Planschade: informatie en uitleg

Er verandert in de loop der tijd van alles in een dorp of stad. Een stad die floreert, trekt bijvoorbeeld nieuwkomers aan. In dat geval kan nieuwbouw belangrijker zijn dan een uniek stadspark met een oeroude eik. Niet iedereen zal profijt hebben van de ontwikkelingen. Sommige mensen lijden zelfs schade. Dreigt iets dergelijks u te overkomen? Misschien komt u dan in aanmerking voor een schadevergoeding.

Planschade

Ook voor u als huiseigenaar kan er veel op het spel staan als de gemeente het bestemmingsplan aanpast. Stel: uw huis ligt pal naast een rustig dijkje waar vooral gefietst en gewandeld wordt. De gemeente presenteert een plan om dat dijkje tot hoofdverbinding tussen twee dorpen te maken. Destijds was u, juist vanwege de rustige ligging, bereid om er € 300.000,- voor te betalen. Kunt u dat er nog voor krijgen als er de hele dag verkeer langs raast? Een gemeente moet plannen kunnen maken op het gebied van ruimtelijke ordening, dat hoort bij haar taken. Als die plannen schade opleveren, kan er sprake zijn van planschade. Maar niet iedere wijziging in een bestemmingsplan veroorzaakt planschade.

Risicoaanvaarding

Als uw beland wel degelijk geschaad is, komt u toch niet altijd in aanmerking voor een vergoeding. Het moet ook gaan om schade die redelijkerwijs niet voor uw rekening hoort te blijven. Als op het moment dat u het huis kocht, wist of kon weten dat er een wijziging in het bestemmingsplan kon komen die voor u ongunstig zou uitpakken, dan komt u niet in aanmerking voor een schadevergoeding. U heeft het risico tenslotte actied aanvaard door het huis toch te kopen. Er kan ook sprake zijn van passieve risicoaanvaarding. Als de eigenaar van een stuk grond de mogelijkheden van een bestemmingsplan niet gebruikt, neemt hij eigenlijk het risico dat die mogelijkheden er na een wijziging in het beleid niet meer zijn. De rechter is daar overigens voorzichtig mee; die gaat er niet zomaar van uit dat een bestemmingsverandering in de lijn der verwachting ligt.

Vergoeding?

Sinds 1 september 2005 moet u uw verzoek voor een planschadevergoeding indienen binnen vijf jaar nadat het besluit of de wijziging in het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Dat lijkt langer dan het is. Het kan soms jaren duren voor een project van de grond komt en er zijn maar weinig mensen die de wijzigingen in het bestemmingsplan van hun gemeente actief bijhouden. Zo zou het in de toekomst kunnen gebeuren dat er iemand een flat in uw achtertuin begint te bouwen en dat de wijziging die dat mogelijk maakte een jaar of tien geleden al is doorgevoerd. Volgens de nieuwe wet zou u dan dus te laat zijn voor een planschadeverzoek.