Werknemer mag baas geen concurrentie aandoen (BE)

In beginsel bestaat in België de vrijheid van arbeid. Deze regel wordt gehuldigd door het zogenaamde decreet D' Allarde. Sommige rechtspraak leidt hieruit af dat de werkgever niet kan bedingen dat de werknemer geen enkele andere activiteit meer zou uitoefenen buiten de arbeid die het voorwerp uitmaakt van de arbeidsovereenkomst. De goede trouw en de loyauteit vereisen dat de werknemer de werkgever tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst geen concurrentie aandoet.

Wanneer doet men zijn baas concurrentie aan?

In een recent arrest heeft het Arbeidshof van Bergen beslist dat de loontrekkende voor de ontbinding van de contractuele band geen concurrentie aan zijn werkgever mag aandoen, wat ook het juridisch stelsel van deze concurrentie is, zelfstandige of loontrekkende en ongeacht dat de betwiste activiteit door de werknemer voor eigen rekening wordt uitgeoefend of voor rekening van een derde.

In casu had de werkgever als activiteit de verkoop, de aankoop en de verdeling van nieuwe of tweedehands industriewagens. De werknemer, zijn algemeen directeur heeft tijdens zijn contract een verzoek ingediend tot een inschrijving in het handelsregister teneinde een handelsactiviteit van CDD occasie wagens Export – occasiewagens “uit te oefenen en dit zonder verdere verduidelijking. Volgens het Hof is er op grond van dit document reden om aan te nemen dat het om een activiteit gaat die in concurrentie staat met deze van zijn werkgever. De werknemer geeft geen enkele aanvaardbare reden welke bewijst dat zijn activiteit beperkt is tot de handel in auto’ s met uitsluiting van industriële wagens en dat het dus een voorwerp heeft welke vreemd is aan deze van zijn werkgever. Hij legt in casu geen facturen over die in het kader van zijn activiteit zijn overgeschreven.

Wat zegt de wet?

Artikel 17 van de wet van 3 juli 1978 somt de verplichtingen op die aan de werknemer krachtens zijn arbeidsovereenkomst toekomen en legt hem eveneens de verplichting op om zowel tijdens de duur van de overeenkomst als na de stopzetting van deze geen handelingen te stellen of zich over te leveren of mee te werken aan handelingen van oneerlijke concurrentie. Het gaat om een uitzondering op het beginsel van vrijheid van arbeid.

Tijdens de uitvoering van de overeenkomst, zijn niet alleen de handelingen van oneerlijke concurrentie verboden. De verplichting om zich tijdens de uitvoering van de overeenkomst van elke vorm van concurrentie te onthouden vormen een deel van de eerlijkheid en van correctheid die hun oorsprong vinden in de uitvoering van de goede trouw van de contractuele relatie welke de partijen bindt.

Het feit om gedurende de arbeidsovereenkomst een concurrerende activiteit uit te oefenen aan deze van zijn werkgever en de onmogelijkheid voor de belanghebbende die de functie van algemeen directeur uitoefent om stortingen van de rekening van de vennootschap op zijn persoonlijke rekening te wettigen en dit voor een bedrag van 4.170,09 EUR maken grove fouten uit welke de samenwerking op beroepsvlak onmiddellijk en definitief onmogelijk maken. Het onmiddellijk ontslag wegens dringende reden wordt aldus gerechtvaardigd.

Standpunt van het Hof

Het Hof heeft bijgevolg geoordeeld dat het niet nodig was om in detail de andere feiten aan te boren die aan de werknemer werden verweten, naar aanleiding waarvan de eerste rechter beslist had dat de betrokkene de elementaire regels had geschonden door uitgaven ten laste van zijn werkgever te leggen waarvan er geen enkele rechtvaardiging bestond bij de controle en welke hij vervolgens niet duidelijk en volledig heeft gerechtvaardigd en door cheques uit te geven welke met wit waren doorstreept. De uitleg die nadien werd gegeven was vaag en niet overtuigend. Hetzelfde geldt voor de feiten die als verzwarende omstandigheden werden ingeroepen, met betrekking tot de vervanging van een draagbare telefoon en de aanwezigheid op de vennootschapsruimte van een voertuig welke in de voorraad niet was opgenomen en waarover de uitleg van de werknemer dubbelzinnig is.

Anderzijds heeft het Hof het argument van de werknemer verworpen volgens welke de termijn van drie dagen van artikel 35 van de wet van 3 juli 1978 niet geëerbiedigd werd. Volgens het Hof volgt uit de chronologie van de feitelijke gegevens eigen aan de zaak dat de werkgever van de werknemer een duidelijke uitleg wilde krijgen alvorens hem te ontslaan zonder opzegvergoeding en hem hieromtrent een termijn heeft gegeven waarvan de laatste verliep op 8 november 1999. Gezien hij de schriftelijke opmerkingen van de belanghebbende op deze datum niet heeft ontvangen stuurt hij hem onmiddellijk zijn ontslag bij aangetekend schrijven welke bij de post op dezelfde datum werd ingediend. Het is slechts bij kopie van 15 november 1999 dat de heer S.Z. zijn opmerkingen meedeelt hetzij na de kennisgeving van de dringende reden tot ontslag.

Het Hof heeft de tegenstrijdige houding van de werknemer vastgesteld die enerzijds de niet eerbiediging van de termijn van drie dagen inroept en anderzijds gewag maakt van het feit dat zijn werkgever hem niet voldoende tijd heeft gegeven teneinde de nuttige stukken bij elkaar te brengen om de gevraagde uitleg te verschaffen.