staande magistratuur. Dit wordt zo aangeduid omdat de leden van het O.M. staan in tegenstelling tot de rechters die de zittende magistratuur worden genoemd. De staande magistratuur staat trouwens allen maar als het woord wordt gevoerd.

Wat doet het Openbaar Ministerie?

De taken van het Openbaar Ministerie kunnen worden onderverdeeld in 3 onderdelen. Dit zijn:

1. Wetshandhaving
2. Opsporing en vervolging
3. Strafexecutie. Dit betekent dat de vonnissen en arresten worden uitgevoerd door het Openbaar Ministerie

Wie doet het opsporingsonderzoek?

Als er een opsporingsonderzoek wordt gedaan dan ligt dit bij de Officier van Justitie. Die wordt dan weer bijgestaan door opsporingsambtenaren zoals politie, nationale politie en bijzondere opsporingsambtenaren.

De taak van de politie

De politie is er voor de volgende zaken:

• Handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp
• De zorg voor het voorkomen en opsporen van straf bare feiten

Welke middelen heeft de politie tot beschikking om haar taak uit te voeren?

De politie heeft een aantal dwangmiddelen ter beschikking om haar taak uit te voeren. Dat zijn:

1. Staande houden. Dit betekent dat gevraagd wordt naar iemands naam, adres, woonplaats en mogelijk andere gegevens als een rijbewijs of ID
2. Aanhouden bij strafbare feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten. (Overigens heeft iedereen die bevoegdheid als iemand een heterdaad act begaat). Als iemand zich verzet tegen die aanhouding wordt het misdrijf ook nog eens voorzien van de aantekening wederspannigheid
3. Volgen. Dit betekent dat een verdacht achterna gezeten mag worden waarbij iedere plaats betreden mag worden
4. Huiszoeking. Tegen de wil van de bewoner mag het huis van degene alleen betreden worden door de politie als een opsporingsambtenaar vergezeld wordt door een kantonrechter, commissaris van politie of burgemeester. Of als een politieambtenaar een huiszoekingsbevel kan tonen.
5. Fouilleren. Dit betekent dat het lichaam en de kleding worden onderzocht.
6. Verhoor door de Officier van Justitie of hulpofficier. De verdachte mag hooguit zes uur voor verhoor worden vastgehouden op het politiebureau. Daarbij telt de tijd tussen middernacht en negen uur in de ochtend niet mee.
7. In verzekeringsstelling op het politiebureau. Iemand mag in eerste instantie 2 keer 24 uur worden vastgehouden op het politiebureau. Deze tijd kan daarna nog een keer verlengd met nog eens 2 keer 24 uur. Dit mag overigens alleen als er verdenking is van een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.

Wat is voorlopige hechtenis?

• Voorlopige hechtenis is geen voorarrest.
• Voorlopige hechtenis mag op vordering van de Officier van Justitie door de Rechter-Commissaris van de Rechtbank worden gevorderd voor 6 dagen in het Huis van Bewaring.
• Verlenging is vervolgens mogelijk voor nog eens 6 dagen, weer op vordering van de Officier van Justitie door de Rechter-Commissaris.

Wat is in gevangen houding?

1. De Officier van Justitie kan bij de rechtbank vorderen dat iemand 30 dagen wordt opgesloten in het Huis van Bewaring als de persoon in kwestie nog niet vast zit.
2. Deze termijn kan nog 2 keer verlengd worden, dus met nog eens extra 60 dagen boven die 30 dagen. Dat betekent dan 90 dagen gevangenhouding.
3. De verdachte kan 1 keer in beroep gaan bij het Gerechtshof tegen de gevangenhouding of gevangenneming.

Wanneer is iemand een verdachte?

Iemand is verdacht als uit feiten en omstandigheden een redelijk vermoeden voortvloeit dat hij schuldig is aan een strafbaar feit.

Hoe kan een verdachte worden bijgestaan?

Een verdachte kan zich laten bijstaan door een raadsman in de vorm van een advocaat. Toevoeging van een raadsman kan gebeuren door de Rechtbank. De verdachte kan ook zelf een advocaat kiezen.