Management: Ingrijpen bij een conflict (I)

In het hierna volgende wordt uitgewerkt hoe hantering van een conflict kan zijn gericht op vermindering van het conflict. Is het doel verheviging van het conflict, dan is deze analyse om te keren.

Conflicthantering door het verminderen van interdependentie.

Dit is een mooie vertaling van 'twee vechtende honden uit elkaar halen' of van een partij trekt zich terug. Vaak is het voldoende aan ieder van de partijen meer autonomie inzake de eigen werkzaamheden, meer vrije bewegingsruimte toe te kennen. Onder voorwaarden werd reeds geanalyseerd dat te veel wisselwerking, te weinig eigen vrije bewegingsruimte, conflictaanjagend is. Dan spreekt vanzelf dat een constructieve hantering van zodanige conflicten neerkomt op het creëren van vrije bewegingsruimte voor partij(en), op het verminderen van de interdependentie.

Dit moet natuurlijk wel mogelijk zijn. Als er echt te weinig ruimte is, kan geen ruimte worden gecreëerd. Vaak echter blijkt er na diepgaand zoeken meer ruimte te vinden dan partijen dachten en ook dan zich aanvankelijk aan een externe deskundige liet aanzien.

Deze ingreep draagt het gevaar met zich dat de eigenlijke conflictueuze problemen niet worden aangepakt doch omzeild.

Voorbeeld:
2 partijen zijn onderdelen van één afdeling, zijn met elkaar in conflict. 1 partij wordt in een andere afdeling ondergebracht.

Voorbeeld:
Een bepaalde stafafdeling rapporteert aan het lid van de directie, ingreep: de stafafdeling zal niet meer alleen aan dit ene lid van de directie rapporteren, maar aan de gehele directie.

Voorbeeld:
Twee leden van een zelfde directieteam hebben een conflict. Aan het ene lid wordt de leiding van de buitenlandprojecten toegewezen, aan het andere de verantwoordelijkheid voor de interne organisatie.

Conflicthantering door het verminderen van tegengestelde belangen

Door het vergroten van de hoeveelheid beschikbare goederen, het vermeerderen van de beschikbare hoeveelheid macht. Deze ingreepmogelijkheid is uiteraard minder onder controle van partijen zelf en van externe adviseurs dan van de buitenwereld. Soms gaat het er bij deze ingreep om dat er in de wereld nog onontgonnen hulpbronnen liggen of dat men ze aan het (potentieel) gebruik van anderen ontneemt.

Hier is vooral weer de omstructureringscapaciteit van belang als het erom gaat 'nieuwe combinaties' uit de gegevenheden te creëren. Dir behoeft dan niet ten koste van een ander te gaan.

Voorbeeld:
Conflicten tussen, de Raad van Bestuur van een concern, en de directies van de werkmaatschappijen, leidden tot de stap om de hoofddirectie zich te laten onthouden van operationeel management, opdat de hoofddirectie zich geheel kon wijden aan het concernbeleid. Beide partijen konden zodoende bijdragen tot een grotere totale opbrengst van de activiteiten.

Voorbeeld:
In een concern was het leiderschap van de verschillende divisies exclusief toegewezen aan ieder van de leden van de Raad van Bestuur, ter voorkoming van conflicten. Het was voor het college als zodanig echter vrijwel niet mogelijk over zaken, een divisie betreffende, te praten, ook al gingen deze zichtbaar slecht.

Deze ingreep dreigt wel eens te worden gebruikt in de zin van: een oogje toedoen. Zo houdt men wel een toestand van vrede, die echter vanuit het sociale systeem allerminst harmonie van belangen inhoudt. De noodzakelijke integratie van het totale systeem kan ernstig te kort gaan schieten (het mechanisme van het eigen jachtgebied, ofwel 'the zone of indifference or acceptance ').

De tegengestelde belangen kunnen verminderen doordat de ene partij enkele belangen opgeeft. Vrees om bij een langer conflict zwaar verlies te leiden, kan een goede raadgever hierbij zijn. Als beide partijen verzoeningsgezind zijn, leidt namelijk toegeven van de ene partij in het algemeen tot toegeven van de andere partij. Echter, als de andere patij, niet verzoeningsgezind is, resulteert het toegeven van de ene partij tot de interpretatie dat deze zwak is en zal men verder proberen de citroenen nog verder uit te persen.

Voorbeeld:
Tussen twee partijen, die elkaar eerst naar het leven stonden, nam het conflict sterk af omdat de organisatie een grote expansie tot stand bracht. Hierdoor kreeg namelijk allebei de partijen er nieuwe taakvelden bij.

Conflicthantering door verduidelijken, ontdekken, creëren van overkoepelend(e) belang(en)

Hieronder vallen onder meer: samenwerking voor meeropbrengst (eventueel fusie), expansie van activiteiten en zelfs bestrijding van een gemeenschappelijke vijand. Soms verbijstert het niet-betrokken toeschouwers hoe partijen, in heftig conflict met elkaar, bezig zijn hun eigen ondergang te bewerkstelligen. Zij bestrijden elkaar over de kwestie X, terwijl duidelijk is (voor niet-direct betrokkenen), dat de kwestie Y van veel beslissender belang voor hen is. Deze vorm van conflicthantering houdt in partijen tot dit inzicht - en daarbij passend handelen (!) - te brengen.

Voorbeeld:
Bij een conflict in de top van een bedrijf ten gevolge van sterk overlappende bezigheden werd de gedachte ontwikkeld om enkele achtergebleven sectoren gezamenlijk te gaan opkrikken. Het vooruitzicht alleen al nam merkbaar de spanning van de ketel.

Zeer constructief is de ontdekking dat partijen elkaar niet hoeven dwars te zitten over de verdeling van de ene koek, want dat, als ze samenwerken, er enkele koeken bij te maken/krijgen zijn. Het competitieve element wijkt dan voor het coöperatieve: hoe pakken zij - gezamenlijk dit nieuwe probleem aan.

Voorbeeld:
In een sociaal systeem waar een conflict tussen twee onderdelen van de latente fase overging in de manifeste fase bleek dat de waarneming van bestaansdreigingen voor het gehele systeem het conflict aanzienlijk matigde.

Voorbeeld:
In en door het werken volgens een projectgewijze organisatie bemerkten de leden van een sociaal systeem dat het 'koninkrijkje' (hun afdeling) slechts een deelbelang van het gehele systeem vertegenwoordigde.

Deze manier van conflicthantering is vooral effectief als er op lange termijn aan wordt gewerkt. Onder meer zal door selectie en training moeten worden bevorderd dat de leden besef en gevoel krijgen voor de overkoepelende (bovengeordende) belangen.

Het verduidelijken van de zeer negatieve gevolgen die een externe dreiging voor ieder van de partijen zal kunnen hebben, is uiteraard in omvattender verband gezien een afwentelingsmechanisme.Het kan zeer effectief zijn. Als een externe dreiging maar groot genoeg is, brengt deze de conflicterende partijen snel bijeen.

Het is denkbaar dat de enorme economische dreigingen de werkgevers- en werknemersorganisaties in ons land sneller en dichter bijeen zullen brengen dan tot voor kort denkbaar werd geacht. Echter moet men ook van het positief gerichte zoeken van overkoepelende belangen niet al te hoge verwachtingen hebben. Partijen zijn zeer geneigd te stellen dat de andere partij daarbij juist dwarsligt. © 2008 - 2009 Sophocles, gepubliceerd in Diversen (Zakelijk) op 17-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sophocles is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Conflicthantering in Groepen: Conflicthantering of Conflict Copingstijl. Groepen kunnen verschillend met conflicten omgaan. Een sociaal conflict kan onder meer gaan over waarden, status, macht en (tegengeste…
• Conflictmanagement: Definitie van een conflict: Conflicten spelen zich af in individuen, in kleine groepen, zoals gezinnen, in grotere groepen, en in grote organisaties. Een conflict in een persoon is in all…
• Conflictmanagement: Kenmerken van een conflict: Een conflict is een dynamisch proces is. Een conflict Ontwikke1t zich, groeit, kent opgang en neergang, heeft acute perioden en slaapperioden, en bestaat dus u…
• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 7): De laatste 4 voorwaarden in het rijtje 'voorwaarden voor een conflict' zijn: de publiekelijkheid, het bestaan van een actieve achterban, onduidelij…
• Oorzaken Conflicten in Groepen: Oorzaken van conflicten in groepen. Conflicten of problemen in een groep zijn onvermijdelijk, zo veel mensen, zo veel meningen. Om de precieze oorzaken van conflicten op het s…