Vast opgestelde terminals voor datacollectie

Bij automatische identificatie spelen terminals een belangrijke rol. De meest bekende zijn de hand gedragen, mobiele uitvoeringen (handhelds). Maar ook de vast opgestelde terminals worden ingezet. Binnen productie- en distributielogistieke processen in bedrijven en instellingen neemt automatische datacollectie een belangrijke plaats in. Voor het verzamelen van data (datacollectie) wordt steeds minder vaak papier gebruikt (lijsten) maar automatische identificatie en datacollectie (AIDC-)systemen.

Deze systemen kennen een veelvoud aan middelen. De meest bekende zijn de zogenoemde ‘handhelds’, draagbare minicomputers met datacommunicatiemogelijkheid waardoor zij zowel gegevens verzenden naar of ontvangen van hostcomputers als gegevens kunnen (doen) bewerken, analyseren, interpreteren en rapporteren. Het voordeel van de mobiele terminal is dat de medewerker op elke willekeurige plek gegevens kan inzien, invoeren, opvragen, bewerken, etc. Het nadeel is dat de activiteit afhankelijk is van de locatie en werkwijze van de medewerker.

Vaste terminals
Wanneer gegevens verzameld dienen te worden op steeds dezelfde plaats vanwege hetzij systeembesturingtaken hetzij managementinformatie verzameltaken, is een mobiel systeem onvoldoende juist vanwege het aspect van het steeds van locatie wisselen.

Op een aantal plaatsen binnen een bedrijfs- of instellingsorganisatie respectievelijk gebouw zal derhalve gebruik worden gemaakt van vast opgestelde datacollectoren.

Doordat een aantal technische uitvoeringen ter beschikking staat – van relatief veel fabrikaten en/of merken – is het gewenst voorafgaand aan een leveranciersselectie een indruk te hebben van zowel de mogelijke toepassingen in het eigen bedrijf respectievelijk de eigen instelling als van de mogelijk toe te passen uitvoeringen. In dit artikel worden de verschijningsvormen van datacollectiemiddelen en hun toepassingsmogelijkheden behandeld.

Verschijningsvormen vaste datacollectoren

Achtereenvolgens worden behandeld de magneetstripkaartlezer, de magnetische inktlezer, de chipcardreader, de lineaire barcodescanner, de RFID-tagreader en de leessystemen (imagers) voor geschreven schrift scanning (handschriftherkenning), voor het lezen van meerdimensionale streepjes-, stippen- (dots) en ‘vlokken’ coderingen alsmede voor het identificeren en verwerken van holografische afbeeldingen waaronder vingerafdrukken, iris- en handpalmafbeeldingen.

Magneetstrip(kaart)lezer
De magneetstripkaartlezer is een relatief eenvoudig leessysteem, dat gebruik maakt van contacten in de lezer. Deze contacten tasten tijdens het doorhalen van de magneetstripdragende kaart (meest bekende uitvoering is het pasje) de strip af en nemen de daarin opgeslagen gegevens over. Via de software van de lezer worden de gegevens doorgegeven aan de hostcomputer of een lokaal besturingssysteem. De meest gebruikte toepassingen zijn:

• personeelsregistratie: het vastleggen van de aanwezigheid/afwezigheid van een medewerker in de vorm van een tijdregistratie bij het betreden/verlaten van een gebouw, terrein of gedeelte daarvan. De toepassing kan worden uitgebreid met of gekoppeld aan
• toegangsbeveiliging: het vastleggen van de identiteit van de toegang (doorgang) vragende persoon in zowel de vorm van een tijdregistratie als persoonsregistratie en het verifiëren van de autorisatie (gerechtigheid van toegang), gevolgd door het al dan niet openen van deur of hek (slagboom);
• bezoekersregistratie: het registreren van de aanwezigheid van een bepaald individu op een bepaalde plaats door middel van tijdregistratie en autorisatieverificatie;
• urenregistratie: het vastleggen van de identiteit van de individuele medewerker bij het uitvoeren van een bepaalde taak, bijvoorbeeld in combinatie met de bediening van een bepaalde machine of het uitvoeren van een specifieke opdracht. De gegevens kunnen softwarematig worden gekoppeld aan ordernummers (orderregels), klantgegevens, kostendragers, materiaalgegevens (verbruiksregistratie), meegegeven gereedschappen of voertuigen of
• beveiligingstaken: het vastleggen van de identiteit van een medewerker tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in het gebouw of daarbuiten, door zijn aanwezigheid op een bepaald tijdstip te registreren en deze registratie softwarematig te (doen) vergelijken met vooraf geplande activiteiten. Afwijkingen tussen het moment van registreren en de vastgestelde planning kunnen leiden tot hetzij nader onderzoek naar de activiteiten hetzij alarmering als gevolg van het uitblijven van opvolgende registraties;
• sleutelvervanging: het doorhalen van de magneetstripkaart door de lezer kan dienen voor ontgrendeling van een magnetisch deurslot ten behoeve van het ‘hands free’ openen van deuren en dergelijke;
• betaaltaken: conform de toepassing ‘urenregistratie’ kan het doorhalen van de magneetstrip door de lezer leiden tot het softwarematig berekenen van te betalen vergoedingen (bijvoorbeeld bij autoparkeerinstallaties) of tot het softwarematig openen van een datacommunicatieverbinding met een hostcomputer van een bancaire instelling voor het verwerken van een mutatie in een betaalrekening. Meestal in combinatie met aanvullende beveiligingsmogelijkheden van de kaartgebruiker (toetsenbord op de lezer voor aanvullende gegevens als pincode, akkoordverklaring, etc.).

Magnetische inktlezer
Het leessysteem voor magnetische inkt is bedoeld voor administratieve doeleinden. De karakters van met magnetische inkt bedrukte of beschreven documenten worden door de contacten in de leeskop van het leessysteem herkend en hetzij softwarematig verwerkt in daarvoor bestemde datafiles, hetzij op beeldschermen gepresenteerd. Het systeem kan op deze wijze (bijvoorbeeld) rekeningnummers identificeren en namen van rekeninghouders, waarna softwarematig matching van deze gegevens kan plaatsvinden. Bij passende matching wordt een mutatie doorgevoerd en bij niet-passende wordt deze geweigerd. Het systeem kan softwarematig worden uitgebreid met registratieve taken als vermeld bij magneetstripkaartlezers, maar om effectiviteitredenen zal in dat geval de voorkeur worden gegeven aan de sneller werkende magneetstripkaartlezer of de chipcardreader.

Chipcardreader
De chipcardreader (lezer) is een contactloos leessysteem dat door middel van een draaggolf (draadloze dataoverdracht) de in een gegevensdrager (chip) digitaal opgeslagen gegevens opvraagt ter verwerking (read- of read only-functie) of aanpast (write-functie). Het systeem heeft dezelfde toepassingsmogelijkheden als de magneetkaartlezer, maar beschikt vanwege de ruimere dataopslagmogelijkheden in de chip over meer gebruiksbeveiligingsaspecten (pincode, autorisatiemeldingen).

Lineaire barcodescanner
De conventionele lineaire barcodescanner bestaat uit twee elementen, te weten het scanraam en de decoder. Het scanraam stuurt de laserbundel naar het te lezen object en ontvangt de gelezen (gescande) symboolgegevens retour door middel van straalbreking.

De decoder gaat na welk type barcode gepresenteerd is en welke koppeling daarmee gemaakt moet worden naar een specifiek datafile. Tevens zendt de decoder de gedecodeerde gegevens naar de van toepassing hostcomputer.
De meest gebruikte toepassingen in de besturingstechniek zijn:

• van een geautomatiseerd sorteersysteem;
• van een geautomatiseerd depallettiseersysteem (afbreekrobot);
• van een geautomatiseerd dozen of kisten (kratten)uitpaksysteem;
• van een geautomatiseerd palletompaksysteem;
• van een geautomatiseerd artikel (product)verpakkingssysteem;
• van een geautomatiseerd dozen of kisten (kratten)inpaksysteem;
• van een geautomatiseerd etikettenprint- en aanbrengsysteem;
• van een productiemiddel zoals een menger, heater, cooler, toevoeropening van een voorraadsilo of toevoerbuis (slang)
• van een productiemachine(robot) zoals een positioneersysteem, graveersysteem, boor- of freessysteem, zaagsysteem, las- of soldeerrobot, assemblagerobot;
• van een geautomatiseerd goedereninslag-, opslag-, orderverzamelsysteem;
• van een geautomatiseerd intern transportsysteem (transportband, kettingtransporteur, hangbaan, lift);
• personeelsregistratie: het vastleggen van de aanwezigheid/afwezigheid van een medewerker in de vorm van een tijdregistratie bij het betreden/verlaten van een gebouw, terrein of gedeelte daarvan. De toepassing kan worden uitgebreid met of gekoppeld aan
• toegangsbeveiliging: het vastleggen van de identiteit van de toegang (doorgang) vragende persoon in zowel de vorm van een tijdregistratie als persoonsregistratie en het verifiëren van de autorisatie (gerechtigheid van toegang), gevolgd door het al dan niet openen van deur of hek (slagboom);
• bezoekersregistratie: het registreren van de aanwezigheid van een bepaald individu op een bepaalde plaats door middel van tijdregistratie en autorisatieverificatie;
• urenregistratie: het vastleggen van de identiteit van de individuele medewerker bij het uitvoeren van een bepaalde taak, bijvoorbeeld in combinatie met de bediening van een bepaalde machine of het uitvoeren van een specifieke opdracht. De gegevens kunnen softwarematig worden gekoppeld aan ordernummers (orderregels), klantgegevens, kostendragers, materiaalgegevens (verbruiksregistratie), meegegeven gereedschappen of voertuigen of
• beveiligingstaken: het vastleggen van de identiteit van een medewerker tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in het gebouw of daarbuiten, door zijn aanwezigheid op een bepaald tijdstip te registreren en deze registratie softwarematig te (doen) vergelijken met vooraf geplande activiteiten. Afwijkingen tussen het moment van registreren en de vastgestelde planning kunnen leiden tot hetzij nader onderzoek naar de activiteiten hetzij alarmering als gevolg van het uitblijven van opvolgende registraties;
• sleutelvervanging: het scannen van de streepjescode kan dienen voor ontgrendeling van een magnetisch deurslot ten behoeve van het ‘hands free’ openen van deuren en dergelijke;
• betaaltaken: conform de toepassing ‘urenregistratie’ kan het scannen van de code leiden tot het softwarematig berekenen van te betalen vergoedingen (bijvoorbeeld bij autoparkeerinstallaties) of tot het softwarematig openen van een datacommunicatieverbinding met een hostcomputer van een bancaire instelling voor het verwerken van een mutatie in een betaalrekening. Meestal in combinatie met aanvullende beveiligingsmogelijkheden van de kaartgebruiker (toetsenbord op de lezer voor aanvullende gegevens als pincode, akkoordverklaring, etc.).
• kwaliteitscontrole: door middel van het scannen van de streepjescode op een productverpakking kan verificatie van receptuurgegevens worden toegepast bij een geautomatiseerd productieproces van voedingsmiddelen, farmaceutische of cosmetische producten alsmede verificatie van aantallen aangevoerde goederen bij een in- of uitslagstation en vergelijking van de gegevens met in het datafile aanwezige gegevens.

RFID-tagreader
De RFID-tagreader maakt gebruik van hetzij een magnetisch veld, hetzij een draaggolf. In het eerste geval is alleen een toepassing mogelijk voor artikelbeveiliging (anti-diefstalbeveiliging), welk hier niet terzake dient. De met draaggolven werkende RFID-tagreaders lezen de inhoud van een chip (geheugendrager) in een tag – een aan een artikel, product of verpakking gehecht ‘elektronisch etiket’ – en verwerken de gegevens daarvan op analoge wijze als bij een lineaire barcodescanner. De vast opgestelde reader kan zowel in de nabijheid van doorgangen (deuren, openingen in muren) zijn aangebracht als op specifieke plaatsen zoals boven een transportband. Ook kan de reader centraal in een ruimte worden aangebracht om elke verplaatsing van een tag (met artikel uiteraard) te signaleren en te rapporteren. De meest gebruikte toepassingen zijn:

• besturing van een geautomatiseerd sorteersysteem; depallettiseersysteem (afbreekrobot); dozen of kisten (kratten)uitpaksysteem; palletompaksysteem; artikel (product)verpakkingssysteem; dozen of kisten (kratten)inpaksysteem; etikettenprint- en aanbrengsysteem; van een productiemiddel zoals een menger, heater, cooler, toevoeropening van een voorraadsilo of toevoerbuis (slang); van een productiemachine(robot) zoals een positioneersysteem, graveersysteem, boor- of freessysteem, zaagsysteem, las- of soldeerrobot, assemblagerobot, spuitcabine, reinigingssysteem of wasstraat; van een geautomatiseerd goedereninslag-, opslag-, orderverzamelsysteem; een intern transportsysteem (transportband, kettingtransporteur, railgeleid voertuig, hangbaan, lift, onbemand niet-railgeleid voertuig (AGV));
• personeelsregistratie: het vastleggen van de aanwezigheid/afwezigheid van een medewerker in de vorm van een tijdregistratie bij het betreden/verlaten van een gebouw, terrein of gedeelte daarvan. De toepassing kan worden uitgebreid met of gekoppeld aan
• toegangsbeveiliging: het vastleggen van de identiteit van de toegang (doorgang) vragende persoon of diens voertuig in zowel de vorm van een tijdregistratie als persoons(voertuig)registratie en het verifiëren van de autorisatie (gerechtigheid van toegang), gevolgd door het al dan niet openen van deur of hek (slagboom);
• bezoekersregistratie: het registreren van de aanwezigheid van een bepaald individu of diens voertuig op een bepaalde plaats door middel van tijdregistratie en autorisatieverificatie;
• urenregistratie: het vastleggen van de identiteit van de individuele medewerker of diens voertuig (heftruck, reachtruck, pallettruck, vrachtwagen, bestelwagen) bij het uitvoeren van een bepaalde taak, bijvoorbeeld in combinatie met de bediening van een bepaalde machine of het uitvoeren van een specifieke opdracht. De gegevens kunnen softwarematig worden gekoppeld aan ordernummers (orderregels), klantgegevens, kostendragers, materiaalgegevens (verbruiksregistratie), meegegeven gereedschappen of
• beveiligingstaken: het vastleggen van de identiteit van een medewerker tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in het gebouw of daarbuiten, door zijn aanwezigheid of van diens voertuig op een bepaald tijdstip te registreren en deze registratie softwarematig te (doen) vergelijken met vooraf geplande activiteiten. Afwijkingen tussen het moment van registreren en de vastgestelde planning kunnen leiden tot hetzij nader onderzoek naar de activiteiten hetzij alarmering als gevolg van het uitblijven van opvolgende registraties;
• sleutelvervanging: het lezen van de code in de tagchip kan dienen voor ontgrendeling van een magnetisch deurslot ten behoeve van het ‘hands free’ openen van deuren, het doen verdwijnen van obstakels voor voertuigen (verzinkbare palen, drempels, slagbomen);
• kwaliteitscontrole: door middel van het scannen van de streepjescode op een productverpakking kan verificatie van receptuurgegevens worden toegepast bij een geautomatiseerd productieproces van voedingsmiddelen, farmaceutische of cosmetische producten alsmede verificatie van aantallen aangevoerde goederen bij een in- of uitslagstation en vergelijking van de gegevens met in het datafile aanwezige gegevens
• managementinformatie: het via uitlezen van ‘loggers’ (gegevens registrerende sensoren met geheugencapaciteit zoals temperatuurloggers, vochtigheidsmeters, gewichtsmeters, afstand registrerende loggers, deurvergrendelingsmeetsystemen, etc.) en overnemen van de logger-gegevens in de tagreaders verkrijgen van informatie omtrent inzet van materieel (bijvoorbeeld draaiuren), passagetijdstippen en locaties (bijvoorbeeld van vrachtwagens, maritieme containers).

Vision leessystemen
Vision leessystemen herkennen en ‘lezen’ images zoals logo’s en andere (foto)grafische afbeeldingen, handschriften (handtekeningen), meerdimensionale streepjes-, stippen- (dots) en ‘vlokken’ coderingen alsmede holografische afbeeldingen waaronder vingerafdrukken, iris- en handpalmafbeeldingen. De waargenomen afbeelding wordt softwarematig overgebracht naar de relevante hostcomputer alwaar ‘matching’ van de gegevens plaatsvindt.

Voor beveiliging- en toegangstaken respectievelijk registratieve taken als hierboven is vermeld, worden alle voorkomende images gebruikt. Voor logistieke doeleinden – het herkennen (identificeren) van uniek gecodeerde enkelstuks artikelen of verpakkingen – worden de meerdimensionale streepjes-, dot- of vlokkencoderingen gebruikt. Doordat hierbij sprake is van meervoudige digitale opslagcapaciteit in een streepjes-, blokjes-, stippen (dots)-, gaten (dots)- of vlokkenverband, is er tevens sprake van een gecodeerd datafile in deze coderingen. Daarmee vervalt de noodzaak om de vast opgestelde reader na reading (scanning) contact te laten maken met de relevante hostcomputer. De in de codering – een zogenoemd ‘portable data file’ of PDF – opgenomen gegevens worden door decodeersoftware in de reader direct vertaald in hetzij managementinformatie, hetzij besturingsopdrachten.

De managementinformatie kan:

• zowel op het computerbeeldscherm van de operator of gebruikende manager worden getoond als
  

op informatieve beeldschermen in productie-, demonstratie- of verkoopruimten, verpleeg- of behandelruimten in zorginstellingen, onderzoeksruimten in justitiële inrichtingen, etc. De besturingsopdrachten kunnen softwarematig door de reader worden omgezet in enkelvoudige of gecompliceerde opdrachten.

Voorbeelden van enkelvoudige opdrachten zijn:

• het aansturen van automatische intern transportsystemen (conveyors, hangbanen, kraansystemen, railgeleide transportwagens);
• het aansturen van automatische inslag- (opslag) danwel orderverzamelsystemen, verpakkingssystemen, sorteersystemen.

Voorbeelden van meervoudige opdrachten zijn:

• het vertalen van recepten in elkaar opvolgende behandelingen in een automatisch productiesysteem;
• het vertalen van elkaar opvolgende handelingen in een (intern) distributiesysteem danwel
• het bewaken van automatisch uitgevoerde handelingen door middel van vergelijking van machineparameters met de informatie in het PDF.