De arbeidsovereenkomst: overuren

De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antwoorden, in deze special. Alle onderwerpen naar Belgisch recht.

Gelet op het feit dat men in een tijd van economische crisis dient te proberen de beschikbare arbeid tussen een zo groot mogelijk aantal werknemers te verdelen en dat het in dat perspectief een noodzaak is in zoverre mogelijk veeleer bijkomende arbeidskrachten in dienst te nemen dan overuren te laten verrichten, heeft men in 1976 een CAO gesloten omtrent de overuren.

In een periode van bijzonder krappe werkgelegenheid moet worden vermeden werknemers overuren te laten verrichten. De nagestreefde doelstelling, met name het behoud van de werkgelegenheid, kan niet worden verwezenlijkt door overuren eenvoudig te verbieden. Men dient inderdaad rekening te houden met sommige economische imperatieven, met de omvang van de ondernemingen, evenals met de structuur van de arbeidsmarkt, waardoor sommige ondernemingen verplicht worden overuren te laten presteren om eigen werkgelegenheid of de werkgelegenheid van andere ondernemingen veilig te stellen. Artikel 24, § 2 van de arbeidswet van 16 maart 1971 handelt over het verrichten van overuren die door de Koning worden toegestaan voor de werknemers die tewerkgesteld zijn in bedrijfstakken waar de tijd die nodig is voor het verrichten van de arbeid, wegens de aard van het werk, niet nauwkeurig kan worden bepaald of waar de verwerkte stoffen zeer snel kunnen ontaarden. Artikel 25 van de arbeidswet handelt over het verrichten van overuren ten einde het hoofd te bieden aan een overkomen of dreigend ongeval of om dringende arbeid aan machines of materieel en arbeid die door een onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist. Artikel 26 van dezelfde wet handelt over het verrichten van overuren om het hoofd te bieden aan een buitengewone vermeerdering van werk. Onder overuren dient te worden verstaan elk overschrijden van de grenzen van arbeidsduur zoals die zijn bepaald in artikel 29, § 2 van de arbeidswet.

Bindende kracht van de CAO

De CAO werd algemeen verbindend verklaard bij Koninklijk Besluit op 6 januari 1977 ([I]B.S., 8 maart 1977)

Toepasselijkheid van de arbeidswet op de overuren

De werkgevers die krachtens een afwijking bij koninklijk besluit, genomen op grond van artikel 24, § 2 van de arbeidswet van 16 maart 1971, overuren laten verrichten zijn ertoe gehouden de sociale inspectie schriftelijk in kennis te stellen van het aantal gepresteerde overuren, met aanduiding van het aantal betrokken werknemers evenals van het percentage dat die overuren t.o.v. de normale arbeidsverrichtingen vertegenwoordigen. Die kennisgeving dient te gebeuren op de eerste arbeidsdag van de maand die volgt op de maand tijdens welke die overuren werden verricht, tenzij het bevoegd paritaire comité andersluidende bepalingen neemt met betrekking tot de meldingstermijn.
Deze bepaling heeft ten doel de werkgevers van de betrokken sectoren ertoe aan te zetten aan te duiden hoe zij gebruik maken van het hen toegestane krediet aan overuren. Zij zullen tevens het aantal betrokken werknemers vermelden evenals het percentage dat die overuren t.o.v. de normale arbeidsverrichtingen vertegenwoordigen. Het ogenblik, waarop de melding aan de sociale inspectie dient te gebeuren, werd gekozen ten einde een soepele toepassing van deze bepaling toe te laten en tevens een zekere globalisering van de overuren mogelijk te maken.Voor sommige sectoren kunnen er evenwel redenen bestaan om een ander moment uit te kiezen.

De werkgevers die op grond van artikel 25 van de arbeidswet van 16 maart 1971 overuren laten verrichten zijn ertoe gehouden de sociale inspectie binnen de drie arbeidsdagen, volgend op het overschrijden van de in artikel 29, § 2 van voornoemde wet bepaalde grenzen schriftelijk in kennis te stellen van het aantal verrichte overuren op grond van voornoemd artikel 25. In die kennisgeving moet bovendien het aantal betrokken werknemers worden aangeduid evenals de redenen die het verrichten van overuren noodzakelijk hebben gemaakt.
Tot op heden beschikt men over geen enkel gegeven betreffende het aantal overuren die werden verricht om het hoofd te bieden aan een overkomen of dreigend ongeval of uit hoofde van dringende arbeid of arbeid die door onvoorziene noodzakelijkheid wordt vereist; al die omstandigheden worden over het algemeen als gevallen van "overmacht" bestempeld. Die bepaling heeft ten doel gegevens te verstrekken omtrent de vraag hoe frequent gebruik werd gemaakt van artikel 25 van de arbeidswet evenals omtrent de precieze redenen of omstandigheden die worden ingeroepen.

De werkgevers die op grond van artikel 26 van de arbeidswet van 16 maart 1971 overuren laten verrichten zijn ertoe gehouden de directeur van het gewestelijk bureau van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening binnen de drie arbeidsdagen, volgend op de betaaldag, in kennis te stellen van het aantal overuren die tijdens de vorige betaalperiode werden verricht om het hoofd te bieden aan de buitengewone vermeerdering van werk. Die kennisgeving dient daarenboven het aantal en de beroepscategorie van de betrokken werknemers aan te duiden evenals het percentage dat die overuren vertegenwoordigen t.o.v. de normale arbeidsverrichtingen.
Wanneer een onderneming zich in moeilijke economische omstandigheden verplicht ziet overuren te laten verrichten om het hoofd te bieden aan een buitengewone vermeerdering van werk, kan zulks een aanduiding zijn dat er op de arbeidsmarkt een tekort is aan werknemers met de gewenste vakbekwaamheid. De kennis omtrent dat tekort aan arbeidskrachten in een sub-gewest, die wordt verkregen dank zij de groepering van die gegevens omtrent de ondernemingen van dat sub-gewest waartoe het gewestelijk bureau van de R.V.A. is overgegaan, dient toe te laten geschikte maatregelen te treffen op het stuk van de beroepsopleiding en -omscholing. © 2007 - 2009 Guggenheimer, gepubliceerd in Banen (Zakelijk) op 14-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Guggenheimer is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Opzeggingstermijn voor arbeiders: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antw…
• Opzeggingstermijn voor bedienden: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de antw…
• De arbeidsovereenkomst: het onslag: De arbeidsovereenkomst zorgt vaak voor kopzorgen: hoelang duurt mijn opzegtermijn? Kan mijn baas mij ontslaan? Heb ik recht op moederschaps- of vaderschapsverlof? Al de an…
• De gouden handdruk of de ontslagvergoeding: De ontslagvergoeding of gouden handdruk is een soort van afkoopsom welke de werknemer de werkgever geeft bij een ontslag. De ontslag vergoeding vangt de financiele…
• Ontslag van rechtswege: Een ontslag kan ook plaatsvinden van rechtswege. De arbeidsovereenkomst wordt geëindigd zonder dat daartoe een partij iets voor hoeft te doen. Dit kan gelegen zijn in een ontbindende…