Het beroep: Coach

Het beroep van een coach is onmogelijk in één woord te omschrijven. Dit komt met name doordat er vele diverse soorten coaching aangeboden worden. Het één op één coachen van personen kan onder andere onderscheiden worden in personal coaching, loopbaan coaching, stress coaching, management coaching en sport coaching. Naast het één op één coachen van personen komt groepscoaching ook steeds meer voor. Vormen van groepscoaching zijn onder andere, teamcoaching, procescoaching en intervisie.

Taken en verantwoordelijkheden van de coach

Het takenpakket van een coach kan soms erg veelzijdig zijn. Dit is echter afhankelijk van de specialisatie van de coach zelf. Sommige coaches kiezen er namelijk voor om zich alleen bezig te houden met personal coaching, terwijl anderen ook nog andere vormen van één op één coaching, of groepscoaching beoefenen.

De taken van een personal coach (één op één coaching) kunnen er bijvoorbeeld als volgt uitzien:

• intakegesprek houden met de cliënt
• diagnose vaststellen
• doelen formuleren
• juiste methode selecteren om, om te gaan met het probleem van de cliënt
• eventuele extra kennis inwinnen die van belang is om de cliënt te begrijpen
• plan opstellen
• plan uitvoeren / blokkades bij de cliënt wegnemen
• resultaat evalueren

Naast een breed takenpakket heeft een coach ook te maken met verschillende verantwoordelijkheden. Als coach ben je namelijk verantwoordelijk voor het goed begeleiden en ondersteunen van een cliënt. Dit kun je als coach meestal alleen bereiken door jezelf te verdiepen in de onderwerpen die bij de cliënt aan de orde komen. Je moet immers wel kunnen begrijpen waar een cliënt het over heeft tijdens de coachingsgesprekken.

Als coach ben je ook verantwoordelijk voor de vooruitgang van de cliënt. De cliënt komt namelijk bij de coach om beter met zijn probleem om te kunnen gaan. Een manier om dit te bereiken is door de gestelde doelen samen met de cliënt goed in de gaten te houden en de cliënt ook bewust te maken van zijn/haar eigen verantwoordelijkheid voor het slagen van het coachingsproces. Als de cliënt namelijk zelf geen inzet toont voor verbetering dan heeft het coachen weinig kans van slagen. De verantwoordelijkheid ligt bij coachen dus niet alleen maar bij de coach, maar ook bij de gecoachte zelf.

Competenties voor de coach

Coachen is niet een beroep dat iemand zomaar uitvoert, je moet er echt ‘feeling’ voor hebben. Het belangrijkste aspect van coachen is dat de coach het probleem en/of belemmering van een persoon of groep weet te achterhalen. Dit is namelijk de eerste stap tijdens een coachingstraject. Andere belangrijke competenties voor de coach zijn:

• Inlevingsvermogen/Empathie
• Luisteren
• Samenvatten
• Doorvragen
• Duidelijk zijn
• Geduldig zijn
• Enthousiasmeren
• Positieve instelling

Positieve en negatieve aspecten van het beroep coach

Natuurlijk kent het coachingsvak, net als ieder ander beroep, positieve en negatieve kanten. Een aantal positieve kanten van het coachen zijn dat je als coach erg vrij bent in jouw manier van werken. Je kunt jouw cliënten coachen met verschillende methoden, die jij zelf selecteert. Ook ben je als zelfstandig, extern coach, vrij in het kiezen van je eigen coachingsgebieden. Wil je je bijvoorbeeld alleen richten op het coachen van teams dan zal niemand je vertellen dat je ook aan individuele coaching moet gaan doen. De grote mate van vrijheid wordt dus als een zeer positief aspect van het coachingsvak ervaren.

Helaas zijn er ook negatieve aspecten aan het coachen verbonden. Als coach ben je vaak veel tijd kwijt aan het coachen van een individu of team. Het vak is dus zeker niet geschikt als bijbaan voor een paar uurtjes per week. Een ander aspect, wat door sommige coaches als negatief wordt ervaren is dat je jezelf altijd weer moet verdiepen in nieuwe onderwerpen. Als je bijvoorbeeld met een cliënt te maken krijgt die borderline heeft, dan zal je je als coach toch zeker wel in deze ziekte moeten verdiepen voordat je deze cliënt goed zult kunnen coachen. Natuurlijk zijn er ook coaches die dit niet als een negatief, maar juist als een positief, aspect van hun vak ervaren.

Een derde minpunt van het coachingsvak is alleen van toepassing op interne coaches. Interne coaches, ofwel bedrijfscoaches, vinden het vaak jammer dat ze beperkt worden door allerlei organisatorische regels. Een organisatie kan bijvoorbeeld vaststellen dat de bedrijfscoach alleen volgens één bepaalde methode mag werken. Een groot deel van de vrijheid van het coachingsvak wordt hierdoor beperkt. Daarom kiezen ook steeds meer coaches er voor om zelfstandig te gaan coachen.

Arbeidsmogelijkheden

Met het beroep van coach heb je tal van arbeidsmogelijkheden. Zo kan je er voor kiezen om een zelfstandig coach te worden. Je kunt je dan onder andere specialiseren in groepscoaching, persoonlijke coaching, loopbaancoaching, managementcoaching, stressmanagement en re-integratie. Het voordeel van een zelfstandig coach is dat hij/zij haar eigen methoden kan hanteren en zich niet hoeft te beperken door allerlei opgelegde organisatorische regels. Een zelfstandig coach zich daarnaast, door de grote mate van vrijheid, ook breder specialiseren wat zorgt voor extra afwisseling in het werk.

Natuurlijk kan je er als coach ook voor kiezen om intern te gaan coachen. Dit betekent dat je jezelf beschikbaar stelt als coach binnen een organisatie. Steeds meer organisaties kiezen er voor om een interne coach aan te nemen omdat dit aanzienlijk scheelt op financieel gebied in vergelijking met het inhuren van een externe coach. Naast dit argument zijn er nog een aantal redenen waarom interne coaches steeds meer ‘in trek’ zijn:

• Een interne coach bouwt kennis en ervaring op binnen de organisatie en kent daardoor de organisatiecultuur en haar werknemers.
• Door een interne coach in te zetten zijn organisaties minder afhankelijk van ‘derden’.
• Goede interne begeleiding komt de effectiviteit van de organisatie ten goede.

Toch heeft een interne coach, in tegenstelling tot een externe, zelfstandige, coach, ook een aantal beperkingen. Een aantal van deze beperkingen zijn onder andere:

• De interne coach krijgt snel een informele, ‘collegiale’ relatie met de coachee.
• De kennis die de interne coach van de organisatie heeft kan tot bedrijfsblindheid leiden waardoor zij bepaalde (machts-)patronen en mechanismen juist niet meer ziet.
• De interne coach heeft vaak al een reputatie bij de coachee, die de coaching soms in de weg kan staan.
• De interne coach heeft haar eigen geschiedenis binnen de organisatie. Daardoor kan ze een bepaald stempel op de coaching drukken.

Steeds meer coaches kiezen ervoor om extern te gaan coachen doordat ze dan geen deel uitmaken van ‘het systeem’. De regels en beperkingen van organisaties belemmeren namelijk veel coaches bij het goed uitvoeren van hun taak. © 2008 - 2009 Nemea, gepubliceerd in Banen (Zakelijk) op 30-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Nemea is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De coach in beeld: In iedere beroepsgroep heb je mensen die de taak van coach op zich nemen. Een coach communiceert met de mensen die hij moet coachen en helpt hen bij hun werk. Zo ook de coach onder de verp…
• Leerstijl - Opleiding en Beroep (Kolb): Leerstijl in Opleiding en Beroep. Bepaalde leeractiviteiten, opleidingen of beroepen sluiten aan bij een bepaalde Leerstijl. Indien een leerstijlvoorkeur en activiteit…
• Olympische Spelen, onze coaches van 2008: Natuurlijk moeten de sporters op de Olympische Spelen de prestatie leveren, maar achter elke topsporter staat een coach die ook zijn uiterste best doet voor de Spele…
• Coaching: diverse soorten: Coaching is de Engelse term voor het Nederlandse begrip "ondersteunen". Een coach is iemand die een ander op een specifieke manier begeleidt. Deze manier is onder meer afhankelijk…
• Mario Been, een loopbaan als voetballer en coach: Marion Been, op dit moment coach van N.E.C. Vroeger voetballer bij verschillende clubs in binnen- en buitenland. Wie is deze man en wat heeft hij allemaal to…