De Belgische winkelketen Delhaize

De Delhaize Groep werd geboren in 1867 en vierde haar 140ste verjaardag in 2007. Dit is de fascinerende geschiedenis van de kleine kruidenierszaak die in 1867 in Charleroi werd geopend door de gebroeders Delhaize en uitgroeide tot een internationale voedingsdistributeur, die actief is in 3 continenten en wereldwijd ongeveer 143.000 werknemers tewerkstelt. In 1867 bestond België zevenendertig jaar. Het was de periode van de industriële revolutie en een tijd van ingrijpende veranderingen. De levensmiddelenhandel in België bleef gedomineerd door de markten en de kleine zelfstandige kruideniers. Zowel op het platteland als in de stad was de traditionele kruidenierszaak niet meer dan een ruimte in een privé-huis, met een bescheiden uithangbord en sporadisch een winkelraam. De bevoorrading was onregelmatig. De prijzen werden de hoogte ingejaagd door de commissies van de talrijke tussenpersonen. De prijzen waren zelfs zelden aangeduid en varieerden van klant tot klant.

Jules Delhaize, een jonge leraar in de handelswetenschappen aan het Koninklijk Atheneum van Brussel, zorgde voor verandering. Hij begon zich te verdiepen in de voedingshandel in België en wees op het nefaste prijseffect van de keten van tussenpersonen tussen producent en consument in de detailhandel. Zodoende kwam hij op het idee van een nieuw systeem van levensmiddelendistributie met talrijke bijhuizen vanuit een centraal magazijn. Dit centrale magazijn kon de laagste prijzen bedingen bij de leveranciers en op deze manier waren alle tussenpersonen overbodig. Delhaize zorgde ook voor een gemeenschappelijk uithangbord voor alle winkels.

Jules Delhaize richtte in juli 1867, samen met zijn jongere broer Auguste, de firma "Gebroeders Delhaize en Cie" op. Ze openden een eerste zaak op de Place Verte in Charleroi. Een jaar later ging een bijhuis open in Marchienne-au-Pont. In hetzelfde jaar kregen ze het gezelschap van hun toekomstige schoonbroer Jules Vieujant en van hun broer Edouard die bijhuizen openden in La Louvière, Bergen, Namen en Hoei. Ook hun broer Adolphe sloot zich bij hen aan.

Hun systeem sloeg onmiddellijk aan en in 1871 besliste de vennootschap te verhuizen naar Brussel. De keuze was vlug gemaakt : de hoofdstad was zich volop aan het moderniseren, er was de aanwezigheid van het kanaal Brussel-Charleroi en de stad had een centrale ligging in het spoorwegennet.

In 1875 wordt "De Leeuw" toegevoegd aan de naam, als symbool van kracht, solidariteit en eenheid, naar het voorbeeld van de Belgische leeuw.

In 1880 telde de onderneming reeds een honderdtal verkooppunten, bijhuizen en concessiehouders. Deze concessiehouders zijn zelfstandige kruideniers die zich verbonden tot het aankopen van de waren van de vennootschap tegen groothandelsprijs.

De vennootschap wijkt uit naar een terrein in Molenbeek aan de Osseghemweg en dit omwille van de volgende redenen :

• de lage prijs van de grond
• de aanwezigheid van het nieuwe weststation in de buurt
• de explosieve industriële groei van Molenbeek (Molenbeek krijgt de bijnaam "het kleine Belgische Manchester")

Al in 1883 beschikt Delhaize over moderne fabrieksinstallaties zoals een eigen koffiebranderij en wijnbottelarij.

In 1897 neemt Delhaize deel aan de Wereldtentoonstelling van Brussel. De bezoekers kunnen koffie, chocolade, wijnen en likeuren van het huis proeven.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog worden talrijke bijhuizen verwoest en leeggeplunderd.

In 1932 lanceert Delhaize haar discountmerk : Derby. Het gamma biedt goedkope maar kwaliteitsvolle producten.

Vanaf het einde van de jaren '50 begint Delhaize te experimenteren met gedeeltelijke zelfbediening in de winkels.
In 1957 opent de eerste supermarkt met volledige zelfbediening. De formule is een groot succes.

De golden sixties zijn voor Delhaize een periode van constante uitbreiding. In 1962 wordt de BVBA een naamloze vennootschap en treedt toe tot de Beurs van Brussel. In Zellik wordt een distributiecentrum voor verse producten geopend.

In 1974 wordt beslist om een aanzienlijk deel van de activiteiten voortaan in de Verenigde Staten te voeren. De onderneming neemt een deelname in Food Town Stores in Noord-Carolina. Later zal de naam veranderd worden in Food Lion.

Door de grendelwet wordt Delhaize verplicht om te diversifiëren. Naar het voorbeeld van de Amerikaanse drugstores wordt een gloednieuw verkooppunt geopend : Di, een zelfbedieningsconcept met een assortiment cosmetica, schoonheids-, hygiëne- en drogisterijproducten. Vanaf de jaren '80 maakt de keten van de aangesloten zelfstandigen haar opgang.

In 1980 zet Delhaize zijn eerste stappen op de Portugese markt en ook al bleef dit verhaal niet duren, toch betekende het een waardevolle ervaring voor Delhaize vooral voor zijn latere activiteiten in andere Europese landen.

Vanaf 1991 versnelt Delhaize zijn internationale expansie en tien jaar later is het uitgegroeid tot een multinationale groep, aanwezig in tein landen in Europa, de Verenigde Staten en Azië.

In 2002 volgt een naamsverandering : Delhaize "De Leeuw" wordt Delhaize Groep. De onderneming doet haar intrede op de New York Stock Exchange.