Franchise in Nederland

Ondernemers openen steeds meer winkels via een franchisesysteem. Ze sluiten een contract af met de eigenaar van een bekende naam, dat is de franchisegever, vervolgens gebruiken ze de naam en het systeem. Niet alle consumenten weten het, maar er zijn veel meer winkels op franchisebasis dan men zou denken.

Wat is franchise?

Franchise is een in Frankrijk ontstaan woord, in Amerika overgenomen, en sinds een aantal jaren in ondernemend Nederland steeds meer ingeburgerd. Een persoon (maar meestal een organisatie) is eigenaar van een bekende naam, een naam met uitstraling die door velen herkend wordt, en hij zoekt mensen die winkels of bedrijven willen openen onder deze naam. De eigenaar heet de franchisegever, iemand die een winkel of bedrijf gaat openen onder die naam een franchisenemer. Voor consumenten lijkt het een beetje alsof het om een filiaal gaat die eigendom is van die merknaam, maar bij een filiaal is de leiding bij een filiaalmanager, die echter geen ondernemer is. Bij een franchise is de eigenaar van het 'filiaal' een zelfstandig ondernemer, die ook de risico's draagt. Deze franchisenemer betaalt aan de franchisegever.

Als de franchisenemer moet betalen, waarom zou hij dat dan doen?

Een ondernemer heeft feitelijk de keuze om of helemaal voor zichzelf te beginnen of te beginnen onder een merknaam. Onder zijn eigen naam heeft lagere opstartkosten (je hoeft immers niet aan de franchisegever te betalen). Steeds vaker kiezen ondernemers wel voor een franchisenaam. Dat heeft enerzijds te maken met de aantrekkingskracht die een merknaam heeft op consumenten (klanten komen sneller bij een franchisewinkel naar binnen dan bij bijvoorbeeld snackbar Het Hoekje, omdat ze die naam kennen, en die bekende naam suggereert een bepaalde kwaliteit). Daarnaast helpt de franchisegever de franchisenemer. De franchisegever heeft handboeken, software, kan veelal helpen met het inrichten van een winkel of kantoor. Heel belangrijk is het schaalvoordeel: een franchiseorganisatie kan vaak groter en daarmee goedkoper inkopen dan een zelfstandig ondernemer. Als de franchisenemer dus producten afneemt tegen een lagere inkoopprijs, verwerft hij daarmee een grotere winst per verkocht product. En zo zou hij de investering terug moeten verdienen.

Wat betaalt de franchisenemer precies?

Een franchisegever vraagt over het algemeen een startkapitaal wat een franchisenemer moet hebben of moet kunnen lenen. Dat startkapitaal is nodig om de eerste voorraad te kunnen betalen, inrichtingskosten, enzovoort. Bovendien is het gebruikelijk dat een nieuwe franchisenemer instapkosten moet betalen aan de organisatie om uberhaupt mee te mogen doen met deze organisatie. Instapkosten worden ook wel entrance fee genoemd. Die instapkosten vormen een prikkel voor de franchisegever om ondernemers te werven. Per branche verschilt het startkapitaal. Als het gaat om dienstverlening, hoef je geen voorraad te betalen en is het startkapitaal dus lager. Het kan om tienduizenden of zelfs een paar honderd duizend euro gaan. Als de zaak eenmaal gestart is, betaalt de franchisenemer meestal ook nog aan de organisatie. Dan kan het gaan om een maandelijkse afdracht, het kan ook gaan om een percentage van de winst of van de omzet. Ook kan het beperkt blijven tot het verplicht inkopen via de franchisegever, die dan verdient als tussenhandelaar tussen het bedrijf waar de franchisegever het weer in heeft gekocht en de franchisenemers.

Wat is het verschil tussen soft en hard franchise?

De termen soft en hard franchise komen vaak naar voren als je als ondernemer je zou willen orienteren op franchisebedrijven. Hard franchise betekent minder ruimte voor de franchisenemer; alles wordt voorgeschreven door de franchisegever, inrichting, promotie, aanbiedingen waarbij je mee moet doen, enzovoort. Bij soft franchise moet je veel meer zelf doen, gebruik je wel de naam, logo's en de (beperktere) aangeboden middelen. Soft franchise is voor een ondernemer goedkoper, betekent meer zelf regelen en zelf uitzoeken.

Enkele bekende franchisenamen in Nederland

• makelaardij: re/max, vrijehuizenmarkt, witte woning winkel, Animo makelaars, Plus Makelaars, Era Makelaars
• tussenpersoon hypotheken: hypotheekvisie, hypotheker, hypotheekshop, van bruggen adviesgroep
• fastfood: McDonald's, Subway, Domino's Pizza, New York Pizza, Pizzahut, Kentucky Fried Chicken, Kwalitaria, HapSnap
• detailhandel: Bruna, De Tuinen, Marskramer
• supermarkten: C1000, Plus (veel supermarkten hebben zowel franchisefilialen als eigen filialen)
• dienstverlening: Klussenier

© 2008 Hanspieterson, gepubliceerd in Detailhandel (Zakelijk) op 31-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hanspieterson is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Re/max, Vrije Huizen Markt en andere franchise makelaars: Makelaars, vooral kleinere en beginnende, sluiten zich graag aan bij grotere organisaties om mee te kunnen delen in de naamsbekendheid van de organis…
• Geschiedenis van McDonalds: De bekendste fastfood keten is ongetwijfeld McDonalds. De restaurants zitten in 120 landen met ruim 30.000 restaurants.
• Recept voor pizza: Heerlijke pizzapuntjes, het recept is afgestemd voor 12 puntjes, het bevat per pizzapunt ongeveer circa 285 kcal........
• Curves: fitness voor vrouwen: Curves is een nieuwe sport speciaal ontwikkeld voor vrouwen. De toestellen zijn eenvoudig in gebruik en er zitten geen gewichten aan. Alle toestellen staan in een kring opgestel…
• Enkele Nederlandse literatuurprijzen in de kijker: De AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuurprijs worden vaak samen met de Belgische Gouden Uil genoemd omwille van het hoge prijzengeld. De Gouden Strop…