Wijziging Maatschap, VOF, CV in OV (2008?)

De wettelijke regels betreffende de Maatschap, de VOF - Vennootschap Onder Firma en de Commanditaire Vennootschap (CV) zullen worden gewijzigd. Een nieuwe aanduiding en andere rechtspersoonlijkheid : (Openbare) Vennootschap (OV of OVR). Het wetsvoorstel is in de Eerste Kamer in behandeling. Wat er voor deze ondernemingsvormen in 2008 zal veranderen, kun je lezen in dit artikel. Voor de eenmanszaak, BV en NV zal de nieuwe wet geen gevolgen hebben.

Wijziging Maatschap, VOF en CV - Personenvennootschap (2008?)

Maatschap, VOF en CV 2008. Momenteel is in de Eerste Kamer een wetsvoorstel in behandeling met nieuwe regels voor de zogeheten 'personenvennootschappen'. De wettelijke regels voor de vennootschap onder firma (VOF), de maatschap en de commanditaire vennootschap (CV) zullen worden gewijzigd. Wanneer precies is nog niet echt zeker, maar waarschijnlijk wel in 2008. Voor de eenmanszaak, de BV en NV, zal deze wet geen consequenties hebben. Ondernemers die nu een rechtsvorm kiezen of wijzigen, hoeven overigens nog geen rekening te houden met dit wetsvoorstel.

Nadere en uitgebreide Informatie over de huidige vormen en structuur is te vinden in:

• De Maatschap
• Vennootschap Onder Firma (VOF)
• Commanditaire Vennootschap (CV)
• Rechtspersonen Rechtsvormen

Redenen Wetswijziging
De belangrijkste redenen voor de wetswijziging zijn:

• modernisering van verouderde wettelijke regelingen voor bestaande samenwerkingsvormen
• vereenvoudigingen bij het aangaan van een samenwerking
• vereenvoudigingen bij opvolging en toe- en uittreding

Nieuwe aanduiding: Vennootschap

Vennootschap. De drie bovengenoemde bestaande samenwerkingsvormen -de maatschap, VOF en CV- zullen zodra de nieuwe wet ingaat, aangeduid worden als ‘vennootschap’. Vennootschappen kenmerken zich door een samenwerking voor gemeenschappelijke rekening van twee of meer vennoten. De samenwerking is gericht op het behalen van vermogensrechtelijk voordeel voor alle vennoten. Alle vennoten brengen ‘iets’ in. Dit kan zijn: arbeid, vermogen, kennis, relaties of een combinatie hiervan.

In het wetsvoorstel is geregeld dat de personenvennootschappen in hun huidige vorm komen te vervallen. Hiervoor in de plaats komen:

• De niet-openbare vennootschap: samenwerkingsverbanden, die niet onder een gemeenschappelijke naam naar buiten treden
• De openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid: OV
• De openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid: OVR

VOF en CV. De huidige VOF en CV worden waarschijnlijk automatisch omgezet in openbare vennootschappen. Deze omzetting zal men laten plaatsvinden met zo min mogelijk overlast voor de ondernemers. (Zie huidige VOF en CV).

Maatschap VOF/CV. Met de nieuwe regeling komt het huidige onderscheid tussen bedrijf (in een VOF of CV) en beroep (in een maatschap) te vervallen. Deze zullen als OV aangemerkt worden. Dit heeft met name gevolgen voor vennoten in beroepsmaatschappen (zie onder aansprakelijkheid openbare vennootschappen). (Huidige vormen zie De Maatschap, VOF en CV).

Commanditaire Vennootschap. Commanditaire vennoten zijn als ‘geldschieters’ niet aansprakelijk voor de verplichtingen van de commanditaire vennootschap (CV) en slechts gehouden tot storting van hun inbreng (zie CV). Ze worden hoofdelijk aansprakelijk als ze namens de CV rechtshandelingen verrichten of beslissende invloed uitoefenen op het optreden van de besturende vennoten. De nieuwe wetsregeling zal onder meer gevolgen hebben voor de DGA: directeur-grootaandeelhouder die commanditair vennoot is in een CV met hun eigen BV; deze wordt hoofdelijk aansprakelijk.
Nieuw is ook dat vennoten kunnen overeenkomen, dat de instemming van de commanditaire vennoten benodigd is voor ingrijpende, niet tot de normale bedrijfsuitoefening behorende rechtshandelingen. Deze afspraak leidt niet tot hoofdelijke aansprakelijkheid van de commanditaire vennoot. Het is belangrijk om de vennootschapsovereenkomst hier -indien gewenst- op aan te passen.

Stille en Openbare Vennoten. Er zal een duidelijk onderscheid komen tussen openbare vennootschappen en stille vennootschappen. Een belangrijk criterium voor openbaarheid is of er op een 'duidelijk kenbare wijze naar buiten wordt getreden'. Dit kan bijvoorbeeld indien er een gemeenschappelijke handelsnaam gevoerd wordt.

Stille Vennootschappen. Voor de huidige stille vennootschappen verandert er niet zoveel. Vennoten in stille vennootschappen zijn en blijven voor gelijke delen aansprakelijk. Nieuw door de wetswijziging zal zijn dat stille vennootschappen (evenals OV’s) na invoering van de nieuwe wet een afgescheiden vermogen hebben. Dit houdt in, dat schuldeisers van de vennootschap met voorrang verhaal kunnen halen op het vermogen van de vennootschap en dat privé-schuldeisers geen verhaal kunnen halen op het vennootschapsvermogen.

Deling Winst Vennoten. Volgens de nieuwe regels deelt iedere vennoot voor een gelijk deel in de winst. Huidige samenwerkingsverbanden die de winst verdelen naar rato van ieders inbreng maar deze afspraak niet hebben vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst, moeten de winstdelingsafspraak vóór de inwerkingtreding van de nieuwe wet vastleggen.

De Niet-Openbare Vennootschap

De Niet-Openbare Vennootschap is in principe vergelijkbaar met de huidige stille maatschap c.q. is niet wezenlijk anders. Wel zal er een afgescheiden vermogen komen. Dit houdt in dat zakelijke schuldeisers zich -met voorrang op privé-schuldeisers- kunnen verhalen op de zakelijke eigendommen. Verder zal de vennootschap contractuele afspraken pas na hoeven te komen, als een vennoot die naar buiten toe optreedt, een volmacht hiervoor heeft gekregen van de andere vennoten.

OV Openbare Vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid

Openbare Vennootschap(OV). OV's zijn vennootschappen die onder gemeenschappelijke naam handelen op een voor derden duidelijk kenbare wijze. De openbare vennootschap is vergelijkbaar met de huidige vennootschap onder firma (VOF) en het commanditaire vennootschap (CV).

De Maatschap. Verder zal ook de openbare maatschap (de maatschap die onder een gemeenschappelijke naam naar buiten treedt) een openbare vennootschap worden.

Toetreding en Uittreding
In de nieuwe regeling zal de vennootschap blijven bestaan bij het toe- en uittreden van vennoten (tenzij het tegendeel in de overeenkomst is opgenomen). Dit zal ook gelden bij het faillissement van een vennoot. De zogenaamde 'verblijvings, toebedelings- en voortzettingsbedingen' in vennootschapsovereenkomsten worden in deze gevallen dan ook overbodig. De vennoot die uittreedt, blijft persoonlijk verbonden voor de verbintenissen die zijn aangegaan met derden, in de periode dat deze vennoot is geweest. De verjaringstermijn is vijf jaar vanaf het moment van uitschrijving uit het handelsregister.

Hoofdelijke Aansprakelijkheid
In de nieuwe regeling worden alle vennoten van een openbare vennootschap hoofdelijk aansprakelijk, behalve de commanditair vennoot. Het maakt hierbij niet uit of de openbare vennootschap rechtspersoonlijkheid heeft of niet. Deze regeling geldt nu al voor de vennootschap onder firma.

Aansprakelijkheid Maatschap. Door de nieuwe wet zullen dienstverleners en beroepsbeoefenaren die nu nog in een openbare maatschap werken (zoals accountants, belastingadviseurs, advocaten, notarissen, medisch specialisten, tandartsen, apothekers etc.) gaan samenwerken in een openbare vennootschap met een hoofdelijke aansprakelijkheid. Hetgeen volledige vertegenwoordigingsbevoegdheid en hoofdelijke aansprakelijkheid inhoudt voor schulden van de OV.

Handelsregister. Vennoten die een afwijkende regeling van de vertegenwoordigingsbevoegdheid wensen, hebben de mogelijkheid om tot drie maanden na inwerkingtreding van de nieuwe wet hun vennootschapsovereenkomst en de inschrijving in het Handelsregister in orde te maken. Na deze termijn kan de vennootschap zich uitsluitend op beperkingen in vertegenwoordigingsbevoegdheid beroepen, als dit kenbaar is uit het Handelsregister. Voor de hoofdelijke aansprakelijkheid kunnen de vennoten in de vennootschapsovereenkomst geen afwijkende regeling treffen. Wel kunnen er afspraken gemaakt worden over hun onderlinge draagplicht.

Verzwaring Maatschap. Deze nieuwe wet houdt voor de dienstverleners en beroepsbeoefenaren die nu nog in een openbare maatschap werken en gaan samenwerken in een openbare vennootschap dus een behoorlijke verzwaring van de aansprakelijkheid in. Vanwege dit gegeven is de overweging om de openbare vennootschap om te zetten in een besloten vennootschap de moeite waard.
Uitzondering. Op de regel dat vennoten in een OV hoofdelijk aansprakelijk zijn, bestaat een belangrijke uitzondering. Een tekortkoming in de nakoming van een ontvangen opdracht kan niet worden toegerekend. Deze regeling is met name van belang voor vennoten in openbare beroepsvennootschappen (huidige maatschap). Het is belangrijk om de afspraken en/of de structuur hierop aan te passen.

OVR Openbare Vennootschap met Rechtspersoonlijkheid

OV Rechtspersoon. De belangrijkste wijziging in de nieuwe wetgeving is dat de openbare vennootschap (en CV) ook rechtspersoonlijkheid kan krijgen c.q. rechtspersoon kan worden (Rechtspersonen).Het voordeel is dat de vennootschap dan zelf een contract af kan sluiten en zelf eigenaar kan worden van goederen (zoals b.v. een bedrijfspand of bedrijfsauto’s). Een OV-rechtspersoon (OVR) is zelfstandig drager van rechten en plichten en kan zelfstandig eigenaar zijn van vermogensbestanddelen. Hierdoor hoeven bij bedrijfsopvolging en toe- en uittreding niet alle vennoten mee te werken aan de levering van de vermogensbestanddelen, maar kan eenvoudig het aandeel in de OVR worden geleverd. Een bijkomend voordeel is, dat de verkrijger van een aandeel in een OVR met onroerende zaken geen overdrachtsbelasting hoeft te betalen. De keuze voor rechtspersoonlijkheid heeft echter geen gevolgen voor de aansprakelijkheid van de vennoten. Deze blijven hoofdelijk aansprakelijk voor verbintenissen van de OVR.

Omzetting OVR in BV. Met de nieuwe regeling is tevens is de omzetting van een OVR in een BV (en vice versa) mogelijk, zonder leveringshandelingen. De belangrijkste reden voor de omzetting in een BV, zal vaak de beperkte aansprakelijkheid voor bestuurders en aandeelhouders in een BV zijn. De omzetting naar een B.V. heeft echter wel fiscale gevolgen. Het is belangrijk om hier goed advies over in te winnen.

OVR en Belasting. De OVR is niet belastingplichtig voor de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. De winst van de OVR wordt rechtstreeks toegerekend aan de vennoten. Voor de overdrachtsbelasting is de OVR wel zelfstandig belastingplichtig. Voor de details en exacte gevolgen voor de belastingheffing bij bijvoorbeeld bedrijfsopvolging, toe- en uittreding van firmanten, inbreng, omzetting in een BV (en vice versa) is het raadzaam om een adviseur te raadplegen.

Verkrijging Rechtspersoonlijkheid. Dit moet in de vennootschapsovereenkomst worden bepaald. Om rechtspersoonlijkheid te krijgen dient de vennootschapsakte in een notariële akte opgenomen worden, inclusief de goederen die tot de vennootschappelijke gemeenschap behoren. Zie voor nadere en uitgebreide informatie Rechtspersonen.

Wanneer kiezen voor een OVR?

Globaal gezien is het zinvol om voor rechtspersoonlijkheid te kiezen, indien:

• onroerende zaken tot het vennootschapsvermogen behoren en wisseling van vennoten valt te verwachten
• de vennoten wensen de vennootschap om te zetten in een BV
• de aandeelhouders de BV om wensen te zetten in een Vennootschap

Wanneer niet kiezen voor een OVR?

Globaal gezien lijkt het niet zinvol om voor rechtspersoonlijkheid te kiezen, indien:

• een bestaande vennootschap voor rechtspersoonlijkheid kiest en na deze keuze een nieuwe vennoot zijn onderneming met een onroerende zaak inbrengt
• een OV slechts twee vennoten heeft die natuurlijk persoon zijn
• een onroerende zaak tot het vermogen van een bestaande OV behoort en vennoten binnen 3 jaar toe- of uittreden na de keuze voor rechtspersoonlijkheid

Bovenstaande punten voor al dan niet kiezen voor een OVR, zijn globaal en kunnen in specifieke gevallen anders liggen.

Fiscale Gevolgen Nieuwe Wet

Fiscale gevolgen. Er zal fiscaal naar alle waarschijnlijkheid weinig veranderen. Een fiscaal wetsvoorstel moet nog ingediend worden. Meer informatie en zekerheid zullen volgen wanneer de wet in werking treedt. De Kamers van Koophandel zullen in de komende tijd seminars organiseren over de (gevolgen van) de wetswijziging.

Huidige Ondernemingsvormen

• De Maatschap
• Vennootschap Onder Firma (VOF)
• Commanditaire Vennootschap (CV)
• Rechtspersonen Rechtsvormen