Overstap van MBO naar HBO

Tegenwoordig is het de trend om van het MBO naar het HBO door te stromen. Een HBO-diploma vergroot de kansen op de arbeidsmarkt. Een hoger salaris behoort ook tot de voordelen. Wat zijn de verschillen tussen MBO en HBO? Hoe groot is de overstap van MBO naar HBO? Voor scholieren van het MBO is er vaak een verkorte studieroute mogelijk.

Van MBO naar HBO: voordelen

Waarom zou je ervoor kiezen om door te stromen naar het HBO? Met een MBO-diploma niveau 3 of 4 beschik je over een startkwalificatie waarmee je klaar bent voor de arbeidsmarkt. Toch is er voor steeds meer functies een HBO-diploma vereist. “Vroeger” gingen veruit de meeste scholie-ren naar de MEAO (het “oude” MBO). De HEAO was voor de studenten die goed konden leren. De universiteit was voor de echte studiebollen. Maar er heeft een verschuiving plaatsgevonden: nu is HBO de trend.

Een ander voordeel van een HBO-diploma is dat het salaris van een HBO-functie aanzienlijk hoger is dan dat van een functie op MBO-niveau. Verdienen MBO’ers nauwelijks €1.700 in een functie op MBO 4-niveau; bij HBO’ers ligt het sartsalaris enkele honderden euro’s hoger.

Verschillen tussen MBO en HBO

Er is een groot aantal verschillen tussen MBO en HBO.

• MBO is eigenlijk het verlengde van de middelbare school. De docenten staan duidelijk boven de scholieren. Er kan sprake zijn van een kinderlijke benadering en veel sturing. Nu zijn zestienjarige scholieren daar wellicht bij gebaat, maar ook in het volwassenonderwijs hebben docenten binnen het MBO moeite met schakelen.
• MBO kent een sterke sturing van de docent. Aan de scholier worden weinig verantwoordelijkheden opgedragen. Binnen het HBO wordt van studenten een redelijk zelfstandige werkhouding verwacht (bijvoorbeeld met betrekking tot plannen)
• Op het MBO gelden over het algemeen strengere regels om de scholieren in het gareel te houden. Geen kauwgom, niet eten tijdens de les, niet te laat komen.
• Vanwege het grote lerarentekort op MBO-scholen zijn er vaak wisselingen van docenten en staat er soms ongekwalificeerd personeel voor de klas.
• De scholier bij het MBO moet kunnen aantonen dat hij een bepaald aantal lesuren aanwezig is geweest, anders moet hij zijn studiefinanciering terugbetalen.
• De leerstof is eenvoudig opgesteld binnen het MBO. Toetsen zijn vooral op het niveau van ont-houden en repeteren.
• Meer lesuren bij het MBO. Binnen het HBO is de verhouding zelfstudie – collegeuren gelijkmatiger verdeeld.
• Het collegegeld voor HBO bedraagt circa €1.700. Voor MBO moet schoolgeld worden betaald: dit ligt rond de €1.000.
• De hoeveelheid leerstof. Voor een MBO toets moet je enkele hoofdstukken leren; bij het HBO kan dit een heel boek zijn.

Van HBO naar MBO

Ook andersom komt de overstap voor: van HBO naar MBO. De reden kan zijn dat het HBO te moeilijk is, maar het komt ook voor dat een HBO’er er halverwege zijn studie achterkomt dat de studie toch niet bij hem of haar past. Er worden versnelde MBO-opleidingen aangeboden aan studenten die in het bezit zijn van een havo-diploma. De duur varieert van 1 tot 2 jaar. De overstap van HBO naar MBO kan behoorlijk tegenvallen, want het niveauverschil is aanzienlijk. Zelfs wanneer je kies voor een “versnelde” opleiding, zul je als ex-HBO’er of havo-scholier er waar-schijnlijk snel achterkomen dat MBO weinig uitdaging biedt. Ex-HBO’ers ervaren de benadering van docenten dan ook vaak als “dominant” en “kinderachtig”. Mag je op het HBO docenten soms tutoyeren, op het MBO moet er weer netjes “u” worden gezegd. De lesstof wordt eindeloos voor-gekauwd, de leerstof wordt aangepast aan de leerlingen en alles wordt in het werk gesteld om zelfs de leerlingen voor wie het niveau te hoog gegrepen is, te laten slagen. Taalvaardigheid is vaak een ondergeschoven kindje binnen het MBO. Rekenen daarentegen komt weer terug op het niveau van greop 7/8 van de middelbare school.

Van MBO naar HBO doorstromen

Het doorstromen van MBO naar HBO vereist een goede voorbereiding. Hoe beter je de overstap voorbereidt, hoe kleiner de kans op studievertraging en overstapproblemen. Het kan nuttig zijn om niet alleen informatiemateriaal aan te vragen, maar je ook in te schrijven voor een aantal mee-loopdagen. Als je een MBO-opleiding hebt gevolgd die gerelateerd is aan de HBO-opleiding die je wilt volgen, kun je in aanmerking komen voor een verkort opleidingstraject.

Verkorte route MBO

Als MBO’er kun je het HBO soms in minder dan vier jaar doorlpen, bijvoorbeeld als je een MBO-opleiding hebt afgerond die goed aansluit op de HBO=opleiding. De tijdwinst is een half jaar tot een jaar. Een verkort opleidingstraject is onder andere mogelijk bij Sociaal Juridische Dienstverlening en Communicatie. Maar dat verschilt per school.

Van MBO naar HBO: studiefinanciering

MBO-scholieren die beginnen aan een HBO-opleiding, hebben recht op vier jaar studiefinancie-ring. Maar als zij al eerder aan een HBO-opleiding zijn begonnen, vermindert dat het aantal jaren dat er recht is op studiefinanciering.