Koopzondag en winkeltijdenwet

Koopzondag is een zondag waarop de winkels geopend mogen zijn. In 1996 is de winkeltijdenwet in Nederland ingegaan die bepaalt dat gemeenten maximaal 12 koopzondagen per jaar mogen aanwijzen. In België mogen gemeenten maximaal 9 koopzondagen per jaar aanwijzen.

Toeristisch regime

Maar liefst twintig procent van de gemeenten hanteert het toeristisch regime. Dit houdt in dat deze gemeenten dermate toeristisch zijn dat de winkels elke zondag open mogen zijn. In 2006 is er een wetsvoorstel gedaan om de mogelijkheid tot gebruik van het toeristisch regime te verscherpen. De verwachting is dat dat deze nieuwe wet in 2009 wordt ingevoerd. Omdat het om een verscherping, en dus om een beperking van deze wet gaat, zullen sommige winkeliers hier economische schade van ondervinden. Zij mogen dan namelijk op minder zondagen geopend zijn.

De steden waarvoor het toeristisch regime in het centrum geldt zijn Almere, Amsterdam en Rotterdam. In Den Haag geldt het toeristisch regime voor alle winkels in de gehele stad.

Utrecht wilde ook een toeristisch regime invoeren voor de koopzondagen. Uit een referendum dat werd gehouden in 2005 bleek echter dat 65% tegen de uitbreiding van de koopzondagen is.

Economische belangen omtrent koopzondag

Niet elke ondernemer is blij met koopzondag. Vooral voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) geldt dat zij meer inspanning moeten leveren om op zondag geopend te zijn dan de grotere winkelketens. MKB Nederland pleit daarom voor een regeling omtrent koopzondag dat is gebaseerd op draagvlak in plaats van toerisme. MKB Nederland wil hierin niet alleen de detailhandel betrekken, maar ook de consumenten en binnenstadbewoners. Hierdoor worden alle belangen in een eventueel nieuw voorstel meegenomen.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) pleit voor 20 koopzondagen per jaar. Daarbij vertrouwt zij op het autonome karakter van de verschillende gemeenten. De gemeenten zijn volgens de VNG zelfstandig genoeg om koopzondagen aan te wijzen die bij de gemeente passen. Ook vindt de VNG de koppeling tussen koopzondagen en toerisme achterhaald.

Feestdagen

Koopzondagen worden door een aantal gemeenten rond de feestdagen ingericht.Denk bijvoorbeeld aan Sinterklaas en Kerst. Voor woonboulevards geldt vaak dat ze op de feestdagen zelf geopend zijn. IKEA is regelmatig op een feestdag geopend.

Resultaten evaluatie winkeltijdenwet en koopzondag in 2006

In 2006 is een evaluatie van de koopzondag gehouden. Aan de hand van de evaluatie is eind 2006 een wetsvoorstel gedaan om de wet te verscherpen en dan met name het toeristisch regime.

De belangrijkste resultaten van de evaluatie waren:

• 20% van de gemeenten maakt geen gebruik van het recht om koopzondagen aan te wijzen
• 20% van de gemeenten maakt gebruik van het toeristisch regime
• 31% van de gemeenten maakt daadwerkelijk gebruik van de 12 koopzondagen