Vergader-tactieken en trucs om het hoogste doel te bereiken

Er zijn allerlei manieren waarop je de uitkomst van een overleg of vergadering kunt beïnvloeden of naar je hand kunt zetten. We bespreken in dit artikel een twaalftal effectieve vergadertactieken en vergadertrucs die door deelnemers kunnen worden toegepast om de uitkomsten van een vergadering te manipuleren. Zonder kennis van deze tactieken en trucs, kan het moeilijk zijn om ze te herkennen. Zowel voorzitter als deelnemers van een vergadering moeten hier kennis van hebben. Weten is doorzien!

Vergader-tactieken en trucs om het hoogste doel te bereiken

• Vooroverleg
• De opkomst beïnvloeden
• Stemmenruil
• Het indienen en intrekken van een voorstel
• Verspreide opstelling
• De salamitactiek
• De koppelverkoop
• Uit- en aankleden van een voorstel
• Overrompelen (overval)
• Vertragen (obstructie)
• Sabotage
• Lobbyen

Vooroverleg

Een vooroverleg kan spontaan of georganiseerd plaatsvinden en een geformaliseerd karakter hebben. Zo kunnen fractievoorzitters van politieke partijen vooroverleg hebben vooraleer ze de vergadering betreden. Het voordeel van een vooroverleg is dat de partijen of deelnemers op belangrijke agendapunten elkaar niet voor onaangename verrassingen stellen. Bovendien kan de tijd in een vergadering te kort zijn om via een discussie alle meningen voor het voerlicht te brengen. Vooroverleg biedt dan uitkomst.

De opkomst beïnvloeden

Als er gestemd gaat worden over een belangrijke beslissing, dan is het van belang dat er zo veel mogelijk deelnemers aanwezig zijn die dezelfde voorkeur hebben. Je kunt dan van te voren contact met hen opnemen met het verzoek te komen. Ook kan je voorstellen ze thuis te komen ophalen. Bij ledenvergaderingen van verenigingen kan deze tactiek effect sorteren.

Je kan er ook voor zorgen dat het quorum - het minimum aantal personen dat aanwezig moet zijn om de stemprocedure als geldig te kunnen beschouwen - bij een hoofdelijke stemming niet gehaald wordt. Dit kan bij een voorstel waarvan je weet dat je in de minderheid bent.

Stemmenruil

Als er ten aanzien van een bepaald voorstel drie blokken zijn: voorstanders, tegenstanders en een groep die er min of meer neutraal tegenover staat, dan kan een blok dat tegen of juist voor een bepaald voorstel is, steun zoeken bij het neutrale blok in ruil voor medewerking en steun voor een voorstel dat zij belangrijk vinden.

Het indienen en intrekken van een voorstel

Een niet te kleine minderheid, kan in een vergadering zijn voorstel aanvaard te krijgen door een extremer voorstel in te dienen. Dit extremere voorstel wordt dan vlak voor de stemming ingetrokken en vervangen door het eigenlijke voorstel, dat een 'redelijk compromis' lijkt afgezet tegen het extremere voorstel.

Verspreide opstelling

Leden die een bepaald standpunt vertegenwoordigen in ene vergadering, kunnen met elkaar afspreken niet (dicht) bij elkaar te zitten maar juist door elkaar heen. Door verspreid te zitten, wordt uit diverse hoeken van de vergadering een bepaald standpunt vertolkt in plaats van uit één hoek. Hierdoor lijkt het alsof het standpunt een groter draagvlak heeft dan in werkelijkheid.

De salamitactiek

Plakje voor plakje probeer je een groot deel van je eisenpakket aanvaard te krijgen. Soms kan een eisenpakket te omvangrijk zijn om in z'n geheel aanvaardbaar te zijn. Bied deze dan aan in afzonderlijke eisen. Een salami eet je ook niet in één keer op, maar plakje voor plakje.

De koppelverkoop

Koppel leuke en aanvaardbare voorstellen aan minder leuke voorstellen, zodat ze als één voorstel door de vergadering worden aanvaard.

Uit- en aankleden van een voorstel

Uitkleden: een duur of zeer vergaand voorstel op dusdanige wijze aanbieden, dat het lijkt alsof het een alleszins redelijk voorstel is. Later blijkt dat er toch nog van alles bij moet, maar dan is de beslissing eenmaal genomen. Openbare bestuurders doen dit nogal eens bij dure investeringen. Blijkt dat er achteraf toch nog van alles bij moet komen en dan vallen de kosten ineens veel duurder uit.

Aankleden: Een weinig populair voorstel wordt op zodanige wijze opgetuigd, dat ook critici overstag gaan. Critici kunnen zelf ook het initiatief hiertoe nemen door te zeggen dat ze akkoord kunnen gaan mits er dit of dat bijkomt.

Overrompelen (overval)

In vergaderingen kunnen de deelnemers overrompeld en overdonderd worden door een jieuw voorstel, waarover de deelnemers niet hebben kunnen nadenken en die ze niet hebben kunnen bestuderen.

Vertragen (obstructie)

Vertragen kan gebeuren door een voorstel tot in de details te bespreken en/of de besluitvorming over het voorstel te vertragen. Soms is uitstel immers afstel. Het remmen van de vergadering door bij voorbeeld oeverloos te praten, wordt obstructie genoemd. Hier is ene belangrijke rol voor de voorzitter om in te grijpen.

Sabotage

Notulisten van een vergadering kunnen een andere draai geven aan het genomen besluit. Ook kan de uitvoering van een bepaald besluit gesaboteerd worden.

Lobbyen

Lobbyen is trachten buiten de vergadering om de besluitvorming te beïnvloeden. Dit kan:

• voorafgaand aan de vergadering;
• tijdens een schorsing; of
• in de wandelgangen terwijl de vergadering voortduurt.