Pensioenen - Nieuwe regels (BE)

Tot het interbellum werden pensioenen aanzien als een element van sparen dat werd aangemoedigd door de overheid. In 1924 kwam een verplichte pensioenleeftijd tot stand voor arbeiders, in 1925 gevolgd door een voor bedienden. Werknemers en werkgevers betaalden voor het pensioen een gelijke bijdrage die op naam van de werknemer werd gekapitaliseerd en bij diens pensionering aanleiding gaf tot het toekennen van een rente.

Modernisering van de sociale zekerheid

De wet tot modernisering van de sociale zekerheid en de vrijwaring van de leefbaarheid van de wettelijke pensioenstelsels stelt het volgende: Gezien voorrang wordt verleend aan de wettelijke pensioenen, inzonderheid mits eerbiediging van de eigenheid van de stelsels, kan een koninklijk besluit na overleg in de Ministerraad, voor wat de wettelijke pensioenen betreft alle nuttige maatregelen nemen, welke aan ieder stelsel worden aangepast teneinde uiteindelijk een wettelijk kader aan de infodienst voor de Pensioenen te geven.

Dit gedaan zijnde werd er sinds 8 mei 1997 een dergelijke dienst opgericht, toepasselijk op de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP), de Administratie van de Pensioenen (de Pensioendienst voor de Openbare Sector) en op het Rijksinstituut voor sociale verzekeringen der zelfstandigen (RISVZ).

Inderdaad vanaf deze datum werd er een Infodienst voor de Pensioenen met één enkel logo, één enkel adres en één enkel telefoonnummer opgericht teneinde aan de toekomstige gepensioneerden een totale schatting te kunnen geven van hun reeds vastgestelde of toekomstige pensioenrechten.

Op vraag van de toekomstige gepensioneerde moet deze instelling een schatting geven van:

• het rustpensioen volgens de hierna voorziene voorwaarden en modaliteiten, en dit op grond van gegevens waarover ze beschikt voor de door de belanghebbende gekozen leeftijd
• de andere pensioenrechten volgens reglementair vastgestelde voorwaarden en modaliteiten

Het is dus mogelijk om een schatting van zijn toekomstig rustpensioen te krijgen of van het rustpensioen van de echtgenoot waarvan de werknemer gescheiden is en dit op voorwaarde dat men de leeftijd van 55 jaar heeft bereikt.

Wanneer nu een toekomstig gepensioneerde, die een schatting heeft gekregen, bijkomende inlichtingen wenst, moet de Dienst nuttige inlichtingen geven in verband met de voorwaarden tot het openen van een pensioenrecht, de regels in verband met de berekening en de cumulregels.

De schatting van het recht op een toekomstig pensioenrecht moet worden vastgesteld op grond van regels die, op het ogenblik van de aanvraag, van kracht zijn voor de berekening van een pensioen welke een aanvang neemt op de door de betrokkene gekozen datum.

Opgepast enkel de mogelijke begunstigde kan een schattingsaanvraag op toekomstige pensioenrechten indienen. Merken wij op dat de schatting die in uitvoering van al deze bepalingen werd verricht niet als een betekening van een pensioenrecht geldt.

Binnen een termijn van 5 jaar

De schattingsaanvragen zijn wat de rustpensioenen betreffen ontvankelijk indien zij worden ingediend binnen een termijn van vijf jaar voorafgaand aan de datum waarop het recht tot rustpensioen of vervroegd pensioen wordt geopend.

Opgepast:

• de leeftijdsvoorwaarde moet op het ogenblik van de aanvraag vervuld zijn
• de vordering ingediend bij toepassing van al deze bepalingen geldt niet als pensioenaanvraag

Aanvraagformulier

De schattingsaanvraag moet aan de hand van een hiervoor bestemd formulier worden ingediend. Dit aanvraagformulier is beschikbaar op het gemeentebestuur of bij de Rijksdienst der Pensioenen (RVP), het Rijksinstituut voor sociale verzekeringen der zelfstandigen (RISVZ) en de Pensioendienst voor de Openbare Sector.

Indien een persoon verscheidene beroepsactiviteiten uitoefent en indien men spreekt van een gemengde loopbaan (als loontrekkende en/of als zelfstandige en/of als ambtenaar) moet zij dit in haar aanvraag aanduiden. Bijgevolg zal deze gelijktijdig door de desbetreffende pensioeninstellingen worden behandeld.

Overlevingspensioen

Wat ook zijn leeftijd is, eenieder kan steeds een schatting krijgen van het toekomstig pensioen van zijn echtgenoot.

Nieuwigheden sinds 30 december 2005

Sinds deze datum stelt de nieuwe wet in verband met het generatiepact dat een koninklijk besluit dat in Ministerraad is overlegd al voornoemde bepalingen kan wijzigen, opheffen en aanvullen.

Waarom?

• Ten eerste om een geïndividualiseerde informatieverstrekking over de pensioenrechten mogelijk te maken, zowel wat de wettelijke pensioenen als de aanvullende pensioenen betreft, zowel op verzoek als ambtshalve en dit op ogenblikken dat dit koninklijk besluit bepaalt.
• Ten tweede om de manier te bepalen waarop de betrokke pensioendiensten samenwerken, zowel onderling als met andere instellingen en organisaties.

De nieuwe wet voorziet verder dat een koninklijk Besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad de wettelijke bepalingen, andere dan voornoemde, kan aanvullen, opheffen en wijzigen indien dit noodzakelijk is voor de verwezenlijking van voornoemde bedoelingen.

Opgepast; de delegaties bedoeld door deze bepalingen gelden enkel gedurende een termijn van zes maanden te rekenen vanaf de bekendmaking van deze wet in het Belgisch Staatsblad (dus sinds 30 december 2005).

Kortom, de federale regering beperkt er zich toe om aan diegenen die het wensen duidelijke informatie te verstrekken in verband met het bedrag (individuele pensioenberekening) en de samenstelling van hun pensioen.

Vanaf de leeftijd van 55 jaar moet dit elk jaar automatisch gebeuren, zelfs voor de personen die een gemengde loopbaan hebben.

De informatie aangaande het wettelijk pensioen moet aangevuld worden met informatie over de tweede pensioenpijler. Deze informatie moet telkens de bedragen opnieuw opnemen die zouden toepasselijk zijn in het geval de werknemer tot de pensioenleeftijd zou blijven verder werken. Dit alles moet tegen 2011 verwezenlijkt worden.