Wetten, decreten en ordonnanties

In België hebben zich verschillende golven van staatshervorming gerealiseerd. Sindsdien kent dit land een kakafonie aan regelgevingen. Op verschillende niveaus hebben overheden de bevoegdheid om algemeen bindende normen uit te vaardigen. Een overzicht.

1 Op het federale niveau

Op het federale niveau dienen we de gewone wet, de bijzondere wet en de besluitwet van elkaar te onderscheiden.

De (gewone) wet in formele zin is een akte uitgaande van de federale wetgevende macht. Wan-neer in de grondwet sprake is van een wet, betekent dat niet noodzakelijk een wet in formele zin (wat een en ander er niet eenvoudiger op maakt).

Een bijzondere wet is een wet aangenomen met een bijzondere meerderheid, zoals om-schreven in art. 4, laatste lid GecGW.
Om een wet te stemmen met een bijzondere meerderheid is nodig dat:
Van elke taalgroep in elke wetgevende kamer de helft + 1 leden aanwezig is
Van die aanwezigen in elke taalgroep moet de wet goedgekeurd worden (in elke taalgroep) door de helft + 1 van de leden.
Van het totaal aantal stemmen in Kamer en Senaat moet 2/3 +1 voor zijn.

In de Parlementaire Handelingen worden over het algemeen verschillende resultaten rond de stemming van één bijzondere wet opgenomen.

De Grondwet vereist deze bijzondere wetten alleen voor wetten die betrekking hebben op de staatshervorming.

De besluitwet wordt niet vermeld in de Grondwet, maar is ten gevolge van noodomstandigheden onvermijdelijk.
Als de drie takken van de wetgevende macht in tijden van oorlog niet in staat zijn bij el-kaar te komen, dan kan een wet worden opgenomen door de koning (zoals dat het geval was in WO I). De rechtspraak heeft deze besluitwetten aanvaard en kracht van wet toe-gekend.
In WO II is men zelfs nog een stap verder gegaan. Toen heeft de ministerraad besluiten genomen die later van kracht van wet hebben gekregen.

2 Op het niveau van de gemeenschappen en gewesten

Op het niveau van de gemeenschappen en gewesten onderscheiden we de decreten van de ordonnanties.

De decreten zijn de wetgevende akten afkomstig van de Vlaamse, Franstalige en Duitstalige Gemeenschap en van het Vlaams en Waals Gewest. In de hiërarchie der normen staan decreten en wetten principieel op hetzelfde niveau.

De ordonnanties zijn de wetgevende aktes van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, en van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (inzake gemeenschapsbevoegd-heden op het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk gewest).
Ordonnanties zijn iets kwetsbaarder dan decreten, ze kunnen onderworpen worden aan iets meer normen dan decreten.