Meer mogelijkheden voor gebruik van zonne-energie

In geheel Europa kennen we zonnepanelen en zonneboilers. Inmiddels zien we ook in verschillende landen andere zonnecollectoren maar ook de zonnetoren en zonneschotel. Hoe ziet de subsidieregeling voor zonne-energie in 2011 eruit voor bedrijven en particulieren.

Wat is een zonnecollector

Een zonnecollector is een verzamelnaam voor apparaten waarin warmte ofwel zonne-energie wordt gewonnen. Het zonlicht wordt hierbij omgezet in warmte. Er wordt bij zonnecollectoren geen gebruik gemaakt van elektromagnetische eigenschappen van het zonlicht. De warmte die door een zonnecollector wordt opgewekt kan direct gebruikt worden. We kunnen hierbij denken aan de solar cooker. De warmte kan echter ook door middel van een turbine omgezet worden in stroom.

De vlakke-plaat collector

Dit is het type zonnecollector wat je in privé huishoudingen aantreft in combinatie met de zonneboiler. Het hart bestaat uit een zwarte plaat die omringd is met isolatiemateriaal. Om de temperatuur goed te laten stijgen vinden we bovenop een glazen afdekplaat. Aan de onderkant zijn de leidingen gemonteerd waar het water doorheen stroomt.

De zonneschotel

De zonneschotel is een grote schotelvormige paraboolspiegel die het invallende licht samenbrengt naar één brandpunt. Dit brandpunt ligt op een aantal meters voor het midden van de spiegel. Door de concentratie van het licht kan de temperatuur in het brandpunt dan erg hoog worden. Op deze plaats wordt dan een stirlingmotor ofwel heteluchtmotor geplaatst die de warmte om kan zetten in beweging. Middels een dynamo wordt deze vervolgens omgezet in elektriciteit. Dan is er ook nog de mogelijkheid om een speciale hittebestendige zonnecel met hoog rendement in het brandpunt te plaatsen.

De parabolische trog

De technologie van de parabolische trog is eigenlijk al vrij oud en dateert van 1984. De laatste jaren wordt deze vorm van weer nieuw leven ingeblazen. Het onderzoek richt zich vooral op het verbeteren van de spiegel en duurzaamheid van het dure monteren.

Een parabolische trog is een lange gekromde spiegel met in het brandvlak een buis waardoor een vloeistof stroomt. Omdat de spiegels het invallende zonlicht concentreren op de vloeistofbuis wordt de vloeistof verwarmd. Men gebruikt hiervoor meestal olie. De warmte van deze vloeistof die wel kan oplopen tot 500 graden celcius kan worden gebruikt om water te koken. De verkregen stoom wordt door een stoomturbine geleid. De buis kan omgeven zijn door glas om zo het verlies aan warmte zo klein mogelijk te houden. De voordelen van dit systeem zijn dat het zeer efficiënt is en dat er maar één as hoeft te draaien om de zon te volgen. Het nadeel is echter dat bij nacht het systeem niet draaiend gehouden kan worden en het is daarom ook zeer afhankelijk van het weer. Om het na zonsondergang door te kunnen laten werken kan via een warmteopslag de warmte wel bewaard worden.

De zonnetoren

Een zonnetoren is een zonnecollector die zonlicht omzet in schone elektriciteit. De zonnetoren is een hoog gebouw waarbij een aantal spiegels staan opgesteld rondom de toren. De spiegels noemt men heliostats. Deze zijn voorzien van een motor die zorgt dat de zon de gehele dag wordt gevolgd. Deze draaibare spiegels reflecteren het zonlicht allemaal op één centraal punt boven in de toren die hierdoor enorm opgewarmd wordt. In dit punt wordt de warmte opgeslagen en de opgevangen hitte wordt doorgegeven aan een waterketel. Het water wordt aan de kook gebracht en de stoom wordt door middel van een stoomturbine omgezet in elektriciteit. Het opslagmedium kan ook 's nachts nog voldoende warmte geven om water aan de kook te brengen. Hierbij wordt vaak natrium gebruikt omdat dit zachte materiaal een hoge warmtecapaciteit heeft. Nadeel is echter dat als de zon niet schijnt het hele systeem nauwelijks kan werken. Vanwege het grote aantal zonuren in Spanje wordt deze technologie vooral in Spanje getest en ook toegepast. Ook in sommige delen van de VS waar de zon veel schijnt worden tests uitgevoerd waaronder het solar project. In Sevilla staat Europa's eerste zonnetoren; de PS10 Solar Power Tower. Deze werd in 2007 geopend en heeft een vermogen van 11 MW. Er staan 624 heliostats van elk 120 m². Wanneer men de kosten van de toren meerekent dan is de stroom drie maal zo duur als gewone stroom. Aangezien echter gewone stroom steeds duurder gaat worden als gevolg van stijgende grondstofprijzen zien we dat de kosten van de stroom die afkomstig is uit de toren nauwelijks stijgen.

Situatie in Spanje

In Spanje waar de zon krachtig en vaak schijnt heeft men veel mogelijkheden om gebruik te maken van zonne-energie. De laatste jaren is er dan ook een spectaculaire groei geweest. Over de gehele wereld groeide het gebruik van zonne-energie met 5,5 GW en hiervan werd 2,5 GW in Spanje geplaatst. De Europese branchevereniging Epia verwachtte in 2009 nog dat de zonne-energie zal blijven groeien. Inmiddels heeft Spanje de subsidie aan veel projecten moeten stoppen als gevolg van de economische crisis. De overheid die aan veel Spaanse boeren een gegarandeerde opbrengst beloofde gedurende 25 jaar voor het plaatsen van zonnepanelen op de daken heeft inmiddels deze betalingen met 30% teruggedraaid. In 2011 wordt nog geen 3% van de totale behoefte aan energie in Spanje door zonne-energie opgewekt. Veel mensen verbazen zich dan ook over het feit dat in Spanje niet veel méér gebruik gemaakt wordt van zonne-energie voor zonneboilers en verwarming.

Situatie in Duitsland

In Duitsland kon men de laatste jaren hoge subsidies krijgen om zonnepanelen aan te laten brengen op het huis. Tot medio 2010 konden de bedrijven nauwelijks voldoen aan de hoge vraag. Er werken in Duitsland 15000 bedrijven op de markt voor zonnepanelen. Er werd voor 3000 megawatt aan nieuwe panelen geïnstalleerd in 2009. Veel mensen in Duitsland kiezen voor een eigen zonne-centrale op hun dak. Vooral voor boeren die grote daken van schuren en stallen kunnen gebruiken is deze regeling wel heel gunstig. Men kan een lening krijgen om de investering te bekostigen en door het leveren van de stroom aan het elektriciteitsnet wat voor twintig jaar werd gegarandeerd weet men dat de investering in ieder geval kan worden terugverdiend en dat er zelfs winst kan worden gemaakt.

Situatie in Nederland

In Nederland kon men subsidie krijgen voor het aanbrengen van zonnepanelen en zonneboilers maar voor 2011 zal deze subsidie verminderd en geschrapt gaan worden. De aanschafkosten van zonnepanelen en zonneboilers zijn gedaald. Er werd vastgesteld dat men met een investering van 5000 euro een besparing kan verkrijgen op de energierekening van 320 euro per jaar. De investering verdient zich dan in vijftien jaar terug of misschien nog sneller als de energieprijzen stijgen. Milieu Centraal heeft deze berekening gemaakt bij de start van de Solar Days In dit kader zijn er in mei 2011 rond de 200 evenementen waar mensen hun licht kunnen opsteken over zonne-energie. Zie de site van:milieu centraal
De subsidieregeling duurzame energie geeft per 1 juli 2011 wel mogelijkheden om ondernemers subsidie te verlenen als zij het milieu niet of nauwelijks belasten. Zie hiervoor: SDE
Er wordt thans geen subsidie meer gegeven aan particulieren voor de aanschaf van zonnepanelen. De oude regeling waarin het vermogen wat je reeds hebt opgewekt blijft wel van de energierekening afgetrokken worden. Dit noemt men de salderingsregeling. Naast de landelijke SDE regeling zijn er in sommige gemeenten nog lokale regelingen van toepassing.