Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 1)

Een conflict ontstaat niet zomaar. Er zijn altijd redenen of voorwaarden aan te duiden waarom een conflict ontstaat en escaleert.

Voorwaarde 1

Schaarste aan benodigde materiële ‘goederen’, zoals voedsel, grondstoffen, geld e.d., in het desbetreffende sociale systeem. Zowel sociale systemen als de onderdelen daarvan (groepen, mensen) hebben voor hun activiteiten behoefte aan grondstoffen.

Als hiervan onvoldoende beschikbaar is, of als men althans meent dat er een tekort is of zal zijn, dan blijkt een zodanige schaarste een conflict bevorderende factor te zijn. Hieronder valt ook elk tekort, in leven en werken gevoeld vanuit behoeften aan juiste temperaturen (niet te koud of te warm), aan frisse, goede lucht (geen tocht), aan een fysieke rustige omgeving, zonder lawaai, zonder giftige stoffen en andere factoren die afbreuk doen aan welzijn en gezondheid.

Voorbeelden bij voorwaarde 1

Voorbeeld : In het voorjaar 1977 woedde in ons land gedurende enkele weken een hevige strijd, met selectieve stakingsacties, tussen de ondernemers- en werknemersorganisaties over de collectieve loonovereenkomsten en andere arbeidsvoorwaarden.

Voorbeeld:
Binnen een organisatie speelde jarenlang een conflict over de vraag of de beschikbare investeringsgelden zouden worden ge¬bruikt voor expansie in het ene werelddeel, onder verantwoordelijkheid van de ene manager vallend, of in het andere werelddeel, onder verantwoordelijkheid van de andere manager.

Voorbeeld:
Binnen een organisatie groeide een conflict tussen verschillende onderdelen, die ieder in hun voortbestaan werden bedreigd als een kostbare modernisering van hun productieapparaat niet zou worden gerealiseerd. De financiële armslag was echter te klein om beide partijen aan hun trekken te laten komen.

Voorbeeld:
Door toenemend scherpe concurrentie in de branche was een onderneming niet meer in staat voldoende winst te maken. Dit moest leiden tot bezuinigingen, met de vraag: in welke onderdelen ? (een zogenaamd ‘verplaatst conflict’).

Voorwaarde 2

Schaarste aan benodigde immateriële zaken, zoals zekerheid, eigen identiteit, (groeps-)binding, kwaliteit van werken en leven, erkenning, promotiekansen in het desbetreffende sociale systeem (sociaal klimaat).

De mens kent een aantal primaire immatriële behoeften die voor hem/ haar in het algemeen een zeer zwaar gewicht hebben. Worden deze in zeer onvoldoende mate vervuld, dan betekent dit dat conflictbevorderende voorwaarden zijn vervuld.

Voorbeelden bij voorwaarde 2

Voorbeeld: Na een fusie van twee ondernemingen tot één divisie van een concern voelde het directieteam van een van de twee, divisies zich zeer bedreigd in de eigen identiteit. Als hoofdzetel van het nieuwe totaal werd het gebouw van de andere divisie aangewezen, de nieuwe voorzitter werd eveneens uit de andere divisie. De eerste divisie ging als zodanig acties ondernemen om zich sterk te maken tegen de tweede divisie en trachtte hogerop eigen medestanders te mobiliseren. Een langdurig, fel conflict ontwikkelde zich.

Voorbeeld:
Een van de leden van het hoogste management in een organisatie zond regelmatig signalen uit waaruit bleek dat hij aan een groot aantal functionarissen, onmiddellijk onder de top, grote imcompetentie toeschreef. Hij kon hieraan (nog) geen verdere consequenties verbinden, omdat de meerderheid van het management het nièt met hem eens was. Wel bedreigde hij zodoende hun zekerheid. Dit was voldoende voorwaarde voor het aanjagen van een conflict: de bedreigden mobiliseerden zich en gingen over tot felle tegenacties.

Voorbeeld:
In een klein, sociaal systeem voelden de meeste leden zich, vooral op grond van de gezamenlijk verrichte activiteiten, tot de eigen groep aangetrokken. Enkele leden namen in geringe mate deel aan deze activiteiten. Zij vielen aldus buiten de groepsbinding, en dit werd zowel door de meerderheid als door de minderheid zwaar gevoeld en als negatief ervaren. Een hevig, latent conflict ontwikkelde zich.

Voorbeeld:
Een groep beroepsbeoefenaars werkte met enorme inzet in de eigen werkorganisatie, maar in het gezin leidde dit tot afwezigheid en tot oververmoeidheid als men thuis was, zodat de kwaliteit van het gezinsleven werd ondermijnd en conflicten ontstonden. © 2008 - 2009 Sophocles, gepubliceerd in Diversen (Zakelijk) op 08-01-2008, laatst gewijzigd op 14-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sophocles is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 4): Wanneer overkoepelende belangen ontbreken of er onvoldoende of onjuiste informatieverwerking mogelijk is kunnen deze voorwaarden de aanleiding zijn…
• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 7): De laatste 4 voorwaarden in het rijtje 'voorwaarden voor een conflict' zijn: de publiekelijkheid, het bestaan van een actieve achterban, onduidelij…
• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 3): Een conflict ontstaat niet zomaar. Schaarste of een tekort aan bewegingsruimte kan een van de voorwaarden zijn waardoor een conflict ontstaat.
• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 5): In elk conflict staat uiteindelijk de menselijke factor centraal. Motivatie, gevoel, emotie, competenties, vooroordelen enz... zijn voorwaarden die…
• Conflictmanagement: Voorwaarden voor een conflict (deel 6): Geringe mobiliteit en tijdsdruk. Twee voorwaarden die een conflict in een razendsnel tempo tot de hoogste toppen kan brengen. Vooral tijdsdruk spee…