Camerabewaking op de werkplaats

De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antwoorden, in deze special. Alle onderwerpen naar Belgisch recht.

De collectieve arbeidsovereenkomst nr. 68 van 16 juni 1998 heeft tot doel de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van de werknemers in de onderneming en de bescherming van hun waardigheid en de vrijwaring van het fundamenteel recht hierop te waarborgen door, rekening houdend met de behoeften van een goede werking van de onderneming, de doeleinden en voorwaarden te bepalen waaronder camerabewaking op de arbeidsplaats met of zonder bewaring van de beelden kan ingevoerd worden.

Deze collectieve arbeidsovereenkomst schrijft zich in de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van de persoonsgegevens voor wat de camerabewaking betreft die onder het toepassingsgebied van de wet ressorteert en waarborgt de toepassing ervan. Deze wet is van toepassing op camerabewaking van zodra de beelden niet alleen worden opgenomen en onmiddellijk weergegeven maar ook bewaard worden, zoals uiteengezet door de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in haar advies nr. 14/95 van 7 juni 1995 betreffende de toepasselijkheid van de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van de persoonsgegevens op beeldopnamen en de gevolgen ervan.

De principes van de genoemde wet van 8 december 1992, met name het finaliteitsprincipe, het proportionaliteitsprincipe en de informatieverplichting, worden in deze collectieve arbeidsovereenkomst geconcretiseerd naar de arbeidsplaats toe. Aangezien deze principes beschouwd worden als waarborgen die essentieel kunnen geacht worden voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, voert deze overeenkomst ze ook in voor camerabewaking die voordien niet onder het toepassingsgebied van de wet van 8 december 1992 ressorteerde. Op deze wijze zet de overeenkomst de richtlijn 95/46/EG van 24 oktober 1995 van het Europees parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrij verkeer van die gegevens, naar het Belgisch recht om voor wat de camerabewaking op de arbeidsplaats betreft. Bovendien wil deze collectieve arbeidsovereenkomst rekening houden met de wettelijke en conventionele bepalingen inzake informatie en consultatie van de werknemersvertegenwoordigers. In deze context werd ervoor geopteerd om, waar dit voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer noodzakelijk geacht werd, in een aantal bijkomende waarborgen te voorzien die volledig kaderen in de voor de sociale verhoudingen gekenmerkte en algemeen aanvaarde procedures.

1 Bindingskracht van de CAO

De CAO werd algemeen verbindend verklaard bij Koninklijk Besluit van 20 september 1998 (B.S. 2 oktober 1998)

2 Definitie

Onder camerabewaking dient te worden verstaan elk bewakingssysteem met één of meer camera's dat ertoe strekt om bepaalde plaatsen of activiteiten op de arbeidsplaats te bewaken vanuit een punt dat zich geografisch op een afstand van die plaatsen of activiteiten bevindt met of zonder het oog op bewaring van de beeldgegevens die het inzamelt en overbrengt.

3 Toepassingsmodaliteiten

3.1 Algemeen
3.1.1 Finaliteitsprincipe.
Camerabewaking op de arbeidsplaats is enkel toegelaten voor het nastreven van één van de volgende doeleinden :

• de veiligheid en gezondheid;
• de bescherming van de goederen van de onderneming;
• de controle van het productieproces. De controle van het productieproces kan betrekking hebben op zowel de machines als op de werknemers. Als de controle enkel betrekking heeft op de machines, beoogt zij de goede werking ervan na te gaan. Als de controle betrekking heeft op de werknemers, betreft zij de evaluatie en verbetering van de werkorganisatie;
• de controle van de arbeid van de werknemer

Het nastreven van deze doeleinden mag niet tot gevolg hebben dat beslissingen en beoordelingen door de werkgever enkel gebaseerd worden op gegevens die via camerabewaking verkregen werden.

De werkgever dient het doeleinde van de camerabewaking duidelijk en expliciet te omschrijven. Er moet opgemerkt worden dat bij geheime camerabewaking de bepalingen van het strafwetboek gelden en dat deze vorm van bewaking enkel in overeenstemming met de voorschriften van het wetboek van strafvordering kan ingevoerd worden.

De camerabewaking is voortdurend als de camera of camera's op permanente wijze functioneren. De camerabewaking is tijdelijk als de camera of camera's hetzij tijdelijk hetzij vast geïnstalleerd zijn maar slechts gedurende één of meerdere perioden functioneren.

Naar gelang het nagestreefde doeleinde is camerabewaking voortdurend of tijdelijk.
Camerabewaking mag voortdurend of tijdelijk zijn indien één van de volgende doeleinden nagestreefd wordt :

• de veiligheid en gezondheid;
• de bescherming van de goederen van de onderneming;
• de controle van het productieproces die enkel betrekking heeft op de machines.

Camerabewaking mag enkel tijdelijk zijn als één van de volgende doeleinden nagestreefd wordt :

• de controle van het productieproces die betrekking heeft op de werknemers;
• de controle van de arbeid van de werknemer.

Voortdurende camerabewaking is enkel toegelaten met het oog op de veiligheid en gezondheid, met het oog op de bescherming van de goederen van de onderneming en met het oog op de controle van het productieproces, die enkel betrekking heeft op de machines. Dat wil zeggen dat voortdurende camerabewaking van de werknemer niet toegelaten is en voortdurende camerabewaking van machines enkel toegelaten is in de mate dat het niet de bedoeling is om de werknemer te viseren. Onder dezelfde voorwaarden is tijdelijke camerabewaking met het oog op de veiligheid en gezondheid, met het oog op de bescherming van de goederen van de onderneming en met het oog op de controle van het productieproces, die enkel betrekking heeft op de machines, toegelaten.

3.1.2 Proportionaliteitsprincipe
De werkgever mag de camerabewaking niet aanwenden op een wijze die onverenigbaar is met het uitdrukkelijk omschreven doeleinde. De camerabewaking dient, uitgaande van dit doeleinde, toereikend, ter zake dienend en niet overmatig te zijn.

In principe mag de camerabewaking geen inmenging in de persoonlijke levenssfeer van de werknemer tot gevolg hebben. Als de camerabewaking wel een inmenging in de persoonlijke levenssfeer van de werknemer tot gevolg heeft, moet de inmenging tot een minimum beperkt worden. Met het oog hierop moet de procedure bepaald in de artikelen 10 t.e.m. 11 nageleefd worden.

3.2 Informatie.
Voorafgaandelijk en bij het opstarten van de camerabewaking moet de werkgever de ondernemingsraad over alle aspecten van de camerabewaking informatie verschaffen, overeenkomstig de bepalingen van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 9 van 9 maart 1972 houdende ordening van de in de Nationale Arbeidsraad gesloten nationale akkoorden en collectieve arbeidsovereenkomsten betreffende de ondernemingsraden. Bij ontstentenis van een ondernemingsraad wordt deze informatie verschaft aan het comité voor preventie en bescherming op het werk of, bij ontstentenis daarvan, aan de vakbondsafvaardiging van de onderneming of, bij ontstentenis daarvan, aan de werknemers. Wanneer de camerabewaking de controle van de arbeidsprestaties tot doel heeft, en meer bepaald de meting en de controle met het oog op het bepalen van het loon of implicaties heeft ten aanzien van de rechten en verplichtingen van het toezichthoudend personeel, verschaft de werkgever deze informatie in het kader van de procedure bepaald bij artikel 11 en verder van de wet van 8 april 1965 betreffende de arbeidsreglementen. Bij het opstarten van de camerabewaking moet de werkgever de betrokken werknemers informatie verschaffen over alle aspecten van de camerabewaking.
De informatie die moet verschaft worden, heeft betrekking op minstens de volgende aspecten van de camerabewaking :

• het nagestreefde doeleinde;
• het feit of de beeldgegevens al dan niet bewaard worden;
• het aantal en de plaatsing van de camera('s);
• de betrokken periode of perioden gedurende dewelke de camera('s) functioneert (functioneren).

De informering heeft tot doel om de transparantie met betrekking tot de camerabewaking te vergroten en een dialoog mogelijk te maken en zodoende de invoering ervan in een klimaat van vertrouwen te laten plaats hebben.

3.3 Consultatie
Als naar aanleiding van de informatie blijkt dat de camerabewaking implicaties voor de persoonlijke levenssfeer van één of meerdere werknemers kan hebben, wijdt de ondernemingsraad of, bij ontstentenis daarvan, het comité voor preventie en bescherming op het werk, een onderzoek aan de maatregelen die dienen genomen te worden om de inmenging in de persoonlijke levenssfeer tot een minimum te beperken.

De ondernemingsraad of, bij ontstentenis daarvan, het comité voor preventie en bescherming op het werk moet bovendien regelmatig de gehanteerde bewakingssystemen evalueren en voorstellen doen met het oog op herziening in functie van de technologische ontwikkelingen.

4 Specifieke toepassingsmodaliteiten

De werkgever moet de verkregen beelden te goeder trouw en in overeenstemming met het eraan gegeven doeleinde verwerken.
Indien de verkregen beelden gebruikt worden voor andere doeleinden dan deze waarvoor de camerabewaking ingevoerd werd, dan moet de werkgever ervoor zorgen dat dit gebruik verenigbaar is met het oorspronkelijke doeleinde en dat alle maatregelen genomen worden om, gelet op de context, interpretatiefouten te vermijden.

De werknemers kunnen op elk moment beroep doen op de bepalingen van de artikelen 10, 12 en 13 van de wet van 8 december 1992.
Zij hebben bij de uitoefening van deze rechten, recht op bijstand van hun vakbondsafgevaardigde. © 2007 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Banen (Zakelijk) op 14-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Opzeggingstermijn voor arbeiders: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antw…
• Opzeggingstermijn voor bedienden: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antw…
• De arbeidsovereenkomst: het onslag: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de an…
• Verplichtingen Werknemer: Een werknemer heeft bepaalde rechten, maar ook een aantal wettelijke verplichtingen. Het Burgerlijk Wetboek regelt de verplichtingen van de werknemer in een aantal korte artikelen (…
• Ontslag Op Staande Voet: Ontslag op staande voet kan alleen bij dringende reden. In artikel 1639 van het Burgerlijk Wetboek staan deze dringende redenen vermeld. De arbeidsovereenkomst kan door zowel de werk…