Leiderschapsstijlen bij bedrijven

Er zijn natuurlijk veel verschillende leiderschapsstijlen. In dit artikel ga ik er zes noemen en uitleggen, namelijk: autocratisch leiderschap, democratisch leiderschap, laissez-faire-leiderschap, ondersteunend leiderschap, participerend leiderschap en flexibel leiderschap.

Autocratisch leiderschap

Een autocraat is een alleenheerser. Met autocratisch leiderschap bedoelen we een taakgerichte manier van leidinggeven. De manager zorgt voor de uitvoering van de omschreven doelen en taken. Hij heeft een centrale rol: hij deelt taken in en verwacht van de medewerkers dat ze de toegewezen taken uitvoeren. Deze manier van leidinggeven zorgt per definitie voor een autoritaire verhouding tussen manager en medewerkers. De beslissingsbevoegdheden zijn centraal geregeld. De medewerker heeft weinig tot niets te zeggen. Voorop staat het uitvoeren van de taken; de mens komt bij autocratisch leiderschap op het tweede plan.

Democratisch leiderschap

Een democratisch is een staatsvorm waarbij het volk (door vertegenwoordigers) zichzelf regeert en vrijelijk zijn meningen en wensen kan uiten. Democratisch leiderschap is dus meer mensgericht. Deze stijl van leidinggeven werd populair als gevolg van de democratischeringsbeweging. De aandacht van de manager is hierbij vooral gericht op de motivatie en het welbevinden van medewerkers. In deze benadering staat de mens die de taken moet verrichten centraal, en niet de taak zelf.
Medewerkers mogen van deze manager veel besluiten zelf of in overleg nemen. De manager treedt alleen autocratisch op als geen beslissingen genomen worden of als de gevolgen van beslissingen dreigen af te wijken van de organisatiedoelen. Bij democratisch leiderschap is de betrokkenheid bij de organisatie groot. Ook de mogelijkheden tot het ontwikkelen van creativiteit en innovatie zijn groot.

Laissez-faire-leiderschap

Laisser faire - laat maar doen - is het vrijlaten van mensen. Bij laissez-faire-leiderschap heeft de medewerker grote vrijheid. De manager oefent nauwelijks persoonlijke invloed uit. De manager geeft veel taken over (delegatie) aan et uitvoerend niveau. Volgens onderzoek blijft bij deze stijl van leidinggeven zowel de productiviteit als de kwaliteit van het werk achter bij de twee voorgaande leiderschapsstijlen. Actief leidinggeven levert meer resultaat dan passief toezien.

Ondersteunend leiderschap

Bij ondersteunend leiderschap staat het welbevinden van medewerkers voorop. Een plezierig werkklimaat wordt als belangrijk gezien, medewerkers worden persoonlijk aangesproken en gekend. Kenmerkend is het voortdurend streven naar een goede teamgeest. Het risico bestaat wel dat taken te weinig aandacht krijgen. In dat geval komt het bereiken van de ondernemingsdoelstellingen in gevaar.

Participerend leiderschap

Participeren betekent deelnemen. Bij participerend leiderschap delen de manager en medewerkers informatie en macht. De manager betrekt de medewerkers bij de beslissingen. Dat stimuleert het creatief denken over alternatieven. De participerende stijl bevordert daarmee zowel het welzijn van de medewerker als de kwaliteit en kwantiteit van productie of dienstverlening.
Om deze stijl te hanteren moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan:

1. Medewerkers moeten een positieve houding hebben tegenover participerend leiderschap.
2. Alle medewerkers en managers moeten meedoen; anders heeft deze stijl geen schijn van kans. Als een deel van de medewerkers zich eraan onttrekt, moet de manager ten opzichte van hen terugvallen op de autocratische stijl. Binnen één team zijn die twee stijlen niet verenigbaar.
3. Medewerkers beschikken over voldoende kennis en vaardigheden.

De participerende stijl blijkt goed te werken bij kleinere teams en in situaties met complexe taken en niet-routinematige werkzaamheden.

Flexibel leiderschap

Flexibel leiderschap is ontstaan als gevolg van de contingentiebenadering; er in niet één stijl van leidinggeven die in elke situatie juist is. De beste manier van handelen is situatiegebonden.
De flexibele manager kiest uit de voorgaande indelingen zo veel mogelijk dié stijl die op een bepaald moment, in een bepaalde situatie voor bepaalde medewerkers de juiste is.

In het kort

Leiderschapsstijl	Gericht op	Omschrijving
Autocratisch	Taakgericht	Alleenheerser, medewerker heeft niets te zeggen
Democratisch	Mensgericht	Iedereen heeft iets te zeggen, ook de medewerkers
Laissez-faire	Mensgericht	Medewerker heeft veel te zeggen bij goed handelen
Ondersteunend	Mensgericht	Medewerkers hebben veel te zeggen, streven naar teamgeest
Participerend	Mensgericht	Manager en medewerkers hebben evenveel te zeggen
Flexibel	Situatiegericht	Alle soorten leidinggeven door elkaar, afhankelijk van de situatie

© 2008 Judogirl, gepubliceerd in Diversen (Zakelijk) op 19-01-2008, laatst gewijzigd op 29-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judogirl is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Leiderschapsstijl - De Groep Zelf: Leiderschap door de groep zelf. Er zijn diverse leiderschapsstijlen, zoals de democratische, autoritaire of laissez-fair stijl, waarbij er sprake is van een leider die de g…
• Leiderschap - Democratische Stijl: Leiderschap - Democratische stijl. Deze leiderschapsstijl wordt ook wel collegiale leiderschapsstijl genoemd. Een stijl die zich ken-merkt door een leider die weliswaar de…
• Leiderschapsstijl - Laissez faire: De Laissez faire leiderschapsstijl. Leiderschapsstijlen zijn er in diverse vormen: de autoritaire stijl, democratische stijl of leiderschap door de groep zelf. De laissez f…
• Leiderschap - Autoritaire Stijl: De Autoritaire leiderschapsstijl. Leiderschapsstijlen zijn er in verscheidene vormen, zoals de democratische stijl, laissez-faire stijl of leiderschap door de groep zelf. Een…
• Goed leiderschap. Een Joodse visie: Overal vindt je leiders. Goede en slechte. Een goede leider is iemand die ons inspireert en tot daden aanzet. Iemand die ons leert een doel te kiezen en die ons het vertro…