Psychologisch contract; wat verwacht je bij een nieuwe baan?

Bij het aangaan van een nieuw werkverband is het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst één van de belangrijkste onderdelen. Bij het ondertekenen van deze formele overeenkomst worden echter enkel feitelijkheden benoemd, (on)bewust gaan werkgever en werknemer ook een psychologisch contract met elkaar aan, niet geformaliseerd, maar wel aanwezig.

Psychologisch contract

Een psychologisch contract kan omschreven worden als ‘de subjectieve verwachtingen en verplichtingen van de werknemer richting de werkgever en de verwachten en verplichtingen van de werkgever richting de werknemer’.

Belangrijk is dat het gaat om een gezamenlijke relatie, beide kanten zijn betrokken en beide kanten geven. Een psychologisch contract is niet geformaliseerd en draait om verwachtingen in de context van de relatie.

Het psychologische contract is één van de belangrijkste manieren om de relatie tussen werknemer en werkgever te begrijpen.

Kenmerken psychologisch contract

• Subjectief
• Wederzijdse relatie; je geeft iets en je krijgt beloond
• Relationeel contract; je geeft iets extra’s, niet gevraagd
• Tastbaarheid, wat zijn mijn verantwoordelijkheden
• Focus
• Stabiliteit
• Tijdsduur
• Individualisme; persoonlijke normen en waarden

Verschuiven van contracten in het werkveld

Van oudsher werden contracten enkel geformaliseerd op feitelijkheden, zoals salaris, werktijden en functieomschrijvingen, het flexibiliseren van contracten is een tendens van de laatste jaren. Vooral de jongere generatie hecht meer waarde aan een vernieuwde ‘mindset’, waarin niet enkel salaris een belangrijke rol speelt maar ook flexibilisering in werktijden en persoonlijke ontwikkeling.

Gevolgen nieuwe contracten

De flexibilisering van contracten geeft meer flexibiliteit richting medewerkers maar geeft de werkgever minder handvatten ter controle. Sturing is gebaseerd op beoordeling criteria die verder gaan dan aanwezigheid en hard werken, het draait om erkenning, vertrouwen en binding. Het managen van een psychologisch contract is moeilijk, omdat verwachtingen niet staan beschreven en subjectief zijn, het draait meer om het erkennen van het individu en zijn of haar behoeftes. Managers dienen bekend te zijn met psychologische contracten en de kennis en inzicht hebben om hier mee om te gaan. Dit vraagt een andere benadering binnen organisaties.