Mobiele terminal systemen

Het werken met automatische identificatiesystemen vereist de inzet van lezende terminals met of zonder display maar wel met bijvoorbeeld een (ingebouwde) barcodescanner of een magneetstriplezer en een datatransmissiemogelijkheid. Onderscheiden worden vast opgestelde terminals en mobiele (handgedragen danwel in trucks gemonteerde) terminals. In deze bijdrage bespreken we de mobiele terminal. Voor het geautomatiseerd beheren en sturen van goederenstromen (of informatie omtrent personen, dieren, voertuigen en gereedschappen) is een foutloze gegevensinvoer in computerfiles nodig. Informatie kan worden verkregen door middel van toetsenbord-invoer, het lezen van magneetstrip-gegevens, het scannen van streepjescodes, het op afstand uitlezen van gegevensdragers (elektronische etiketten, tags), het lezen van met magnetische inkt geschreven of geprinte coderingen, het lezen van speciale karakters (OCR) met behulp van visionair ingestelde leessystemen en/of het inspreken van getallen of woorden. Voor elke technologie is een specifiek invoer- (lees- en/of luister)systeem ontwikkeld, waarbij per systeem verschillende toepassingen mogelijk zijn.

De invoersystemen hebben met elkaar gemeen dat zij gekoppeld zijn aan de hostcomputer en daardoor als netwerkterminal fungeren. Voor gebruik in zowel productie- als distributielogistieke toepassingen kunnen zowel vast opgestelde terminals worden aangewend als mobiele. Vast opgestelde terminals vormen onderwerp van selectie bij de vraag of op de plaatsen waar data dient te worden ingevoerd (bij ingangen, doorgangen, machines), een toetsenbord-terminal, een magneetstrip-terminal of een chiplezende terminal relevant is.

Mobiele terminals vormen onderwerp van selectie bij de vraag of een handgedragen type moet worden gebruikt danwel een zogeheten 'truck-mounted' terminal en als een handgedragen type moet worden gebruikt, rijst de vraag welk type. Er zijn uitvoeringen voor daadwerkelijk in de hand, vastgegespt op de rug van de hand of de pols, gedragen aan de broeksriem of aan een schouderband, enzovoort. Bovendien rijst de vraag of een eigen netwerk gebruikt moet worden voor de datatransmissie danwel gebruik kan worden gemaakt van het in Nederland en België bestaande draadloze telefonienetwerk (GSM), waarover zogeheten GPRS-communicatie mogelijk is. In dat geval dient de selectieprocedure te worden uitgebreid en dient zij ook terminal van dit type te omvatten.

Vormen en uitvoeringen

Handheld terminals
Handgedragen (handheld) terminals worden gebruikt om op wisselende locaties gegevens in te voeren dan wel boodschappen van de computer op het display weer te geven zonder gebruik te hoeven maken van een bekabeld netwerk. De terminal functioneert daartoe als beeldscherm en toetsenbord van de centrale (host) computer en toont dezelfde boodschappen, die via een desktop-toetsenbord/beeldschermcombinatie worden gepresenteerd. Het verschil is dat de gebruiker de terminal bij zich draagt en daardoor ter plaatse kan nagaan welke gegevens hij invoert of verstrekt krijgt.
Door gebruik te maken van mobiele terminals neemt de productiviteit van medewerkers toe. De reden is dat hij (zij) niet steeds terug hoeft te keren naar de werkplek van de opdrachtgever om nieuwe boodschappen op te halen en uitgevoerde taken respectievelijk waarnemingen te rapporteren.

De mobiele terminal wordt op dezelfde wijze gehanteerd als een mobiele telefoon of draagbare rekenmachine. Sommige terminals functioneren als 'stand alone' PC-systeem en beschikken daartoe over interne geheugencapaciteit en bewerkingssoftware (tekstverwerker, spreadsheet). Andere terminals maken gebruik van de 'terminal emulatie'-techniek en van de reken- en geheugencapaciteit van de hostcomputer. Zij geven uitsluitend weer wat door de hostcomputer is of wordt doorgegeven.

Stand-alone terminals zijn verkrijgbaar in een off-line uitvoering (batchgewijze werkend) of een on-line uitvoering (in real-time werkend). Emulatie-uitvoeringen zijn uitsluitend on-line actief.

Het door de medewerker laten uitvoeren van bewerkingen (mutaties invoeren, aantallen aanpassen, locaties aanpassen), om daardoor de hostcomputer over actuele gegevens te doen beschikken, is alleen mogelijk in een online-uitvoering. Off-line ingevoerde gegevens (op een batch terminal) worden eerst na verloop van tijd in de hostcomputer ingevoerd.

Handgedragen terminals beschikken over een toetsenbord met alfabetkarakters, cijferkarakters en functietoetsen. Het display telt meestal vier tot acht regels en geeft weer hetgeen is ingetoetst dan wel geeft de inhoud weer van een functietoetscommando, de boodschap van de hostcomputer of de inhoud van een gescande barcode respectievelijk van een ingelezen geheugenchip (RFID- of soortgelijke tag).

Aan een handgedragen terminal kan een barcodescanner worden gekoppeld of een scanner is geïntegreerd (ingebouwd). Ook kan een meegedragen etiketten- of bonnenprinter worden gekoppeld. Handgedragen terminals zijn batterijgevoed en om het gewicht van het complete systeem zo gering mogelijk te houden, wordt een relatief kleine batterijcapaciteit toegepast.

Elke draagbare terminal heeft dan ook een batterijlaadstation (cradle), dat bij niet-radiogekoppelde terminals tevens fungeert als communicatiemedium met de hostcomputer (zie 'batch of real-time werken'). De cradle is in dat geval via een bekabeld netwerk verbonden met de hostcomputer.

Truckterminals
In tegenstelling tot de handgedragen terminal heeft de truckterminal een groot beeldscherm en geen batterij, waardoor de actieradius onbeperkt is. De elektrische voeding wordt verkregen van de elektrische installatie van de magazijntruck. Op het grote display worden grote en daardoor op afstand goed leesbare karakters weergegeven in meer regels dan op een handgedragen terminaldisplay kunnen worden gepresenteerd. Truckgemonteerde terminals lijken op notebook-computers en kunnen ook identieke functionaliteiten hebben. Een truckterminal heeft geen ingebouwde barcodescanner door het statische karakter van de terminal. De eventueel benodigde barcodescanner is via een kabel aan de terminal verbonden of heeft een (in afstand beperkte) draadloze communicatiemogelijkheid met de terminal om daarmee het gebruik van kabels te voorkomen.

Doordat truckterminals niet aan een cradle kunnen worden aangesloten noch op andere wijze van een bekabeld communicatienetwerk gebruik kunnen maken, is draadloze communicatie vereist. De truckterminal is dan ook voor de communicatie met de hostcomputer voorzien van een geïntegreerd communicatiemedium (radiomodem). Het gebruik van het - duurder in aanschaf zijnde - radionetwerk respectievelijk het een vast bedrag per maand aan gebruikskosten per terminal vergende GPRS-netwerk boven het relatief goedkope bekabelde cradle-netwerk behoort een selectiecriterium te zijn.

Batch of in real time: offline en online
De batchgewijze werkende terminal is altijd een handgedragen terminal. De gegevens voor en van de operator worden ingevoerd via de cradle. Daartoe wordt de terminal op gezette tijden - meestal wanneer de batterij leeg is - in de cradle geplaatst. Tijdens het opladen van de batterij worden de gegevens met de hostcomputer uitgewisseld. Tijdens het mobiele gebruik worden de gegevens in de vorm van beeldschermboodschappen gepresenteerd. De operator bevestigt tijdens het werk de uitvoering van de boodschap en voert informatie betreffende de boodschap in de terminal in met behulp van de barcodescanner en/of het toetsenbord. Daartoe presenteert de ingebouwde software invulvelden. Na afloop van een taak (batch) wordt de terminal in de cradle geplaatst en wordt de taakinformatie automatisch via het kabelnetwerk van de cradle overgebracht naar de hostcomputer.

Tijdens het werken met de batch-terminal is de operator niet in verbinding met de hostcomputer. Pas na volledig afwerken van de taak (taken) kan de operator door zijn chef of collega's worden benaderd met nieuwe informatie. Ook worden de uitgevoerde gegevens niet eerder verwerkt in de computerdatabase. Daardoor kan de informatie in die database achterlopen bij de realiteit, maar doordat veelal een offline uitgevoerde taak niet meer tijd in beslag neemt dan een (half) dagdeel, zal de computerinformatie hooguit enkele uren naijlen.

De online werkende terminal is hetzij een handgedragen, hetzij een truckgemonteerd exemplaar. Door de aanwezige radioverbinding (RFDC of GPRS) worden taakopdrachten en taakuitvoeringen aanstonds gemeld en verwerkt. De informatie in de database van de hostcomputer is daardoor voortdurend actueel. De operator is continu bereikbaar, waardoor zijn productiviteit maximaal kan zijn. Van de online draagbare terminal zijn handgedragen, op de handrug bevestigde, polsgedragen of broekriem-gedragen uitvoeringen alsmede een 'voice'- of telefoonversie beschikbaar. Dit laatstgenoemde type terminal mist een beeldscherm en een toetsenbord doordat het communiceert met de hostcomputer via gesproken teksten. Deze terminal bestaat uit een ‘headset’, te weten een koptelefoon met keelmicrofoon.