De schadebeperkingsplicht in het Belgisch recht

Artikel 1382 BW moet zowat het meest besproken artikel in de Belgische wetgeving zijn. Het bepaalt dat wie door zijn fout aan een ander schade berokkent, gehouden is die schade te vergoeden en wordt in de meest uiteenlopende zaken aangehaald. Te weinig wordt belicht dat ook het slachtoffer een aantal plichten heeft. Zo moet hij zijn best doen om de schade te beperken.

Op het slachtoffer rust de “verplichting” om de schade te beperken. Het slachtoffer begaat slechts een fout door de schade niet te beperken wanneer een normaal voorzichtig en redelijk mens, in dezelfde feitelijke omstandigheden geplaatst, maatregelen tot beperking van de schade zou hebben getroffen.

Volgens de in ons land overheersende rechtspraak en rechtsleer is de juridische grond van de schadebeperkingsplicht gelegen in het aquiliaanse foutbegrip: de door een onrechtmatige daad benadeelde die nalaat de redelijke maatregelen te treffen om de hem toegebrachte schade te beperken, schendt de algemene zorgvuldigheidsplicht van artikel 1382 B.W. wanneer tussen partijen geen contractuele rechtsverhouding bestaat.

Het Hof van Cassatie stelde zich op 14 mei 1992 in een bijzonder puntig gemotiveerd arrest, op hetzelfde standpunt: “Overwegende dat de gelaedeerde in beginsel recht heeft op volledige vergoeding van zijn schade; dat hij (…) niet verplicht is de schade zoveel mogelijk te beperken, dat hij alleen de redelijke maatregelen moet nemen om het nadeel te beperken en dat hij daartoe alleen verplicht is als dat met de houding van een redelijke en voorzichtige persoon strookt”. Deze uitspraak lijkt erop te wijzen dat het niet nemen van redelijke maatregelen geacht wordt een fout te zijn van de benadeelde die leidt tot gedeelde aansprakelijkheid.

Het slachtoffer moet toerekeningsvatbaar zijn.
Schade moet bovendien voorspelbaar zijn: het slachtoffer moet derhalve weten, minstens diende te weten dat de ontstentenis van de maatregelen, waarvan wordt beweerd dat een normaal voorzichtige en redelijke mens ze had getroffen, schade voorzienbaar maakten zodat, wanneer die maatregelen zouden zijn getroffen, de aangesprokene minder schade had moeten vergoeden.
De fout van het slachtoffer moet een causaal verband met de schade vertonen, die de aangesprokene meent te hebben gelden door het uitblijven van de maatregelen tot beperking van de door het slachtoffer geleden schade. © 2006 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Juridisch (Zakelijk) op 10-12-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Schadevergoeding: Ongevallen en letsel behoren tot de dagelijkse praktijk van het leven. Slachtoffers van een dergelijke letselschade zaak kunnen op diverse terreinen mogelijkheden en potentieel verliezen. E…
• Fasen van schadevergoeding: de beginfase: In de beginfase bij het vergoeden van schade wordt de schadezaak op rails gezet. Beide partijen leren elkaar kennen en nemen wederzijdse verwachtingen op in een inta…
• Whiplash en de verzekering: Een van de moeilijkste en meest complexe terreinen van de verzekeringsmaatschappijen is de afdeling letsel schade. Men houdt zich niet enkel bezig met het toewijzen of afwijzen va…
• Smartengeld en schadevergoeding: Smartengeld is een begrip in het Nederlandse rechtssysteem wat een vorm van schadevergoeding bij letselschade betreft. Smartengeld is een vorm van compensatie van het aangeda…
• Hoger Beroep & Schadevergoeding: Na het vonnis van de rechter, kan zowel de verdachte als officier van justitie appel aantekenen c.q. in hoger beroep gaan. Hoe gaat dit hoger beroep, appel aantekenen in z’n…