Wet arbeid vreemdelingen

De werkgever die een werknemer van buiten de Europese Economische Ruimte in dienst wil nemen dient – behoudens een aantal uitzonderingen – voor deze werknemer over een tewerkstellingsvergunning te beschikken. Verzuimt de werkgever dit, dan riskeert hij op grond van de Wet arbeid vreemdelingen (hierna te noemen: “Wav”) een forse boete.

Voor welke groep vreemdelingen?

Onder “vreemdeling” in de zin van de Wav wordt verstaan een persoon die niet de Nederlandse nationaliteit heeft en ook niet de nationaliteit van een van de andere landen van de Europese Economische Ruimte. Hoewel Roemenië en Bulgarije per 1 januari 2007 zijn toegetreden tot de Europese Unie (en dus tot de Europese Economische Ruimte behoren) geldt het vrije verkeer van werknemers nog niet voor personen uit deze landen en behoren zij vooralsnog tot de vreemdelingen waarvoor een tewerkstellingsvergunning is vereist.

Reikwijdte Wav: begrip “werkgever”

De kern van de Wav staat in het tweede artikel dat als volgt luidt: “Het is een werkgever verboden een vreemdeling in Nederland arbeid te laten verrichten zonder tewerkstellingsvergunning”.

Het begrip “werkgever” in de Wav is veel ruimer dan het werkgeversbegrip in het arbeidsrecht. Iedereen die een vreemdeling feitelijk arbeid laat verrichten kwalificeert als “werkgever” in de zin van de Wav. De Wav kan dus niet simpel omzeild worden door een vreemdeling werkzaamheden te laten verrichten anders dan uit hoofde van een arbeidsovereenkomst. Ook voor bijvoorbeeld freelancers die uit hoofde van een overeenkomst van opdracht werkzaamheden verrichten, of voor stagiairs, is een tewerkstellingsvergunning vereist.

De reikwijdte van de Wav is dusdanig ruim dat het zelfs niet relevant is of de vreemdeling de werkzaamheden betaald of onbetaald verricht. Ook voor het onbetaald verrichten van arbeid door vreemdelingen is in principe een tewerkstellingsvergunning vereist. Het enige criterium is dat er arbeid wordt verricht door een vreemdeling. Indien aan dat criterium wordt voldaan is in principe een tewerkstellingsvergunning vereist. Een werkgever die een vreemdeling arbeid laat verrichten zonder tewerkstellingsvergunning kan zich dus niet verweren door te stellen dat hij de vreemdeling niet heeft betaald. In dit kader is in principe zelfs vrijwilligerswerk vergunningsplichtig, tenzij de werkgever kan aantonen dat het gaat om arbeid die gewoonlijk onbetaald wordt verricht en waarmee zonder winstoogmerk een algemeen maatschappelijk doel wordt gediend.

De wetgever heeft bewust voor een zeer ruime reikwijdte van de Wav gekozen om misbruikconstructies te voorkomen.

Boete

Het verbod tot tewerkstelling van vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning richt zich tot de werkgever. De werkgever is vergunningplichtig en niet de vreemdeling. Het is dan ook de werkgever die bij overtreding van de Wav een boete krijgt opgelegd. Deze boete kan behoorlijk oplopen. Voor rechtspersonen bedraagt de boete € 8000,- per illegaal tewerkgestelde vreemdeling. Voor een natuurlijk persoon (waaronder de eenmanszaak) bedraagt de boete € 4000,- per illegaal tewerkgestelde vreemdeling. De boete kan bovendien meerdere keren worden opgelegd. Indien bijvoorbeeld een inspecteur van de Arbeidsinspectie bij een controle in een restaurant constateert dat er een vreemdeling illegaal werkzaamheden verricht in keuken kan hij een boete opleggen van € 8000,-. Indien dezelfde inspecteur een paar dagen later terugkomt en dezelfde vreemdeling weer aantreft in de keuken van het restaurant, kan hij wederom een boete opleggen van € 8000,-.

Tewerkstellingsvergunning

Een tewerkstellingsvergunning moet door de werkgever (en dus niet door de werknemer) worden aangevraagd bij de Centrale Organisatie voor Werk en Inkomen (CWI).

De CWI zal een tewerkstellingsvergunning slechts afgeven indien de werkgever kan aantonen dat hij tenminste 5 weken tevergeefs heeft geprobeerd de vacature te laten vervullen door personen waarvoor geen tewerkstellingsvergunning nodig zou zijn. De reden hiervoor is gelegen in het doel van de Wav: bescherming en regulering van de Nederlandse arbeidsmarkt. Indien er voor het vervullen van een functie voldoende aanbod is van werknemers uit Nederland zelf of uit andere EER-landen, dan zal geen tewerkstellingsvergunning voor een vreemdeling worden afgegeven. Personen die legaal in Nederland verblijven hebben voorrang op de Nederlandse arbeidsmarkt.

Er zijn verschillende soorten tewerkstellingsvergunningen en voor de aanvraag daarvan gelden ook verschillende regels en voorschriften. De werkgever die een tewerkstellingsvergunning aanvraagt dient goed op de hoogte te zijn van deze verschillen.

Samenloop met het arbeidsrecht

Vaak zal een vreemdeling werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst. Zoals gezegd is het de verantwoordelijkheid van de werkgever om er voor te zorgen dat hij over een tewerkstellingsvergunning beschikt. Ook indien de werkgever niet over een tewerkstellingsvergunning beschikt zijn de beschermende bepalingen uit het arbeidsrecht op de vreemdeling van toepassing (er van uitgaande dat de werkzaamheden dus worden verricht uit hoofde van een arbeidsovereenkomst). Besluit de werkgever bijvoorbeeld dat hij toch geen boete wil riskeren en laat hij de werknemer daarom feitelijk geen werkzaamheden meer verrichten, dan heeft de werknemer gewoon recht op loon. In het arbeidsrecht geldt namelijk dat een werknemer zijn recht op loon behoudt indien de reden dat hij geen werkzaamheden verricht voor rekening van de werkgever komt. Reeds in 1981 heeft de Hoge Raad bepaald dat het ontbreken van een tewerkstellingsvergunning voor rekening van de werkgever komt zodat de vreemdeling die zich beschikbaar stelt voor arbeid gewoon recht op loon heeft. Dit brengt de werkgever in een lastige positie. Als hij de werknemer arbeid laat verrichten ondanks het ontbreken van een tewerkstellingsvergunning, riskeert hij een forse boete. Als hij de werknemer geen werkzaamheden laat verrichten omdat hij geen boete wil riskeren, is hij niettemin het loon verschuldigd. De werkgever kan voorkomen dat hij in een dergelijk positie terecht komt door er van te voren voor te zorgen dat hij beschikt over de juiste tewerkstellingsvergunning en door er ook voor te zorgen dat de arbeidsovereenkomst en de tewerkstellingsvergunning parallel lopen. © 2008 - 2009 Ivan, gepubliceerd in Juridisch (Zakelijk) op 11-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Ivan is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Poolse Klussers & Wettelijke Regels: De wettelijke regels zijn per 1 maart 2007 versoepeld voor werknemers (klussers, bouwvakkers etc.) uit de nieuwe EU-lidstaten Polen, Letland, Estland, Litouwen, Hongarije…
• De standaard Windows geluiden vervangen: Al sinds de uitvinding van de geluidskaart gebruiken besturingssystemen karakteristieke geluidjes waaraan bepaalde dingen aan herkend kunnen worden. Deze geluiden wor…
• Ontslag en ontslagbescherming: Reeds in oktober 1996 is de tweede kamer akkoord gegaan met een voorstel om werknemers gemakkelijker te ontslaan. In ruil voor het opgeven van de ontslagbescherming zou de flex…
• Verplichtingen Werknemer: Een werknemer heeft bepaalde rechten, maar ook een aantal wettelijke verplichtingen. Het Burgerlijk Wetboek regelt de verplichtingen van de werknemer in een aantal korte artikelen (…
• De wet vazalo, wat is het: In het najaar vorig jaar hebben een aantal gemeenten geexperimenteerd door alleenstaande ouders te helpen met arbeid en zorg te combineren. Hier wordt een nieuwe wet voor in de wer…