Alles over en met werk

Alles over werk. Hoe oud je moet zijn voor werk. Wat werken inhoud. Wat je werkgever inhoud en jij als werknemer. De arbeidswet. Veel mensen verrichten werk en worden daarvoor betaald: dat heet betaalde arbeid. Er zijn ook veel mensen die verrichten werk en worden daar niet voor betaald deze heet: onbetaalde arbeid, voorbeelden daarvan zijn huishoudelijk werk en vrijwilligers werk.

Arbeid

Arbeid kan zowel geestelijk als lichamelijk zijn, denkwerk en werken is dus allebei arbeid.

Iemand die werkt kan daar de volgende redenen voor hebben:

• Werken is nuttig voor de samenleving
• Door te werken verdien je loon.
• Door te werken is er regelmaat in je dag of week.
• Werkt geeft je de mogelijkheid om jezelf te ontwikkelen en het geeft je een gevoel van eigenwaarde.

Verschillende soorten banen:

• Deeltijdbaan (parttimebaan) is een baan waarbij je minder werkt dan het volledige aantal uren per week werkt.
• Voltijdbaan (fulltimebaan) is een baan waarbij je wel het volledige aantal uren per week werkt, meestal 36 of 38 uur per week.

In het huis zijn ook veel taken te doen ook dit is arbeid, als je met meerdere personen in een huishouding leeft kun je de taken verdelen deze heet taakverdeling.

In een bedrijf

In een bedrijf hebben mensen verschillende functies, bij elke functie horen bepaalde taken voorbeelden hiervan zijn:

• Leidinggevende functie, die persoon moet leiding geven aan andere mensen in het bedrijf.
• Uitvoerende functie, persoon die de taken moet uitvoeren.

Om te laten zien wie leiding geeft wordt vaak gebruik gemaakt van een schema genaamd, organisatieschema of organogram.

• Werkgever is iemand die 1 of meer personen in dienst heeft die voor hem werken.
• Werknemer is iemand die in dienst van een baas werk doet.

In de arbeidswet staan regels die de gezondheid en de veiligheid van werknemers garanderen.
Voorbeelden hiervan zijn:

• Mensen hebben na 4 en een half uur werken recht op een half uur pauze.
• Regels over dag en nacht ploegen.
• Regels over het combineren van arbeid en zorgtaken.

Als je nog geen 18 bent

In de arbeidswet staat ook dat kinderarbeid verboden is. Jongeren mogen de volgende arbeid verrichten:

• Als je 13 jaar bent, mag je klusje in de buurt doen tegen betaling.
• Vanaf 13 jaar mag je hulparbeid verrichten: bijvoorbeeld je ouder helpen in hun winkel of boerderij.
• Vanaf 14 jaar mag je ook stage lopen.
• Vanaf 15 jaar mag je meer zelfstanding werk doen, zoals kranten bezorgen. Op schooldagen mag je niet meer dan twee uur werken. Als je op zondag werkt ben je zaterdag vrij (of andersom). Vanaf 15 jaar mag je ook vakantiewerk doen, maar niet meer dan zes weken.
• Vanaf 16 jaar ben je in de zin van de arbeidstijdenwet geen kind meer.

Naast de werkgever

Naast de arbeidswet is de belangrijkste wet op dit gebied de Arbo-wet of arbeidsomstandigheden wet

• Arbeidsomstandigheden is alles wat op de werkplek te maken heeft met de veiligheid, gezondheid en het welzijn van de werknemer.
• In de Arbo-wet is alles geregeld dat de werkgever moet zorgen voor goede arbeidsomstandigheden, bijvoorbeeld een schone en veilige werkplek. De werknemer moet daar ook voor zorgen. De werkgever moet voor veiligheidsschoenen, veiligheidshandschoenen enzovoort zorgen.

• Arbeidsovereenkomst is een afspraak tussen de werkgever en werknemer. De werknemer verricht werk en de werkgever betaald loon.
• Een opzegtermijn is een periode waarin je nog moet werken nadat je hebt opgezegd of nadat je ontslag hebt gekregen. Die periode is meestal een maand, soms twee of drie maanden.

• Proeftijd is een afgesproken periode waarin je een arbeidsovereenkomst kunt opzeggen. Ook geldt in de proeftijd geen opzegtermijn. Zowel de werkgever als de werknemer kunnen de overeenkomst opzeggen. De proeftijd is bedoelt om van beide kanten te kijken of het bevalt. De proeftijd mag niet langer zijn dan twee maanden.

• Vaste dienst betekend dat je een arbeidsovereenkomst hebt voor onbepaalde tijd, dus zonder einddatum.

• Tijdelijke dienst betekent dat je een tijdelijk dienstverband hebt voor een afgesproken periode. Deze eindigt automatisch als de einddatum is bereikt.

• Werken op oproepbasis betekent dat je moet komen werken als de baas je optoept, bijvoorbeeld als het heel druk is. Iemand met een oproepcontract krijgt soms de garantie van een minimum aantal uren, maar soms ook niet.

• Flexibel werken is dat een werkgever werknemers kan later werken als hij ze nodig heeft.

Regels voor het opstellen van een arbeidscontract zijn:

• De plicht het werk op een goede manier uit te voeren.
• Recht op een aantal vakantiedagen.
• De plicht om loon uit te betalen aan de werknemer.
• Er recht op dat de werknemer op de afgesproken tijden komt werken.

• Loonbelasting is een belasting die automatisch word ingehouden op het loon. Loon belasting gaat naar de belastingdienst. Met dat geld betaalt de overheid uitgaven voor de inwoners van Nederland. Voorbeelden hiervan zijn het onderwijs, gezondheidszorg, en de politie.

• In Nederland moet je vanaf 18 jaar in je eigen levensonderhoud voorzien. Soms lukt dit niet doordat je ziek bent of geen baan kunt vinden.
• Als je buiten je schuld niet kunt werken krijg je een bedrag voor de levensonderhoud van de overheid. Dit word het stelsel van sociale zekerheid genoemd. De uitbetaalde bedragen worden uitkeringen genoemd.

• De Ziektewet is een werknemersverzekering. Een werknemersverzekering is een verplichte verzekering waarvoor de premies worden betaald van het loon.