Barcodering als invoertechniek

Barcodering is de algemeen aanvaarde benaming voor het in streepjes symbolen gecodeerd weergeven van (alfa)numerieke gegevens. Barcodering is een invoertechniek, hoewel van oudsher gesproken wordt over 'automatische identificatie'. Inmiddels heeft de alomvattende naam ‘datacollectie’ ingang gekregen. De 'oude' benaming ‘automatische identificatie’ is niet fout of misleidend. Personen, dieren, voertuigen en goederen (artikelen, transportverpakkingen zoals pallets, rolcontainers) kunnen in automatisch identificerende systemen sneller en gemakkelijker alsmede nagenoeg foutloos worden herkend aan de hand van het streepjescodesymbool dan aan de hand van andere kenmerken.

Naast het streepjessymbool zijn er meer identificerende mogelijkheden zoals elektronische etiketten (RFID tags), smart cards, de vision technologie, de imaging technologie, biometrische herkenning en voice recognition (stemherkenning).
Streepjescodes zijn van oudsher ‘enkelvoudige’ coderingen (eendimensionaal) net als de ‘zustertechniek’ magneetstrip (ten behoeve van de opslag van gegevens). Er zijn ook meerdimensionale codesymbolen (zogeheten tweedimensionale codes of 2D-codes) zoals de dotcode, de matrixcode (met de DataMatrix Code als belangrijkste vertegenwoordiger) en zogeheten gestapelde codes (boven elkaar aangebracht codes zoals de PDF 417 codesymbolen) die ‘regel voor regel’ worden gescand of via de moderne imagingtechniek ‘in één beweging’ worden ‘gefotografeerd’ (een image van gemaakt) en vervolgens gedecodeerd.

Foutloze gegevensinvoer

De kracht van automatisch identificerende technieken is het snel, gemakkelijk en vooral nagenoeg foutloos invoeren van gegevens in computersystemen. Gecodeerde gegevens worden als unieke informatiedrager gelezen en door de software voortdurend als unieke gegevensdrager herkend en behandeld. De software voegt wel andere gegevens toe - tot een of meer datafiles - maar interpreteert de gegevens niet, tenzij daarvoor geëigende programmatuur wordt gebruikt.

De waarde van barcodering ligt in de snelheid en het gemak van de code toekenning, het aanbrengen van de code en het invoeren van de code in de computer. Daar gaat wel het invoeren van de gegevens - de datafile gegevens - omtrent de te identificeren persoon, het artikel, voertuig, huisdier, etc. aan vooraf. Het in de computer invoeren van deze datafile gegevens staat los van het barcodering proces. De barcode is namelijk niets anders dan de sleutel, die de software toegang geeft tot het specifieke datafile.

Het gegeven dat het invoeren van een identificerende code met behulp van scanningtechnieken snel en gemakkelijk gaat, is van groot belang. Het opent de weg naar het verzamelen van grote hoeveelheden informatie over processen, procedures, activiteiten etc. in relatie tot (werk)opdrachten, personen, machines, gereedschappen, voertuigen, dossiers, enz. Deze 'datacollectie' maakt het mogelijk beter inzicht te krijgen in bedrijfs- (organisatie) processen en dus beter en sneller te kunnen reageren op die processen.

Vormen van barcodering

Barcodering kan statisch worden toegepast. In dat geval leest een vast gemonteerde scanner de code, waarna de decodeersoftware die code als sleutel doorzendt naar de computer waarin het bijbehorende datafile is opgeslagen. Dit datafile wordt geopend, door de computer ‘gelezen’ en de bijbehorende informatie wordt aan een ander element (module) van het computersysteem doorgegeven. Bijvoorbeeld als een opdracht tot het openen of sluiten van een toegangspoort. Of het openen danwel sluiten van een toevoer- of afvoerleiding, het besturen van een aan- of afvoertransportband, etc. Deze methode wordt veel toegepast in sorteersystemen, verpakkingssystemen, productiesystemen, toegangssystemen, (winkel)beveiligingssystemen en intern transportsystemen.

Mobiele toepassing gebeurt in combinatie met intelligente handterminals. Registraties die voorheen via bonnen en formulieren verliepen, worden nu binnen (tienden van) seconden en in principe foutloos uitgevoerd. Deze toepassing - al dan niet in combinatie met draadloze datacommunicatie (BlueTooth, infrarood of radio) - maakt versnelling van processen en procedures mogelijk. Toepassingsgebieden zijn voorraad- en inventarisbeheer, goedereninname en uitgifte, orderverzamelen, dossierbeheer, orderinvoer (order entry) door buitendienstmedewerkers, enzovoort.

Printsystemen

Barcodes worden fysiek geproduceerd met behulp van druk- of printsystemen. Daarvan zijn er behalve de professionele boekdrukkerij (waar bijvoorbeeld artikelverpakkingen worden vervaardigd en waar tijdens het drukproces de barcode wordt meegedrukt) zo’n vier verschillende uitvoeringen. Te weten de direct thermische (etiketten)printer, de thermal transfer (etiketten)printer, de inkjetprinter en de lasercodeerder (graveersysteem). Ook kunnen barcodes met behulp van stempels worden aangebracht, met zogeheten rolcodeerders, met stencilsjablonen, via het frezen van sleuven (een graveersysteem in metalen, glas) of via het boren van gaten in metalen, kunststoffen of soortgelijke materialen. In het laatste geval is geen sprake van een bar- of streepjescode maar van een zogeheten dotcode.

Het meest gangbare productieproces is het gebruik van de (etiketten)printer. Bij gebruik van inkjetprinttechnieken wordt over het algemeen rechtstreeks op het te bedrukken materiaal geprint. Bij gebruik van thermische printtechnieken wordt op een (zelfklevend) materiaal geprint. Meestal is dit een etiket, dat vervolgens met de hand of met behulp van een geautomatiseerd aanbrengsysteem op het (verpakte) artikel wordt aangebracht.

Dergelijke etiketten zijn verkrijgbaar in drie uitvoeringen, te weten als thermisch papier, als ‘gewoon’ (plain) papier en in kunststof. Het is mogelijk het etiket mede te voorzien van een elektronische gegevensdrager – chip en antenne van een RFID-tag – waardoor het etiket een dubbele signaleringsmogelijkheid krijgt. De barcode is de rechtstreeks leesbare signaalgever in contact met de scanner en de identiek gecodeerde tag is de op afstand leesbare signaalgever in contact met een zogenoemde tagreader.

Etikettenmateriaal

Er is verschil in etikettenmateriaal. Thermisch papier heeft de eigenschap de afdruk te verliezen onder de inwerking van (zon)licht, warmte (bijvoorbeeld van de hand) of door het beplakken met bijvoorbeeld doorzichtig tape (plakband).
Kunststof materiaal heeft de neiging de inktopdruk te verliezen door veegbewegingen (wat in zekere mate ook geldt voor plain papier).

De afdruk met behulp van een thermal transfer printer (met inktlint) op plain papier heeft de meeste kans scherp en langdurig leesbaar te zijn (reeksen van jaren). Via inkjet aangebrachte barcodes op ruwe ondergronden (karton, grof gestructureerd papier) lopen de kans slecht leesbaar te zijn doordat de strepen van de codering in elkaar overvloeien.
Behalve (zelfklevende) etiketten kunnen ook met barcodes bedrukte kaartjes (prijskaartjes, naamkaartjes) aan een object worden gehecht.