Barcode of RFID? Investeringskosten

Bedrijven staan vaak voor de keuze van een datacollectiesysteem. Om te weten welk systeem de voorkeur zou kunnen genieten, is het goed na te gaan hoe de twee systemen (barcodes of een op afstand uitleesbaar, draadloos werkend code leessysteem) werken en ingezet kunnen worden. Bovendien wat je er voor nodig hebt. Datacollectiesystemen – streepjes- of barcodes, RFID-tags – zijn bedoeld om snel en foutloos computerfiles te voeden met informatie. Het scannen van een streepjescode leidt tot het onmiddellijk via de bijbehorende software openen van de database en het zoeken van het file dat bij deze code behoort. Vervolgens kunnen mutaties plaatsvinden zoals het op- of afwaarderen van voorraadgegevens, het zoeken en vinden (en bijvoorbeeld afdrukken op een kassabon) van stuksprijzen en het signaleren van kritische gegevens zoals het bereiken van een bodemvoorraadniveau. De software kan vervolgens activiteiten (het plaatsen van bestellingen bij toeleveranciers, bijvoorbeeld) doorgeven aan bepaalde functionarissen.

Datacollectie begint met het herkennen van producten (artikelen) in verpakte vorm dan wel los gestort. In dat geval herkent het systeem de van een code voorziene transportmiddelen zoals balen, zakken, vloeistofcontainers, bakken, gasflessen. Ook het herkennen van personen, voertuigen (wegvoertuigen, mobiele intern transportvoertuigen) en dieren ten behoeve van het uitvoeren van computergestuurde processen behoort tot het begrip datacollectie. Na het herkenningsproces zijn ook andere activiteiten mogelijk behalve het bijhouden van voorraadniveaus. Ook het besturen van productiemachines – zelfs het automatisch invoeren van recepturen – behoort tot de mogelijkheden.

Bijvoorbeeld het automatisch openen, sluiten of geopend danwel afgesloten houden van doorvoeropeningen zoals kleppen, kranen en deuren, het besturen van automatische handling- of productiesystemen zoals sorteerunits, doseersystemen, mengers, verhitters, koelers, weegsystemen, kwaliteitscontrolesystemen, aansluitende productie- en of verpakkingsmachines, etc.
Daarnaast worden ook deze gegevens (over het gesignaleerde object) weer doorgegeven aan een (centrale of host) computer.

Zowel barcode als RFID systemen zijn bedoeld voor het herkennen van 'vaste' objecten. Het herkennen van vloeistoffen en gassen kan zoals gezegd wel mits ze zijn verpakt in flessen, vaten, emmers of soortgelijke verpakkingen, die op hun beurt voorzien zijn van een herkenbaar codeer-element.

Overigens kunnen vloeistoffen en gassen wél getraceerd worden in de pijpleiding (dus zonder gecodeerde verpakking) wanneer een bepaalde hoeveelheid ervan (een batch) vergezeld gaat van een zogeheten 'pig' (een scheidingselement) waarin of waaraan een RF/ID-tag is bevestigd die onderweg wordt uitgelezen.

In dit artikel wordt het basisprincipe van beide systemen behandeld. Voor de selectie van systemen voor de volgende stap in het geautomatiseerde identificatie/besturingsproces – het overbrengen van de gegevens van leeseenheid naar computer - wordt verwezen naar het artikel inzake de selectie van een datacommunicatiesysteem

Automatische identificatie

Voor het herkennen van unieke producten, tot elkaar behorende groepen producten, individuele personen, dieren of voertuigen respectievelijk van groepen personen, etc. ten behoeve van het informeren van de besturingssoftware van geautomatiseerde processen is een identificatiesysteem benodigd.

Geautomatiseerde identificatie kan alleen door middel van herkenning van een voor de computer leesbare symbooltechnologie met behulp van een geautomatiseerd leessysteem. Voorbeelden van symbooltechnologieën zijn de streepjescode en het elektronische, aan een drager aangehechte etiket (tag of transponder).

Behalve deze 'mechanische' symbooltechnologieën zijn ook 'biometrische' toepasbaar. Dit betreft het herkennen door de computer van unieke (menselijke) lichaamsgegevens zoals de oog-iris, de lijnen van de hand, een vingerafdruk of de menselijke stem. Doordat deze technologieën niet gebruikelijk zijn voor het herkennen van producten, voertuigen en dieren, wordt de selectieprocedure voor deze technologieën afzonderlijk vermeld (artikel omtrent biometrische identificatie).

Investeringskosten in etiketten, labelprinters, RFID-tags

Het herkennen van objecten door een geautomatiseerd systeem heeft voordelen boven herkenningsprocessen door mensen. Computergestuurde herkenningsprocessen maken geen vergissingen, maar signaleren een object als 'herkend' of 'niet herkend' (no read). Daarmee kan de volgende stap in het geautomatiseerde proces worden uitgevoerd, namelijk 'wel' of 'niet' uitvoeren.

Het gebruik van codeersystemen heeft als consequentie dat het gebruik ervan in alle activiteiten wordt doorgevoerd. Dit betekent dat elk (verpakt) product, iedere persoon, ieder dier, ieder voertuig etc. moet worden voorzien van een streepjes- of barcode respectievelijk van een tag of transponder. Doordat er sprake zal zijn van een zeer groot aantal te coderen objecten, dient vooraf goed te worden overwogen of gekozen wordt voor streepjes- of barcodes dan wel voor tags of transponders.

Binnen het selectieproces spelen investeringskosten een rol. Dit houdt het vergelijken in van de beschikbare systemen. Barcodesystemen vergen printers, lasergraveerders of andere 'schrijf'-systemen voor het aanbrengen van de code alsmede in veel gevallen etikettenmateriaal. Etikettenprinters worden vaak ook voorzien van zogeheten applicators, apparatuur waarmee het geprinte etiket automatisch op het te coderen artikel wordt aangebracht. Voorts zijn scanners benodigd, decoders, besturingssoftware voor de printers, de scanners en de decoders alsmede transmissie-software voor het overbrengen van de gelezen gegevens naar de database en etiketten-layout software. Behoudens de veelal eenmalige investering in deze hard- en software zijn steeds terugkerende kosten die van de etiketten, de inktlinten (printerfolie) of de printerinkt (inkjet-systemen). Bij elkaar geteld leiden de investeringen tot een lage stukprijs voor de barcode-afdrukken (etiketten of rechtstreeks op het substraat). Het gaat om enkele (tienden van) eurocenten per codering.

Barcodes zijn echter minder geschikt voor situaties waar uitlezen problemen oplevert zoals bij snelle vervuiling van etiketten en scanners, in situatie met zeer weinig licht en wanneer de codes verborgen zijn achter obstakels.

Transponder- of tag-systemen vragen een eenmalige investering in herschrijfbare tags, software voor het samenstellen van de gecodeerde tag-inhoud en communicatiesoftware voor het overbrengen daarvan naar de tag (read and write tag) alsmede leesapparatuur (interrogators) voor het activeren van de geheugenchip in de tag en het ontvangen van de gecodeerde inhoud. Indien niet-herschrijfbare tags worden gebruikt, wordt de investering verhoogd met de steeds terugkerende aankoop van - bij de producent gecodeerde - read only-tags.

Zowel herschrijfbare als 'read only'-tags zijn geschikt voor identificatie onder alle omstandigheden, van enige afstand en bij (hoge) passagesnelheden. De stukprijs per codering ligt hoger dan bij barcodes en varieert van enkele tientallen eurocenten tot tientallen euro’s. Ook de investering in de schrijf- (print-) en leessystemen (scanners, interrogators) varieert. De prijzen lopen uiteen van enkele honderden tot enkele duizenden euro’s.

Barcodes en tags kunnen samen worden gebruikt, maar vereisen elk een eigen leesunit. Gecombineerde units, die zowel tags lezen als barcodes, zijn voorhanden evenals gecombineerde barcode/tag-etiketten. Daarin kan een keuze worden gemaakt tussen radiofrequente tags (RF/ID) en dynamisch resonerende tags (RF/ID). Beide tags worden verwerkt in een zelfklevende papieren of kunststoffen etiket en kunnen worden bedrukt met zowel oogleesbare teksten (human readable) als barcodes en de chips in de tags kunnen worden ‘beschreven’ met dezelfde code als de barcode (zie ook het artikel ‘Barcodering als invoertechniek’ en ‘de rol van GS1 in het toekennen van unieke EAN-barcodes’