Gezinsbijslagen voor werknemers

"De bond voor grote en jonge gezinnen" is een begrip geworden in Vlaanderen. En terecht, een kind zou tot 600 euro per maand kosten. Het ligt voor de hand dat een drukkingsgroep niet kon uitblijven. De bond heeft, vooral bij de toemalige CVP, reeds in veel wetsvoorstellen een invloed kunnen laten gelden.

Algemeen

Tussen de twee wereldoorlogen was er een denataliteit in onze landen. Om de geboortecijfers te stimuleren wilde de overheid het hebben van kinderen financieel ondersteunen. Om dan te vermijden dat werkgevers goedkopere arbeiders zonder kinderen zou aannemen (geen kinderbijslag te betalen), werd beslist om alle werkgevers hun bijdrage in een gemeenschappelijke pot te laten storten. Zo werd de ‘kinderlast’ verspreid over alle werkgevers.

Oorspronkelijk werd deze steun enkel gegeven aan werknemers en zelfstandigen (!). Na de tweede grote oorlog werd de bijslag ook toegekend op basis van het vorige werk aan mensen die op het moment van aanvraag niet meer werkten. Ook hierna werd nog uitgebreid tot mensen die nooit gewerkt hadden (studenten, gehandicapten, …) Uiteindelijk heeft vandaag nagenoeg iedereen recht op kinderbijslag, op enkele ‘marginalen’ na, hoewel zij het evenzeer nodig hebben, zoniet meer.

Een probleem dat deze evolutie met zich meebracht, is het ontstaan van verschillende kassen van verschillende klassen. Bij de overstap van de ene naar de andere, diende een ganse administratie vervuld te worden. Dat dit met vertraging gepaard ging, had gevolgen op de uitbetaling. En laat het nu net de kansarmen zijn die regelmatig van statuut veranderen en zo dus telkens met achterstanden geconfronteerd worden. De oplossing van 1 centrale kas is evenwel onbespreekbaar daar deze de opheffing van de vakbond(szuilen) zou inhouden.

Praktisch

De bijslagregeling werkt jammerlijk omgekeerd rijkdomsverdelend. Door de bijdrage te laten afhangen van het loutere arbeidsinkomen, draagt de rijkere klasse, die haar inkomen voornamelijk uit kapitaal haalt, minder bij. Daarenboven blijven de kansrijke kinderen langer studeren en dus langer ten laste van hun ouders, waardoor zij ook weer langer van de kinderbijslag kunnen genieten (profiteren?).

Er zijn 3 elementen in deze regeling te bekijken:

• het rechtgevend kind: moet in een bepaalde verhouding staan tegenover de rechthebbende. Het kind moet zijn van de rechthebbende of van de echtgenoot, kleinkinderen ook. Er moet niet noodzakelijk een huwelijk zijn, een feitelijke samenwoning volstaat. De band tussen rechthebbende en rechtgever moet niet economisch zijn.
• De rechthebbenden kunnen met meerderen zijn, tussen hen bestaat er dan een wettelijke voorrangsregeling, die slechts veranderd kan worden op vraag van de rechthebbende of de arbeidsrechtbank.
• De bijslagtrekkende is meestal de moeder (vrees voor verspilling bij vader). Het is de persoon die effectief de betaling ontvangt.

De betaling verschilt per systeem. Bij overheidspersoneel gebeurt het samen met de wedde. Werknemers krijgen hun bijslag via een kas, evenals de zelfstandigen. Bij de zelfstandigen zal echter aan de man in het gezien betaald worden, zelfs al is de vrouw de zelfstandige. Enkele specifieke aspecten voor de kinderbijslag zijn er in verband met volgende punten:

• niet elk kind krijgt evenveel bijslag: bij een zelfstandige krijgt het eerste kind zelfs niets, bij werknemers neemt het bedrag toe tot en met het derde kind.
• Wezenpensioen is de bijslag die verkregen wordt op basis van het werk dat de overleden ouder(s) verricht had(den) en waarvoor zij bijdragen betaald had(den). Hier ontstaat dan een probleem met niet-biologische ouders en grootouders. Het Arbitragehof greep hier in:
• De niet-biologische ouder kreeg ook recht op deze sociale bijslag
• De overleden grootouder creëert ook een pensioen recht voor de wees.

Deze laatste elementen zijn exemplatief voor de loskoppeling van het oorspronkelijke
pensioenconcept.

• Gehandicapte kinderen krijgen bovenop hun gewone kinderbijslag nog een supplement wegens hun handicap, wat de bijslag +/- gelijk stelt aan een netto minimumloon. Deze positieve regeling heeft echter vele kinderen naar het bijzonder onderwijs gestuwd en hield een anti-revaliderend effect in (de graad van invaliditeit bepaalde de hoogte van het supplement).

Toch wordt meer en meer rekening gehouden met de impact van een gehandicapt kind op zijn gezin. Daardoor verloor de bijslag zijn kostenvergoedend karakter tbv een loon voor de ouders om voor het kind te zorgen. De graad van invaliditeit wordt vastgesteld mbv de ouderwetse, oorlogse OBSI graadmeter en wordt geconstateerd door een geneesheer. © 2007 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Juridisch (Zakelijk) op 04-04-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat is sociale zekerheid?: Bij gebrek aan definitie wordt veelal verwezen naar de 9 risico’s die zij verzekert. Europa daarentegen kent wel een definitie, maar die verschilt wat van het Belgisch gehanteerde…
• Uitkeringen en bijdragen sociale Zekerheid 2008: Nederland is wellicht het land met de beste sociale zekerheid. Zo is er voor bijna iedereen wel een vangnet, indien het door omstandigheden niet mogelijk is o…
• Sociale zekerheid en de RSZ: werknemers: Bijkomstige betrekkingen (zoals die van een studentenjob) en betrekkingen van korte duur werden bij KB aan de RSZ bijdragen onttrokken. Daar de bestrijdsingstermijn v…
• Werkloosheid: hoogte en duur van de WW-uitkering: De werkloosheid stijgt momenteel enorm. Gebukt onder de financiële crisis moeten veel bedrijven noodgedwongen werknemers ontslaan om zo de continuïteit van d…
• Vergrijzing ondermijnt sociale zekerheid: Het systeem van sociale zekerheid komt onder zware druk te staan als gevolg van de vergrijzing. Dat betekent langer doorwerken en ook na je 65-ste sociale premies (b…