Kleinbedrijf: innovatie is wapen tegen de crisis

Het kleinbedrijf, ofwel een bedrijf met maximaal tien werknemers. Nog weleens met wat geringschattende ogen bekeken, maar dat is onterecht. Volgens cijfers van het EIM zorgt het midden- en kleinbedrijf voor de grootste groei in banen binnen Europa. Dat neemt niet weg dat het kleinbedrijf het meeste te lijden heeft onder de crisis. Wat helpt? Ook daarop geeft EIM een antwoord: innovatie. Binnen zowel managementopleidingen als in de praktijk wordt nog weleens kleinerend gedaan over het midden- en kleinbedrijf. Volgens recente cijfers van EIM/Panteia is dat onterecht. Wie zorgt bijvoorbeeld voor de banengroei in Europa? Uit het onderzoek blijkt dat tussen 2002 en 2010 de werkgelegenheid binnen het midden- en kleinbedrijf (MKB) binnen de EU jaarlijks met 1,1% groeide. Kijk je alleen naar Nederland, dan is dat groeipercentage nog hoger: 1,9%. Daarmee is de groei in werkgelegenheid binnen het MKB groter dan die in het grootbedrijf. In het grootbedrijf groeit de werkgelegenheid jaarlijks met gemiddeld 0,4%. Het cijfer in Nederland is hetzelfde als in Nederland.

Kleinhandel: minder groei

Met de handel zit dat anders. De werkgelegenheid binnen de handel in het MKB steeg volgens het rapport met 0,7%, terwijl grote ondernemingen een groeipercentage op hun conto zetten van 2,3%. Hoe komt dat? Door de forse toename van grote handelsondernemingen. Opvallend genoeg gaat het dan vooral om verkoop, onderhoud en reparatie van motorvoertuigen - waarmee duidelijk wordt dat het in de mobiliteitsindustrie niet alleen maar huilen met de pet op is (wat je zou kunnen concluderen aan de hand van de autoverkopen).

Kleinbedrijf: meeste groei werkgelegenheid

Binnen het MKB is het kleinbedrijf met 58% verantwoordelijk voor het hoogste percentage van de totale groei van de werkgelegenheid. De overgrote meerderheid van deze nieuwe banen wordt door nieuwe ondernemingen (jonger dan vijf jaar) gecreëerd. Nieuwe ondernemingen die actief zijn in de zakelijke dienstverlening creëerden tot meer dan een kwart (27%) van de nieuwe banen.

Crisis drukt het meest op het kleinbedrijf

Voor het onderzoek heeft Panteia/EIM een grote telefonische enquête op touw gezet. Daaruit blijkt dat de economische crisis een stempel drukt op ondernemingen van alle grootte. Maar het kleinbedrijf blijkt het meest te lijden te hebben van de crisis. Concreet betekent dit dat tijdens de crisisjaren van 2009 en 2010 het aantal banen in het MKB gemiddeld met 2,4% per jaar is afgenomen, terwijl de krimp binnen het grootbedrijf beperkt bleef tot 0,95% per jaar. Maar niet alleen de werkgelegenheid staat onder druk. Het belangrijkste negatieve effect van de crisis is een algemene daling van de totale vraag naar goederen en diensten. Volgens de onderzoekers gaat 62% van alle bedrijven in de EU daaronder gebukt. Met 60% zit Nederland daar niet ver onder. Andere negatieve effecten waar bedrijven over rapporteren zijn langere betalingstermijnen van klanten (48% EU; 34% in Nederland) en tekort aan werkkapitaal (29% EU; 34% in Nederland).

Crisis heeft ook positieve gevolgen

Toch ziet niet minder dan driekwart van de ondernemingen ook positieve (neven)effecten. Voor 10% van de ondervraagde MKB'ers heeft de crisis nota bene een toename van de omzet opgeleverd. Nederland komt zelfs op een percentage van 14%. Dit zijn echter niet de meest genoemde voordelen van de crisis. Dat zijn: werknemers die zich flexibeler opstellen, inkoopprijzen die zijn gedaald én - de meest opvallende - het feit dat het gemakkelijker is geworden met andere bedrijven samen te werken.

Innovatie 'medicijn' voor MKB

Wat helpt om beter met de crisis om te gaan, en de financiele en feitelijke gevolgen op te vangen? Innovatie. Innovatie lijkt om te beginnen een positief effect te hebben op de werkgelegenheid. Bedrijven die innoveren én bedrijven uit landen die meer dan andere landen inzetten op innovatie, vertonen een hogere werkgelegenheidsgroei. In het algemeen, laten de resultaten van de enquête bovendien zien dat innovatieve MKB-bedrijven én ondernemingen uit meer innovatieve economieën minder te lijden hebben van de crisis. In landen die 'matig' innovatief te noemen zijn, stelt 70 % van de bedrijven dat er een daling van de vraag naar producten en diensten te zien valt. Kijk je naar landen die leidend zijn op het gebied van innovatie, dan is dat maar 45% van de bedrijven.