Het lekken van bedrijfsinformatie

Uit onderzoek blijkt dat het aantal lekken van bedrijfsinformatie in de laatste 20 jaar fors is toegenomen. Het is te verwachten dat deze trend zal doorzetten als er geen maatregelen worden getroffen om het aantal lekken actief tegen te gaan. Lekken wordt gedefinieerd als ‘het naar buiten brengen van vertrouwelijke informatie’.

Er zijn verschillende soorten methoden van lekken (6):

• The slip of the tongue; per ongeluk, mond voorbijpraten
• Het kooplek; corruptie
• Het ego-lek; ijdelheid
• De klokkenluider; signaal van verontrusting
• Het beschadigende lek; persoon in diskrediet brengen
• Het lek als proefballonnetje of beleidsinstrument; ‘insteken’

Werknemers zijn wellicht minder loyaal geworden. De beroepsethiek is veranderd, en er wordt gemakkelijker omgegaan met vertrouwelijke informatie.Dit heeft wel te maken met bedrijfscultuur (en geldt dus niet automatisch voor alle departementen op dezelfde manier). Werknemers zijn ook ‘politieker’ geworden en doen meer mee met het politieke spel van hun bazen. Daarnaast is de druk van de media steeds groter geworden. De media concurreren hard met elkaar over scoops en een forse lek is meestal goed voor een plekje op de voorpagina. Ook de beroepsethiek van journalisten is veranderd. Journalisten zijn minder gezagsgetrouw en minder geneigd zich aan de afspraken of ongeschreven wetten van de journalistiek te houden.

Hoe lekken tegen te gaan?

Globaal zouden de volgende maatregelen (5) genomen kunnen worden:

• Mediatraining en Bewustwording
• Zorgvuldiger omgaan met documenten
• Regelmatig en succesvol gerechtelijk onderzoek
• Publiekelijk aan de kaak stellen
• Vertrouwenspersoon/ombudsman aanstellen

Lekken met opzet

Als overheid of organisatie is de media en de publieke opinie te beïnvloeden, met name de nieuwsmedia, door middel van news management, (overheids)voorlichting en sponsoring. ‘News management’ bestaat uit pogingen om de onafhankelijke journalistiek naar je hand te zetten. Het is vaak het werk van woordvoerders, voorlichters en ‘spin doctors’. Voorbeelden: het opzettelijk uit laten lekken van stukken om bezwaren te peilen; met cijfers en onderzoek schermen in discussies; mooie plaatjes voor politici manipuleren; journalisten passeren voor off-the-record informatie of primeurs; primeurs als ‘worst’ voorhouden.

De moderne samenleving is een informatie-maatschappij waarin communicatiemanagement een grote rol speelt. De politiek en organisaties maaken steeds meer gebruik van (nieuwe) media. De media is bij machte om politici en organisaties te maken en te breken, en de beeldvorming te manipuleren. Zeker met brede media, zoals televisie, kranten en internet. Vergeet vooral de rol van nieuwe media niet bij het naar buiten brengen van informatie.