Sociale zekerheid en de RSZ: werknemers

Bijkomstige betrekkingen (zoals die van een studentenjob) en betrekkingen van korte duur werden bij KB aan de RSZ bijdragen onttrokken. Daar de bestrijdsingstermijn voor de Raad van State voor dit KB verstreken is, kan een discriminatie die erin gezien wordt, niet meer bestreden worden. Er is een kluwen van wetgeving om dit te regelen. Zo zijn er de wetten van 69 en 81. Deze laatste van D’Hoore is echter nooit in werking getreden maar bevat de bijdragebepaling zelf, waarvan de toepassingsgebieden uitgezet worden in de wet van 69. Het raakt nog meer verwarrend doordat ikv Maribel enkel de overgangsbepalingen van 81 wel in werking zijn getreden.
De basisregel komt evenwel uit het arbeidsrecht: er is bijdrage verschuldigd op het loon. Dit loon wordt gedefinieerd in de loonbeschermingswet (die echter een andere finaliteit dan deze had). Loon is geld en alle in geld waardeerbare voordelen waarop de werknemer krachtens zijn arbeidsovereenkomst recht heeft.

Ook hier kreeg de Koning bevoegdheid om het loonbegrip te beperken of uit te breiden, waarvan hij gebruik maakte:
Uitbreiding:

• Schenkingen uit liefdadigheid vanwege de werkgever aan de werknemer. Hoewel soms uitdrukkelijk in de arbeidsovereenkomst opgenomen dat geen schenkingen gedaan worden (om kwalificatie als loon te ontlopen en zo de bijdragen), gebeurde het toch. RSZ doorprikte dit als veinzing en Cassatie achtte de premie uitgekeerd te zijn op basis van een eenzijdige verbintenis, die afdwingbaar is. Door dat kenmerk werd die schenking dan bijdrageplichtig aanzien. Andere opvatting hieromtrent is dat de schenking een uiting is van een wederzijdse relatie, waardoor ze ook bijdrageplichtig zou zijn, net als nog andere gelijkaardige constructies.
• Vakantiegeld:
• Enkel vakantiegeld, dat sowieso onder de sociale zekerheid valt als zijnde het loon dat doorloopt in de periode waarin de werknemer vakantie neemt. Het is de werkgever die dit geld betaalt en instaat voor de bijdrage. De inning is verschillend bij arbeiders of bedienden. Bij bedienden gebeurt het gewoon bij inhouding aan werkgeverskant. Bij arbeiders wordt vakantiegeld echter betaald door een vakantiekas, waaraan de betalingsverplichting niet opgelegd kan worden. Daarom betalen de werkgevers van de arbeiders door het jaar al zelf een bijdrage die berekend wordt op 108% van het loon.
• Dubbel vakantiegeld is gelijkelijk geregeld voor arbeiders en bedienden. Er wordt gelukkig wel een nieuwe complicatie ingevoerd: een splitsing van de bijdrage in een werkgevers- en werknemersbijdrage.
• Aanvullend vakantiegeld dat toegekend wordt op basis van CAO (itt vakantiegeld, uit wet), wordt beschermd als loon en is als dusdanig ook bijdrageplichtig

Beperking (geen bijdrage verschuldigd op):

• lidgeld van een vakbond wordt door de werkgever betaald, en is niet onderworpen aan RSZ bijdragen
• de opzegvergoeding is niet bijdrageplichtig, met uitzondering van:
• klassieke opzegvergoeding (om discriminatie te vermijden tov wie de overeenkomst onrechtmatig beëindigt)
• beëindiging arbeidsovereenkomst bij onderling akkoord
• extra vergoeding van beschermde werknemers
• kostenvergoedingen: het onderscheid met voordeel in natura ligt erin dat deze vergoeding zijn voor kosten die normaliter door de werkgever gemaakt worden. Voor verdere conflicten hieromtrent wordt verwezen naar de fiscale rechtspraak daaromtrent.
• Maaltijd- en andere cheques: de werknemer wordt geacht zelf een maaltijd te kopen van de werkgever aan wettelijke tarieven, de werkgever geeft hierbovenop echter een surplus dat niet aan bijdragen onderworpen is. In theorie is dit geen loon omdat de werknemer zijn maaltijd zelf betaalt.
• Winstparticipaties: aanvankelijk niet aanzien als loon, maar plotse ommezwaai van de wetgever: hoewel geen loon toch speciale belasting erop, die overeenkomt met een sociale bijdrage, en waarvan de opbrengst doorgestort wordt naar de sociale zekerheid.